Sağlık ve Estetikte Sosyal Medya: Mevzuat Sınırları

Sağlık ve estetik alanında sosyal medya, diğer sektörlerdekiyle aynı iş değildir. Başka yerlerde bir gönderinin en kötü sonucu ilgisizliktir; burada idari yaptırım, erişim engeli ya da meslek kuruluşuna bildirim olabilir.

Buna rağmen konu Türkçe'de çoğunlukla hukuki analiz ya da haber metni olarak ele alınmış durumda; kliniğin hesabını fiilen yürüten kişi için yazılmış bir uygulama rehberi az.

Bu yazının dayandığı metin 12 Kasım 2025 tarihli ve 33075 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik'tir. Bu Yönetmelik, 29/7/2023 tarihli ve 32263 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan aynı adlı önceki Yönetmeliği yürürlükten kaldırmış (md. 13) ve yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir (md. 14). Aşağıdaki madde atıflarının tamamı Resmî Gazete'deki yayımlanmış metinden alınmıştır.

İki uyarı. Bu metin hukuki görüş değildir; içerik operasyonu perspektifiyle yazılmıştır ve bağlayıcı yorum yetkisi Sağlık Bakanlığı ile il sağlık müdürlüklerindedir. Ayrıca yayımlanmış metin doğrulanabildi, ancak sonradan yapılmış olabilecek değişiklikler teyit edilemedi; aşağıdaki maddelerin güncel hâli Resmî Gazete ve Bakanlık kaynaklarından yeniden kontrol edilmelidir.

Önce kapsam: bu kurallar kimi bağlar

Yönetmeliğin kapsam maddesi açık: sağlık meslek mensupları, özel sağlık kuruluşları ve uluslararası sağlık turizmi aracı kuruluşları tarafından yapılan tanıtım ve bilgilendirme faaliyetleri (md. 2). Sağlık meslek mensubu tanımı hekim, diş hekimi, eczacı, hemşire, ebe ve optisyen ile 1219 sayılı Kanunun ek 13 üncü maddesinde tanımlanan diğer meslek mensuplarını kapsıyor (md. 4).

Buradaki pratik soru şudur: bir güzellik merkezi bu kapsamın içinde mi? Cevap işletmenin ruhsat türüne bağlıdır ve dışarıdan verilemez. Sağlık kuruluşu olarak ruhsatlandırılmış ve sağlık meslek mensubu çalıştıran bir merkez ile sağlık hizmeti sunmayan bir güzellik işletmesi aynı çerçevede değerlendirilmez. Bu ayrımı tahminle geçmek yerine kendi ruhsatınız üzerinden il sağlık müdürlüğüne doğrulatmak, içerik akışını kurmadan önce yapılacak ilk iştir.

Kapsam dışında kalanlar için de bir boşluk yok: Yönetmeliğin yaptırım maddesi, belirli hâllerde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde değerlendirilmek üzere Ticaret Bakanlığına ve Reklam Kuruluna bildirim yapılacağını düzenliyor (md. 12). Yani kapsam dışında kalmak yanıltıcı tanıtımın serbest olduğu anlamına gelmiyor; hangi merciin bakacağı değişiyor.

Bilgilendirme ile tanıtım arasındaki çizgi nerede

Yönetmelik reklamı ve tanıtımı ayrı tanımlıyor. Reklam, "tanıtım ve bilgilendirmenin sınırını aşan" faaliyet olarak tarif ediliyor (md. 4); md. 5'in ilk cümlesi açık: örtülü veya açık reklam yasak, tanıtım ve bilgilendirme ise belirli ilkelere uyulması kaydıyla yapılabiliyor.

İzin verilen alanın sınırları da sayılmış. Sağlık tesisleri için tanıtım ve bilgilendirme; adres ve iletişim bilgileri, çalışma gün ve saatleri, hasta kabul edilen uzmanlık dalları, çalıştırılan sağlık meslek mensuplarının mesleki ve akademik unvanları ve hizmet verilen alanla ilgili sağlığı koruyucu ve geliştirici nitelikteki bilgilerdir (md. 4). Yani künye bilgisi ve sağlığı koruyucu bilgi serbest alanın merkezindedir.

Buna karşılık md. 5'in birkaç bendi yönlendirmeyi kapatıyor: tanıtım ve bilgilendirmeler hastayı doğrudan ya da dolaylı biçimde bir meslek mensubuna veya kuruluşa yönlendirecek içerikte olamıyor (md. 5/1-f), danışmanlık ve bilgilendirme gibi sebeplerle yayın kanalları üzerinden yönlendirme yapılamıyor (md. 5/1-g). İçerik ekibi için buradan çıkan kural nettir: gönderi bilgilendirmek üzere kurulmalı; "hemen randevu alın", "bize gelin", "sizde de yapalım" gibi çağrılar bu çerçevenin dışına düşer.

Öncesi–sonrası görseli: neden en riskli içerik türü

Görsel içerik kullanımı Yönetmelikte ayrı bir maddeyle düzenlenmiş (md. 7) ve öncesi–sonrası görselleri bu maddenin en yoğun düzenlendiği alan. Metinden çıkan koşullar şunlar:

• Hastaya ait görsellerin kullanılabilmesi için hastanın — küçük veya mahcur ise veli ya da vasisinin — açık rızasının alınması ve Hasta Hakları Yönetmeliğine uyulması şart; açık rıza, Ek-1'deki Görsel İçerik Kaydetme ve İşleme Onam Formu ile yazılı veya elektronik ortamda alınabiliyor (md. 7/1-b).
• Hasta, paylaşılacak görseli önceden görme hakkına sahip; izin her zaman geri çekilebiliyor ve talep derhal işleme alınmak zorunda (md. 7/1-c).
• İzin vermeyen hastalara, tanı ve tedavi uygulamalarında ve alınacak bedellerde değişiklik olmayacağı güvencesinin verilmesi zorunlu (md. 7/1-ç); izin karşılığında ödeme, indirim ya da hediye verilemiyor (md. 7/1-d).
• Görüntülerin yanıltıcı makyaj olmaksızın alınması zorunlu ve sonradan teknolojik değişiklik veya düzeltme uygulanamıyor (md. 7/1-e).
• İşlem öncesi ve sonrası görsellerin aynı ortam ve teknik şartlarda görüntülenmesi ve işlem tarihi ile görüntüleme tarihlerinin belirtilmesi zorunlu (md. 7/1-f).
• Görselin ilgili meslek mensubuna ve gerçek hastaya ait olup olmadığının, alıntıysa kaynağının belirtilmesi zorunlu (md. 7/1-g).
• Tıbbi müdahale, girişim veya ameliyat esnasındaki hasta görüntüsü paylaşılamıyor (md. 7/1-h).
• Görsel içerikler sponsorlu olarak ya da ücret verilerek yayınlatılamıyor (md. 7/1-j).
• Yurt içi tanıtımlarda kullanılan görsellerde, kolay okunabilir görünürlükte şu uyarının yer alması zorunlu: "Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir." (md. 7/1-k).

Operasyonel sonuç şu: bu içerik türü "yasak mı serbest mi" sorusuyla değil, karşılanması gereken bir koşul listesiyle ele alınmalı. Tek bir maddenin eksik kalması — tarihlerin yazılmaması ya da ışığın farklı olması — içeriği aykırı hâle getirmeye yeter.

Hasta yorumu ve teşekkür mesajı paylaşmanın sınırı

Bu, ekiplerin en çok şaşırdığı başlık, çünkü teşekkür mesajı paylaşmak zararsız bir alışkanlık gibi görünüyor. Yönetmelik iki ayrı yerde aynı sınırı çiziyor. Md. 5/1-e'ye göre basın, sosyal medya platformları ve internet siteleri gibi mecralarda hasta veya yakınlarının teşekkür veya memnuniyet ifadeleri üzerinden reklam mahiyetinde paylaşım yapılamıyor. Md. 7/1-ğ aynı sınırı görsel paylaşımlar için tekrar ediyor ve "başka mecralarda yapılmış olsa dahi" diyerek ekran görüntüsüyle aktarmayı da kapsıyor.

Aynı bendin ikinci cümlesi genellikle gözden kaçıyor ve doğrudan bir platform ayarını ilgilendiriyor: görsel içeriklere ait paylaşımların yorum, beğeni ve yeniden paylaşım gibi kullanıcı etkileşimlerine kapatılması zorunlu. Bu, gönderi yayımlanırken yapılması gereken teknik bir işlemdir; unutulduğunda içeriğin kendisi uygun olsa bile paylaşım aykırı hâle gelir.

Md. 5/2 sorumluluğu genişletiyor: bu ilkelere aykırı tanıtım yapanlar ile paylaşanlar aynı derecede sorumlu. Bu cümle, işi bir ajansa ya da çalışana devretmiş klinikler için belirleyicidir. Md. 7/1-i bunu netleştiriyor: görsel içerikli paylaşımların sağlık tesisi veya ilgili meslek mensubunun kendisi tarafından yapılması zorunlu ve başkası tarafından yapılmış olması sorumluluğu ortadan kaldırmıyor.

Fiyat, kampanya ve indirim dili

Md. 5/1-m tek cümlelik ve tartışmaya yer bırakmıyor: tanıtım ve bilgilendirme faaliyetlerinde ücret, indirim, kampanya veya promosyon bilgilerine yer verilemez. Md. 5/1-l ise sağlık hizmetlerinin özendirme, çekiliş ve hediye gibi pazarlama faaliyetlerine konu edilemeyeceğini düzenliyor.

Bu iki bendin kapattığı içerik türleri geniş: dönem kampanyaları, "bu aya özel" duyuruları, paket fiyat görselleri, takipçi çekilişleri, arkadaşını getir düzenleri ve hediye kampanyaları.

Sponsorlu içerik tarafında da sınır dar. Md. 5/1-i, sağlık tesisleri ve meslek mensuplarının ücretli sponsorlu ve öne çıkmaya yönelik olmamak şartıyla sosyal medya platformlarında veya arama motorlarında kayıt yaptırabileceğini söylüyor; kullanılacak anahtar kelimeler ve sonuç sayfasındaki bilgiler de Yönetmelik ilkelerine aykırı olamıyor. Md. 5/1-j dar bir istisna tanıyor: açılış tarihini takip eden ilk bir ay süresince Yönetmeliğe uygun sponsorlu tanıtım yapılabiliyor.

Md. 5/1-k izinsiz iletişimi kapatıyor: rıza olmaksızın kişisel telefonlar aranamıyor; mektup, kısa ileti, e-posta ve sosyal paylaşım araçlarıyla ileti gönderilerek tanıtım yapılamıyor.

Uluslararası sağlık turizmi md. 8'de ayrı bir rejime bağlanmış ve bazı serbestlikler tanınmış. Ancak bu rejim yalnızca Bakanlıkça verilmiş yetki belgesi kapsamındaki tesis ve aracı kuruluşlar için geçerli.

Hekimin kişisel hesabı ile kurum hesabı arasındaki fark

Uygulamada sık kurulan varsayım şudur: kurum hesabında yapılamayan, hekimin kişisel hesabında yapılabilir. Yönetmeliğin kapsam maddesi bu varsayımı desteklemiyor; kapsam sağlık meslek mensuplarını da doğrudan sayıyor (md. 2) ve md. 4'te meslek mensupları için tanıtım sınırları ayrıca tanımlanmış.

Unvan tarafında ayrı bir sınır var: md. 5/1-d, 1219 sayılı Kanunla belirlenen ana dal ve yan dal uzmanlıkları dışında sertifika ve benzeri eğitim belgelerine dayalı uzmanlık unvanı yazılamayacağını düzenliyor. Aynı bent neyin paylaşılabileceğini de sayıyor: tescilli diplomadaki uzmanlık alanında olmak kaydıyla alınan eğitimler, tescilli sertifikalar, bilimsel yayınlar, düzenlenen toplantılar, akademik ödüller, idari ve danışmanlık görevleri ve dernek üyelikleri.

Md. 5/1-b ise bilgilendirmenin yalnızca konusunda yetkili sağlık meslek mensupları tarafından yapılabileceğini söylüyor. Yani tıbbi içeriğin kaynağı ve onayı yetkili meslek mensubunda olmalıdır.

Platform kuralları ile mevzuat çakışırsa hangisi bağlar

İkisi birbirinin alternatifi değil, üst üste binen iki katmandır ve daha dar olanı bağlar. Platform kuralları bir içeriği kaldırabilir, hesabı kısıtlayabilir, reklam onayını reddedebilir; bunlar ticari sonuçlardır. Mevzuata aykırılığın sonuçları farklı bir düzlemde: Yönetmelik, aykırılık hâlinde Ek-2'deki idari yaptırım formundaki yaptırımların uygulanacağını, belirli hâllerde Reklam Kuruluna ve Cumhuriyet başsavcılığına bildirim yapılacağını, tanı-tedavi sürecini olumsuz etkileyen içerikler bakımından 5651 sayılı Kanun uyarınca erişimin engellenmesi için yetkili mercie başvurulacağını düzenliyor (md. 12).

Pratik sonuç: bir platformun içeriğe izin vermesi, o içeriğin mevzuata uygun olduğu anlamına gelmez. Reklam paneli bir görseli onayladı diye o görsel yayımlanabilir hâle gelmiyor.

Yayın öncesi onay akışı: kim bakar, ne kadar sürede

Bu kadar çok koşul taşıyan bir alanda tek sürdürülebilir yöntem, onayı bir akışa bağlamaktır.

Üç rol ayrılır. Üreten (metni ve görseli hazırlayan), tıbbi onay veren (yetkili meslek mensubu), yayımlayan. Üçünün aynı kişi olduğu düzenlerde hata kaçınılmazdır.

Onay yazılı olur. Sözlü onay, sonradan hangi sürümün onaylandığını gösteremez; onayın hangi metin ve görsel için verildiği tarihiyle kaydedilmelidir.

Süre baştan yazılır. Onay için kaç gün tanınacağı takvim kurulurken kararlaştırılır. Süre yazılı değilse takvim onay beklemekte tıkanır ve içerik onaysız yayımlanmaya başlar.

Arşiv tutulur. Yayımlanan her içeriğin metni, görseli, onam kaydı ve onay tarihi saklanmalıdır. Denetimde gösterilecek şey içeriğin kendisi değil, nasıl üretildiğidir.

Aynı disiplin mesaj ve yorum tarafında da gerekir: hazır yanıtların hangi sınırların içinde kalacağı yazılı olmalıdır. Mesaj akışının otomasyonla nasıl kurulduğunu ve otomatik yanıtın nerede durması gerektiğini güzellik salonlarında sosyal medya otomasyonu yazımızda tek sektör üzerinden ele almıştık.

Riskli içerik yerine ne yayımlanır

Kısıtlar sayıldığında ilk tepki "o zaman paylaşacak bir şey kalmıyor" olur. Kalıyor. Aşağıdaki formatlar, md. 4'te tanımlanan "sağlığı koruyucu ve geliştirici nitelikteki bilgiler" ile künye bilgisi çerçevesine oturur.

1. Bir durumun belirtilerini anlatan bilgilendirme içeriği.
2. Bir işlemin nasıl yapıldığını hasta görüntüsü olmadan anlatan süreç anlatımı.
3. Sık sorulan sorulara verilen tek paragraflık cevaplar.
4. Koruyucu bakım ve günlük alışkanlıklar üzerine içerik.
5. Randevu öncesi ve sonrası nelere dikkat edileceğini anlatan hazırlık bilgisi.
6. Kadronun unvan ve eğitim bilgileri (md. 5/1-d sınırları içinde).
7. Kliniğin fiziksel ortamı ve cihazları — ürün ya da marka tanıtımına dönüşmeden (md. 5/1-h).
8. Çalışma saatleri, adres ve ulaşım bilgisi.
9. Bilimsel yayın, toplantı ve akademik faaliyet duyuruları.
10. Yaygın yanlış bilgilerin düzeltilmesi.

Ortak özellikleri şu: hiçbiri hastayı yönlendirmeye çalışmıyor, hepsi bilgi veriyor. Bu, yapay zeka asistanlarının alıntıladığı içerik türüyle de örtüşüyor — klinik bilgisinin makine tarafında nasıl okunur hâle getirileceğini diş klinikleri için GEO yazımızda ele aldık.

Uyum kontrol listesi ve gözden geçirme takvimi

Her yayın öncesinde bakılacak liste kısa olmalı, yoksa bakılmaz.

• Bu içerik bilgilendirme mi, yönlendirme mi yapıyor?
• İçinde ücret, indirim, kampanya, promosyon, çekiliş ya da hediye geçiyor mu?
• Hasta görseli varsa onam alındı mı, hasta önceden gördü mü, tarihler yazıldı mı, aynı ortam ve teknik şartlar sağlandı mı, zorunlu uyarı eklendi mi?
• Görsel içerikli paylaşımda yorum, beğeni ve yeniden paylaşım kapatıldı mı?
• Hasta teşekkürü ya da memnuniyet ifadesi — ekran görüntüsü dâhil — kullanılmış mı?
• Unvan ifadeleri tescilli alanla sınırlı mı?
• İçerik sponsorlu ya da öne çıkarılmış olarak yayımlanacak mı?
• Tıbbi onay yazılı alındı mı, kim verdi, hangi tarihte?

Takvim tarafında iki kayıt tutulur. Üç ayda bir yayımlanan içeriklerin örneklem denetimi yapılır. Mevzuat değişikliği duyulduğunda ise denetim beklenmez; bu alan hareketlidir — 2023'te yayımlanan bir Yönetmelik 2025'te bütünüyle yürürlükten kaldırılmıştır. Bu yüzden kontrol listesinin başına dayandığı metnin tarihi ve sayısı yazılmalı; liste bir daha güncellenmezse en azından hangi tarihe ait olduğu görülsün.

Bu alandaki iş kapsamını diş ve estetik klinikleri ve güzellik merkezleri sayfalarımızda, içeriğin bu sınırlar içinde nasıl üretildiğini ise sosyal medya yönetimi hizmetimizde anlatıyoruz. Kendi onay düzeninizi kurmak isterseniz bize yazabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Hastanın kendi paylaştığı yorumu biz paylaşabilir miyiz?

Yönetmelik bu noktayı özellikle kapatmış görünüyor. Md. 7/1-ğ, "başka mecralarda yapılmış olsa dahi" ifadesiyle başlıyor ve sosyal medya dâhil mecralarda hasta veya yakınlarının teşekkür ya da memnuniyet ifadeleri üzerinden reklam mahiyetinde görsel paylaşım yapılamayacağını düzenliyor; md. 5/1-e aynı sınırı tekrar ediyor. Yani içeriğin ilk kaynağının hasta olması, onu aktarmayı serbest hâle getirmiyor. Kendi durumunuza özgü bir değerlendirme gerekiyorsa il sağlık müdürlüğüne sormak doğru olur.

Öncesi–sonrası görseli hiç mi kullanılamaz?

Yönetmelik bu içerik türünü topyekûn yasaklamak yerine koşullara bağlamış: açık rıza ve Ek-1'deki onam formu, hastanın görseli önceden görme hakkı ve izni her zaman geri çekebilmesi, izin karşılığı ödeme veya indirim yapılamaması, yanıltıcı makyaj ve sonradan düzeltme yasağı, aynı ortam ve teknik şartlar, tarihlerin belirtilmesi, zorunlu uyarı ifadesi ve paylaşımın kullanıcı etkileşimlerine kapatılması. Koşullardan biri karşılanmadığında paylaşım aykırı hâle gelir; pratikte bu, hazırlık maliyeti yüksek bir içerik türü demektir.

Sosyal medya reklamı vermek ayrı bir kural setine mi tabi?

Ayrı bir set değil, aynı setin daha dar bir bölümü. Md. 5/1-i, sosyal medya ve arama motorlarında kayıt yaptırmayı ücretli sponsorlu ve öne çıkmaya yönelik olmama şartına bağlıyor; md. 7/1-j görsel içeriklerin sponsorlu ya da ücret verilerek yayınlatılamayacağını söylüyor. Md. 5/1-j açılış tarihini takip eden ilk bir ay için dar bir istisna tanıyor; md. 8 kapsamındaki farklı rejim ise yalnızca yetki belgesi bulunanlar için geçerli.

Yurt dışı hastaya yönelik içerik farklı mı değerlendirilir?

Yönetmelik bunu md. 8'de ayrı bir başlık altında düzenlemiş ve koşulları saymış: faaliyetin yurt dışına yönelik ayrı bir sosyal medya hesabı veya internet sitesi üzerinden yürütülmesi, sağlık turizmi kapsamında hizmet sunulduğunun açıkça beyan edilmesi, Türkçe hariç dillerde sponsorlu faaliyet, hedef kitlenin yurt dışı seçilmesi ve otomatik hedef kitle tanımlarının devre dışı bırakılması. Türkiye'de yaşayan kişiler nezdinde talep oluşturmaya yönelik faaliyet ise yasaklanmış. Bu rejimin ön koşulu Bakanlıkça verilmiş yetki belgesidir.

Mevzuat değişirse eski gönderileri silmek gerekir mi?

Değişikliğin niteliğine bağlı olduğu için tek bir kural verilemez; ancak arşivi hiç gözden geçirmemek savunulabilir bir tercih değil. Pratik yaklaşım, mevzuat değiştiğinde arşivi tarayıp yeni çerçeveye açıkça aykırı düşen içerikleri kaldırmak, kalanları kayıt altına alınmış bir denetim listesiyle geçirmektir. Kaldırma kararı da kaydedilmeli: hangi içerik, hangi gerekçeyle, hangi tarihte kaldırıldı. Denetimde gösterilebilecek şey çoğu zaman içeriğin kendisi değil, işletmenin yürüttüğü düzendir.