HTTP Durum Kodları Nedir? 2xx, 3xx, 4xx, 5xx ve SEO
Yapay zeka destekli taslak; yayından önce baştan sona okunur ve iddialar birincil kaynaklara karşı kontrol edilir. İçerik üretim sürecimiz

HTTP durum kodu, bir tarayıcı ya da arama motoru botu bir adresi istediğinde sunucunun cevabın en başına yazdığı üç basamaklı sayıdır. İlk basamak cevabın türünü söyler: 1xx bilgi, 2xx başarı, 3xx yönlendirme, 4xx istemci hatası, 5xx sunucu hatası. Ziyaretçi bu sayıyı hata sayfaları dışında görmez, ama Googlebot bir sayfayla ne yapacağına önce bu sayıya bakarak karar verir: içeriği dizine eklemeyi değerlendirir mi, yönlendirmeyi izler mi, adresi dizinden çıkarır mı, yoksa taramayı yavaşlatır mı. Bu yüzden durum kodu, teknik SEO'da hem en basit hem de kolayca gözden kaçabilen kontrollerden biridir.
HTTP durum kodu nedir, nerede görünür?
Bir sayfayı açtığınızda tarayıcı sunucuya bir istek gönderir, sunucu da bir cevap döner. Cevabın ilk satırında protokol sürümü, durum kodu ve kısa bir açıklama durur: HTTP/1.1 200 OK ya da HTTP/1.1 404 Not Found gibi. Sayfanın HTML'i, görselleri ve diğer içeriği bu satırdan sonra gelir.
HTTP'nin anlamını tanımlayan RFC 9110 standardına göre geçerli bütün durum kodları 100 ile 599 arasındadır. İlk basamak cevabın sınıfını belirler, son iki basamağın sınıflandırmada bir rolü yoktur. Standart bir ayrıntı daha koyar: istemcinin her kodu tek tek tanıması gerekmez, ama ilk basamaktan sınıfı anlaması gerekir; tanımadığı bir kodu o sınıfın x00 koduna eşdeğer sayar. Yani sunucunuz tuhaf bir 4xx kodu dönüyorsa tarayıcı ve bot onu en azından 400 gibi okur.
Durum kodu sayfanın görünen içeriğinden bağımsızdır. Ekranda "Sayfa bulunamadı" yazan bir sayfa 200 dönebilir, ekranda sorunsuz görünen bir sayfa da bir ara sunucu yüzünden bota 503 dönmüş olabilir. Ziyaretçinin gördüğüyle botun aldığı cevap arasındaki bu fark, durum kodlarını ayrıca ölçmeyi gerekli kılar.
Beş sınıf: 1xx, 2xx, 3xx, 4xx ve 5xx
RFC 9110 beş sınıfı tek cümleyle tanımlar. Google'ın HTTP durum kodlarının Google tarayıcılarını nasıl etkilediğini anlatan belgesi de her sınıfın arama tarafındaki sonucunu yazar. İkisini yan yana koymak, kodun ne dediğini ve Google'ın onunla ne yaptığını aynı anda görmeyi sağlar.
| Sınıf | Standarttaki anlamı | Google'ın davranışı (özet) |
|---|---|---|
| 1xx | İstek alındı, işlem sürüyor | Site sahibinin günlük işinde karşılaşılmaz |
| 2xx | İstek alındı, anlaşıldı ve kabul edildi | İçerik dizine ekleme için değerlendirilir, ekleneceği garanti değildir |
| 3xx | İsteği tamamlamak için başka bir adım gerekiyor | Yönlendirme izlenir, hedefin içeriği işlenir |
| 4xx | İstek hatalı ya da yerine getirilemiyor | İçerik kullanılmaz, dizindeki adres zamanla çıkarılır |
| 5xx | Sunucu geçerli görünen isteği yerine getiremedi | Tarama geçici olarak yavaşlar, sorun sürerse adres dizinden çıkar |
Google aynı belgede Search Console'un 4xx ve 5xx aralığındaki kodlar ve başarısız yönlendirmeler için hata mesajı ürettiğini yazıyor. Yani Search Console'da bu türden bir hata mesajı gördüğünüzde arkasında bu tablodaki sınıflardan biri durur.
2xx: 200 her zaman "sorun yok" demek mi?
200 (OK), isteğin başarılı olduğunu söyler. Google için anlamı şudur: aldığı içeriğin tamamını bir sonraki işleme adımına, Google Arama'da dizine ekleme hattına iletir. Belge burada açık bir sınır koyuyor: 2xx kodu dizine eklenmeyi garanti etmez. Kod yalnızca kapıyı açar, sayfanın dizine girip girmeyeceğine içerik ve diğer sinyaller karar verir.
İkinci sınır daha sinsidir. Sayfa 200 dönüyor ama içerik boş bir sayfaya ya da bir hata mesajına benziyorsa, Google belgesine göre Search Console bunu soft 404 olarak gösterir. Kaldırılmış bir ürünün yerine "Bu ürün artık yok" yazan bir şablonun 200 dönmesi tipik örnektir. Hata sayfası 200 döndüğünde ortaya çıkan yumuşak 404 durumu için çözüm, sayfanın gerçekte ne olduğuna göre değişir: içerik gerçekten kalktıysa kod 404 ya da 410 olmalı, sayfa yaşıyorsa içeriği hata mesajına benzemeyecek kadar dolu olmalıdır.
2xx ailesinin diğer üyeleri bir site sayfası için beklenen kodlar değildir. 201 ve 202 için Google bir süre bekleyip aldığı içeriği iletir. 204 (no content) ise içerik taşımadığı için işlenemez; bir sayfanın yanlışlıkla 204 dönmesi, o sayfanın arama tarafında boş sayılması demektir.
3xx: yönlendirme kodları ve 304
3xx kodları "aradığın şey başka yerde" der. Google'ın tarayıcıları varsayılan olarak en fazla 10 yönlendirme atlamasını izler; yönlendiren adresten gelen içerik yok sayılır, son hedefin içeriği işlenir. Belgeye göre bazı ürünlerin tarayıcıları farklı sınırlara sahip olabilir ve Google'ın denetleme araçları yönlendirmeleri izlemez. Bu son ayrıntı pratikte önemlidir: bir test aracında yönlendirmenin ilk adımını görüp "sayfa açılmıyor" sonucuna varmak kolaydır. Hiç HTTP kodu dönmediyse sorun kod katmanından önce başlar ve sunucuya bağlantı kurulamıyorsa durumu üçüncü katmana yerleştirir.
Google dört yönlendirme kodunu iki grupta işler. 301 ve 308 hedefin işlenmesi gerektiği yönünde güçlü, 302 ve 307 zayıf bir sinyaldir. Belge buna rağmen doğru kodun seçilmesini istiyor, çünkü başka arama motorları ve e-kitap okuyucular gibi istemciler kodların farkından yararlanabilir. Hangi kodun seçileceği sayfanın geri dönüp dönmeyeceğine bağlıdır ve 301 ile 302 farkı bu kararın Apache, NGINX, WordPress ve Cloudflare tarafındaki kurulumunu da kapsar.
3xx ailesinde yönlendirme olmayan bir kod da var: 304 (Not Modified). RFC 9110'a göre 304, koşullu bir isteğe verilen cevaptır ve "elindeki kopya hâlâ geçerli" anlamına gelir; sunucunun içeriği yeniden göndermesine gerek kalmaz. Google belgesine göre tarayıcı bu durumda içeriğin son tarandığı hâliyle aynı olduğunu bir sonraki sisteme iletir; dizine ekleme hattı adresin sinyallerini yeniden hesaplayabilir ama kodun dizine eklemeye başka bir etkisi olmaz. Yani 304 görmek bir sorun değil, sunucunun önbellek sorusuna doğru cevap verdiğinin işaretidir.
4xx: istemci hataları ve dizinden çıkış
4xx kodları "istek yerine getirilemedi ve sorun isteğin kendisinde" der. Google'ın tutumu nettir: 4xx dönen adreslerin içeriği kullanılmaz, yeni karşılaşılan 404 sayfaları işlenmez, daha önce dizinde olan bir adres 4xx dönmeye başlarsa dizinden kaldırılır ve tarama sıklığı kademeli olarak azalır. Belgeye göre 429 dışındaki bütün 4xx kodları aynı şekilde işlenir.
RFC 9110 aynı sınıfın içindeki farkları tanımlar:
- 401 (Unauthorized): istek, kaynağa erişmek için geçerli kimlik bilgisi taşımıyor.
- 403 (Forbidden): sunucu isteği anladı ama yerine getirmeyi reddediyor.
- 404 (Not Found): sunucu kaynağın geçerli bir temsilini bulamadı ya da var olduğunu açıklamak istemiyor; kod bu durumun geçici mi kalıcı mı olduğunu söylemez.
- 410 (Gone): kaynak artık yok ve bu durum büyük olasılıkla kalıcı.
Google'ın belgesindeki bir uyarı özellikle önemli: tarama hızını sınırlamak için 401 ve 403 kullanılmamalı. 429 dışındaki 4xx kodlarının tarama hızına etkisi yoktur; bot yalnızca o adresi dizinden düşürür. 403'ün beklenmedik biçimde ortaya çıktığı yerlerden biri güvenlik katmanıdır. robots.txt bir botu davet ederken araya giren bir güvenlik duvarının aynı bota 403 dönmesi mümkündür, bu yüzden AI botlarının siteye girip girmediğini doğrulamak robots.txt dosyasını okumakla bitmez, sunucunun o bota verdiği cevabı da ölçmek gerekir.
404'lerin hepsi düzeltilecek iş değildir. Search Console yardım belgesi, sitedeki bütün 404 hatalarını düzeltmenin mümkün olmadığını ve 404 döndürmenin çoğu kez yapılması gereken şey olduğunu yazıyor; gerçekten kaldırılmış ve yerine bir şey konmamış bir sayfa için doğru cevap budur.
429 ve 5xx: sunucu "şu an olmaz" dediğinde
429 (Too Many Requests), 4xx sınıfında olmasına rağmen Google için bir istisna: tarayıcılar bu kodu sunucunun aşırı yüklendiği yönünde bir sinyal olarak işler ve sunucu hatası sayar. 5xx kodlarıyla aynı sonucu doğurur.
5xx ve 429 için Google'ın davranışı üç adımda özetlenebilir:
- Tarama geçici olarak yavaşlar. 500 için belge, düşüşün sunucu hatası döndüren ayrı adreslerin sayısıyla orantılı olduğunu yazıyor.
- Zaten dizinde olan adresler dizinde tutulur, ama taranmaları mümkün olmazsa sonunda dizinden çıkarılır; kalıcı olarak sunucu hatası döndüren adresler dizinden çıkar.
- Sunucu yeniden 2xx dönmeye başladığında Google tarama hızını kademeli olarak artırır.
Bilerek 503 ya da 429 döndürmek, sunucu kapasitesinin sınırına yaklaşıldığında meşru bir araçtır. Tarama İstatistikleri raporunun yardım belgesi yine de bir sınır koyuyor: bu kodlar iki ya da üç günden fazla döndürülmemeli, yoksa Google bunu uzun vadede siteyi daha az tarama mesajı olarak alabilir. 500 kodunun hangi nedenlerle çıktığı ve hangi sırayla çözüldüğü ise sunucu, CMS ve barındırma katmanlarını tek tek eleyen ayrı bir teşhis işidir. 500 hatasının çözüm sırası bu katmanları birbirinden ayırarak ilerler.
robots.txt dosyası hangi kodu döndürmeli?
Sitenin diğer adreslerinden farklı olarak robots.txt dosyasının durum kodu bütün taramayı etkiler. Search Console belgesi bu konuda ayrıntılı bir akış veriyor:
- robots.txt için 404 dönmek başarılı bir cevap sayılır ve "dosya yok" anlamına gelir; Google bu durumda sitedeki bütün adresleri tarayabilir.
- Google, son 24 saat içinde başarılı bir robots.txt cevabı aldıysa o dosyayı kullanır.
- İstek başarısız olursa Google ilk 12 saat boyunca siteyi taramayı durdurur ama dosyayı istemeye devam eder; 12 saat ile 30 gün arasında başarıyla aldığı son dosyayı kullanır.
- 30 günden sonra ana sayfa erişilebiliyorsa Google dosya yokmuş gibi kısıtlamasız tarar, ana sayfa da erişilemiyorsa taramayı durdurur.
Bu akışın pratik sonucu şudur: bakım ya da kapasite sorunu yüzünden robots.txt dosyasının da 5xx dönmesi, tek bir sayfanın değil sitenin tamamının taramasını durdurabilir. Dosyanın içeriği kadar cevabı da önemlidir. robots.txt dosyasındaki kurallar ne kadar doğru yazılmış olursa olsun, dosya 5xx dönüyorsa Google o kuralları okuyamaz. Dosyanın her zaman 200 ya da bilinçli bir 404 döndüğü ayrıca kontrol edilmelidir.
Bir sayfanın durum kodu nasıl kontrol edilir?
Durum kodunu görmek için üç yol var ve her biri farklı bir soruya cevap verir.
Tarayıcının geliştirici araçları. Chrome ya da Firefox'ta geliştirici araçlarını açıp Ağ (Network) sekmesinde sayfayı yenilediğinizde ilk satırdaki isteğin durum sütunu sayfanın kodunu gösterir. Yönlendirme varsa her adım ayrı satır olarak görünür.
Komut satırı. curl ile yalnızca başlıkları istemek en hızlı yoldur:
curl -sI https://www.ornek.com/hizmetler/
HTTP/2 301
location: https://www.ornek.com/hizmetler
-I bir HEAD isteği gönderir. Bazı sunucular HEAD isteğine GET isteğinden farklı cevap verebildiği için şüpheli bir sonuçta aynı adresi curl -sL -o /dev/null -w "%{http_code}" ile GET olarak da denemek gerekir; -L yönlendirmeleri izleyip son kodu verir. Bota özel bir sorun aranıyorsa -A ile kullanıcı aracısı değiştirilebilir.
Search Console. URL Denetleme aracının canlı testi, Google'ın o adresi şu anda getirip getiremediğini ve dizine eklenebilir olup olmadığını gösterir. Mülk yeni açıldıysa bu araç, doğrulama ve site haritası gönderimiyle birlikte Search Console'un ilk 30 gününde yapılacak işlerin parçasıdır.
Search Console'da durum kodları: Tarama İstatistikleri raporu
Tek tek adres denemek, sorunlu sayfayı biliyorsanız işe yarar. Sorunun nerede olduğunu bilmiyorsanız bakılacak yer Tarama İstatistikleri raporudur. Rapora Search Console'da Ayarlar (Mülk ayarları) bölümündeki Tarama istatistikleri satırından ulaşılır.
Raporun iki parçası durum kodlarıyla doğrudan ilgilidir:
- Ana makinenin durumu: Google'ın son 90 gün içinde siteyi tararken önemli bir kullanılabilirlik sorunuyla karşılaşıp karşılaşmadığını söyler. Ayrıntıda robots.txt getirme, DNS çözümlemesi ve sunucu bağlantısı ayrı ayrı görünür.
- Yanıta göre tarama istekleri: Google'ın aldığı cevapları türe göre gruplar. Belgeye göre veriler adres sayısına değil istek sayısına dayanır; Google bir adresi iki kez isteyip ilk seferde 500, ikincisinde 200 aldıysa tablo bunu yarı yarıya gösterir.
Belge cevapları üç grupta toplar. "İyi" grupta 200, 301/308, 302/307 ve 304 var. "Muhtemelen iyi" grupta 404 duruyor: bozuk bir bağlantıdan gelebilir, ama kasıtlı olabilir. "Kötü" grupta 5xx sunucu hataları, 401/407, diğer 4xx'ler, DNS hataları, sayfa zaman aşımı ve yönlendirme hataları (çok fazla, boş ya da döngüsel yönlendirme) yer alıyor. Raporun bir satırına tıklandığında o cevabı alan örnek adresler listelenir; sorunlu şablonu bulmanın en kısa yolu budur. Tarayıcıda ERR_TOO_MANY_REDIRECTS ekranı görülüyorsa bunun Cloudflare belgesindeki şifreleme modlarına bağlanan nedenini işletme ERR_TOO_MANY_REDIRECTS hatasında okuyabilir.
Bu rapor durum kodlarını sitenin geri kalan teknik sağlığından ayrı okumaz. Robots.txt, yönlendirmeler, canonical ve site haritası birbirine bağlıdır ve teknik SEO'nun 16 maddelik kontrol listesi durum kodlarını bu zincirin bir halkası olarak yerleştirir.
Hangi adres hangi kodu dönmeli?
Kodları ezberlemek yerine sitenin adres türlerini listelemek ve her biri için beklenen kodu yazmak daha kullanışlıdır. Aşağıdaki tablo bir hizmet ya da e-ticaret sitesinde karşılaşılabilecek durumları toplar:
| Adres türü | Beklenen kod | Olası yanlış | Neden yanlış |
|---|---|---|---|
| Yayındaki hizmet ya da ürün sayfası | 200 | Bota 403 ya da 503 | İçerik kullanılmaz, tarama yavaşlar |
| Kalıcı olarak taşınan sayfa | 301 ya da 308 | 302 ya da gecikmeli meta yenileme | Google'a zayıf sinyal gider |
| Gerçekten kaldırılan ve yerine bir şey konmayan sayfa | 404 ya da 410 | 200 dönen "bulunamadı" şablonu | Soft 404 olarak raporlanır |
| Planlı kısa bakım | 503 | 200 dönen "bakımdayız" sayfası | Bakım metni sayfanın içeriği gibi işlenebilir |
| Üye ya da yönetim alanı | 401 ya da 403, gerekirse robots.txt engeli | Bu adreslerin site haritasında ve iç linklerde yer alması | Taranması istenmeyen adresler tarama listesinde kalır |
| robots.txt | 200 ya da bilinçli 404 | 5xx | Sitenin tamamının taraması durabilir |
| sitemap.xml | 200 | 404 ya da HTML hata sayfası | Site haritası okunamaz |
Son satırdaki sorun Search Console'da "Okunamadı" ya da "Getirilemedi" gibi durumlarla görünür. Site haritasının okunamaması her zaman haritanın içeriğinden kaynaklanmaz. Harita adresinin 404 dönmesi de aynı sonucu doğurur.
Tabloyu kendi siteniz için doldururken bir adres türünün kodunu tek bir sayfada değil, o şablondan birkaç örnekte denemek gerekir. Bir ürün şablonunun stokta olmayan ürünlerde 200, silinen ürünlerde 302 ile kategoriye yönlendirme dönmesi gibi karışık davranışlar ancak örneklerle görünür.
Kodu kim düzeltir: sunucu, CMS ya da ara katman?
Yanlış durum kodu bulunduğunda ikinci soru, kodu kimin ürettiğidir. Aynı 503, barındırma firmasının sunucusundan, sitenin önündeki bir içerik dağıtım ağından ya da bir güvenlik eklentisinden gelebilir. 404 dönmesi gereken bir sayfanın 200 dönmesi CMS'in hata şablonu ayarından kaynaklanabilir; yönlendirme kodları ise sunucu yapılandırmasında, CMS'te ya da ara katmandaki kuralda yazılıdır. Kodu üreten katman bulunmadan yapılan düzeltme, sorunu bir katmandan diğerine taşır.
Bu yüzden bir durum kodu denetiminin çıktısı adres listesinden fazlasıdır: her bulgunun yanında beklenen kod, görülen kod, kodu üreten katman ve Search Console'daki karşılığı durur. Sitenizi dışarıdan bu gözle taratmak isterseniz SEO analizi hizmetinin "Tarama ve indeksleme analizi" kalemi siteyi bir arama motoru tarayıcısı gibi baştan sona tarar. Durum kodları, yönlendirme zincirleri, kopya adresler, robots.txt ve site haritası tutarlılığı çıkarılır, tarama sonucu da Search Console'daki dizin durumuyla karşılaştırılır. Analiz düzeltmeleri kapsamaz, düzeltmeleri kimin yapacağı sizin kararınızdır.
Durum kodu kontrolünü bir kerelik iş olarak değil, her site değişikliğinden sonra tekrarlanan kısa bir ölçüm olarak düşünmek gerekir: yeni bir eklenti, taşınan bir sayfa ya da değişen bir güvenlik kuralı, ekranda hiçbir şey değiştirmeden bota giden cevabı değiştirebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
HTTP durum kodları nedir?
HTTP durum kodları, sunucunun bir tarayıcıya ya da arama motoru botuna verdiği cevabın başına yazdığı üç basamaklı sayılardır. Geçerli kodlar 100 ile 599 arasındadır ve ilk basamak sınıfı belirler: 1xx bilgi, 2xx başarı, 3xx yönlendirme, 4xx istemci hatası, 5xx sunucu hatası. Google bir sayfayla ne yapacağına önce bu koda bakarak karar verir; içeriği dizine eklemeyi değerlendirmek, yönlendirmeyi izlemek, adresi dizinden çıkarmak ya da taramayı yavaşlatmak bu kararlar arasındadır.
200 kodu dönen bir sayfa dizine girer mi?
Girmesi garanti değildir. Google'ın belgesine göre 2xx kodu içeriğin dizine ekleme için değerlendirilmesini sağlar ama dizine eklenmeyi garanti etmez; kararı içerik ve diğer sinyaller verir. Ayrıca sayfa 200 dönmesine rağmen boş görünüyor ya da bir hata mesajına benziyorsa Search Console bunu soft 404 olarak raporlar. Bu yüzden 200 görmek yalnızca sunucunun sayfayı teslim ettiğini gösterir.
429 kodu nedir, Google'ı nasıl etkiler?
429 (Too Many Requests), sunucunun kısa sürede çok fazla istek aldığını söyleyen koddur. 4xx sınıfında olmasına rağmen Google bu kodu sunucunun aşırı yüklendiği yönünde bir sinyal olarak işler ve 5xx gibi sunucu hatası sayar; tarama geçici olarak yavaşlar. Search Console yardım belgesi, kapasite sınırına yaklaşıldığında 503 ya da 429 döndürmenin kullanılabileceğini ama bunun iki ya da üç günden uzun sürdürülmemesi gerektiğini yazar.
304 Not Modified kodu SEO'ya zarar verir mi?
Vermez. 304, koşullu bir isteğe verilen ve "elinizdeki kopya hâlâ geçerli" diyen cevaptır; sunucu içeriği yeniden göndermez. Google'ın belgesine göre tarayıcı bu durumda içeriğin son tarandığı hâliyle aynı olduğunu bildirir, dizine ekleme sistemi adresin sinyallerini yeniden hesaplayabilir ama kodun dizine eklemeye başka bir etkisi olmaz. Search Console'un Tarama İstatistikleri raporu da 304'ü iyi yanıt kodları arasında sayar.
Sunucu hatası veren bir sayfa dizinden hemen çıkar mı?
Hemen çıkmaz. Google'ın belgesine göre 5xx ya da 429 alındığında tarama geçici olarak yavaşlar ve zaten dizinde olan adresler dizinde tutulur. Sorun sürer ve adres taranamazsa sonunda dizinden çıkarılır; kalıcı olarak sunucu hatası döndüren adresler de dizinden çıkar. Sunucu yeniden 2xx dönmeye başladığında Google tarama hızını kademeli olarak artırır, bu yüzden kısa bir kesinti ile haftalarca süren bir hata aynı sonucu doğurmaz.