İçeriğe atla
Blog'a Dön
Web Sitesi

Subdomain (Alt Alan Adı) Nedir? Klasör mü Subdomain mi

Next GEO Agency

Yapay zeka destekli taslak; yayından önce baştan sona okunur ve iddialar birincil kaynaklara karşı kontrol edilir. İçerik üretim sürecimiz

Yukarıdan ahşap masa: dizüstü bilgisayarlar, telefonlar, kablolar, demlik ve fincanlar

Subdomain, Türkçesiyle alt alan adı, sahip olduğunuz bir alan adının soluna nokta ile eklenen ve DNS'te ayrı bir kayıtla yönetilen addır: ornek.com alan adınızsa blog.ornek.com, magaza.ornek.com ve destek.ornek.com onun alt alan adlarıdır. Subdomain için yeni bir alan adı satın alınmaz; alan adının DNS ayarlarına bir kayıt eklenerek açılır ve istenirse tamamen farklı bir sunucuya bağlanabilir. Klasör ise ornek.com/blog/ gibi aynı adın altındaki bir yoldur. Google'ın belgelerinde ikisi farklı ele alınır: alt alan adı tarama ve site adı açısından ayrı bir site sayılabilir, klasör ise ana sitenin parçası olarak kalır.

Hangisinin seçileceği bir sıralama hilesi sorusu değil, bir yönetim sorusudur: o bölüm ayrı bir sistemde, ayrı bir ekiple ve ayrı bir sunucuda mı yaşayacak, yoksa sitenin geri kalanıyla aynı yerde mi?

Subdomain nedir? Örnekle alt alan adı

Bir alan adı sağdan sola okunan katmanlardan oluşur. blog.ornek.com adresinde en sağdaki com üst düzey alan adıdır, ornek.com sizin kaydettirdiğiniz alan adıdır, en soldaki blog ise o alan adının altına açılmış alt alan adıdır. DNS'in temel tanım belgesi RFC 1034 bu ilişkiyi kapsama üzerinden tarif eder: bir alan adı, başka bir alan adının içinde yer alıyorsa onun alt alan adıdır; belgedeki örnekte A.B.C.D, B.C.D'nin ve C.D'nin alt alan adıdır.

Bu tanım katman sayısına sınır koymaz. ankara.bayi.ornek.com gibi iki seviyeli bir alt alan adı da açılabilir; her nokta bir katman daha ekler. Pratikte işletme sitelerinde tek seviye yeterlidir, çünkü her ek katman ziyaretçinin hatırlaması ve yazması gereken bir parça daha demektir.

Türkiye'deki uzantılarda bir ayrıntı karışıklık yaratabilir. ornek.com.tr adresinde com.tr sizin değil, .tr alan adının altında tahsis edilen bir alt alandır; sizin alt alan adlarınız ornek.com.tr'nin soluna eklenir: blog.ornek.com.tr. Alan adının kendisinin nasıl alındığı, hangi uzantının belge istediği ve kimin adına kaydedilmesi gerektiği gibi sorularda başlangıç noktası alan adı ve hosting nasıl alınır olur; buradaki konu, zaten sahip olduğunuz alan adının altına açılan adlardır.

www de bir subdomain mi?

Teknik olarak evet. www.ornek.com, ornek.com alan adının www adlı alt alan adıdır ve DNS'te ayrı bir kayıtla tanımlanır. Bu yüzden www kaydı eksik bir sitede ornek.com açılırken www.ornek.com açılmayabilir, ya da tersi olabilir.

Google ise www'yu diğer alt alan adlarından ayrı tutuyor. Site adları belgesi, www veya m ile başlayan alt alan adlarının, belgedeki ifadeyle, "genellikle eşdeğer" kabul edildiğini yazıyor; belgedeki örneklerde https://www.example.com ve https://m.example.com alan adı düzeyinde ana sayfa olarak değerlendiriliyor. Aynı belge https://news.example.com için de "alan adı düzeyinde bir ana sayfa" diyor, yani news gibi bir alt alan adı kendi başına bir site gibi ele alınabiliyor.

Pratik sonucu şudur: www ile çıplak alan adından yalnız biri kanonik adres olmalı ve diğeri ona kalıcı olarak yönlendirilmelidir. İkisinin de aynı içeriği ayrı ayrı yayınlaması aynı sayfanın iki adreste durması demektir.

Subdomain nasıl açılır? DNS kaydı ve sunucu tarafı

Alt alan adı iki adımda çalışır hâle gelir: ad DNS'te bir hedefe bağlanır, hedefteki sunucu da o adla gelen isteği hangi içerikle karşılayacağını bilir.

  1. DNS kaydı. Alan adınızın DNS bölgesinin yönetildiği panelde (alan adı kayıt firması, hosting firması ya da ayrı bir DNS sağlayıcısı) yeni bir kayıt eklenir. Alt alan adı bir sunucunun IP adresine gidecekse A kaydı (IPv6 için AAAA), başka bir hizmetin verdiği bir ada gidecekse CNAME kaydı kullanılır. Kaydın "ad" alanına yalnız blog yazılır; panel bunu blog.ornek.com olarak tamamlar.
  2. Sunucu tanımı. Hosting paneli bunun için bir "alt alan adı oluştur" bölümü sunabilir; orada ad girilir ve içeriğin sunucuda hangi klasörde duracağı seçilir. Mağaza, form ya da yardım masası gibi bir hizmet alt alan adınızda çalışacaksa, o hizmetin panelinde de alan adı eklenir ve hizmet size eklemeniz gereken DNS kaydını söyler.
  3. Sertifika. Alt alan adı HTTPS ile açılmalıdır. Ana alan adı için alınan sertifika alt alan adlarını kendiliğinden kapsamaz; alt alan adının ya sertifikaya ayrıca yazılması ya da tüm birinci düzey alt alanları kapsayan bir joker sertifika kullanılması gerekir.
  4. Kontrol. DNS değişikliği hemen görünmeyebilir; önceki kaydın saklanma süresi dolana kadar bazı ziyaretçiler eski cevabı alır.

A ve CNAME kayıtlarının ne yaptığını ve TTL süresinin bir değişikliği neden geciktirdiğini bilmiyorsanız, subdomain açmadan önce DNS kayıt türleri üzerine kısa bir okuma işinizi kolaylaştırır.

Alt alan adı için ayrıca alan adı ücreti ödenmez, ama barındırma paketleri açılabilecek alt alan adı sayısını sınırlayabilir; bu sınır paketin teknik özelliklerinde yazar.

Subdomain ne işe yarar? İşletme sitelerinde kullanım örnekleri

Alt alan adı, bir bölümün sitenin geri kalanından teknik olarak ayrı yaşaması gerektiğinde işe yarar. İşletme sitelerinde karşılaşılan tipik kullanımlar şunlardır:

KullanımÖrnekNeden ayrı ad
Hazır platformda çalışan mağazamagaza.ornek.comMağaza başka bir sağlayıcının sunucusunda çalışıyor
Müşteri ya da bayi panelipanel.ornek.comGiriş gerektiren uygulama, kurumsal siteden ayrı yazılım
Yardım merkezi veya destek masasıdestek.ornek.comÜçüncü taraf destek aracının kendi altyapısı
E-posta gönderimibildirim.ornek.comGönderim servisinin DNS kayıtları ana posta kutusununkilerle çakışmasın diye
Test kopyasıtest.ornek.comGüncellemeler canlı siteden önce denensin diye
Kampanya ya da etkinliketkinlik.ornek.comKısa ömürlü, ayrı ekip ya da ajans tarafından yönetilen sayfa
Dil ya da ülke sürümüen.ornek.comSürüm ayrı bir sistemde ya da ayrı sunucuda yayınlanıyor

Bu tablodaki ortak nokta, ayrılığın bir teknik nedene dayanmasıdır: başka bir sağlayıcı, başka bir yazılım ya da başka bir sunucu. Bölüm aynı içerik yönetim sisteminde, aynı sunucuda ve aynı ekiple yürütülüyorsa alt alan adı bir kazanç getirmeden yönetilecek ikinci bir site yaratır.

Form ve bildirim e-postalarını ayrı bir alt alan adından göndermenin SPF ve DMARC açısından ne değiştirdiğini merak ediyorsanız form e-postasında SPF ve DMARC kontrolüne göz atın.

Test kopyası özel bir dikkat ister: herkese açık bir alt alan adında duran test sitesi arama motoruna kapatılmazsa canlı sitenin kopyası olarak dizine girebilir. Test kopyası parolayla korunur ya da arama motorlarına kapatılır; canlıya geçişte bu engelin canlı siteye taşınmadığı ayrıca kontrol edilir.

Google subdomain'i nasıl görüyor? Resmi belgelerdeki dört nokta

Google'ın alt alan adı hakkında tek bir "subdomain kuralı" belgesi yok; konu farklı belgelerde, her biri kendi bağlamında geçiyor. Okunan belgelerden dört nokta çıkıyor.

Tarama: her ana makine adı ayrı bir site. Google'ın tarama bütçesi belgesi, Google'ın tarama altyapısının bir siteyi benzersiz bir ana makine adı olarak tanımladığını yazıyor; belgedeki örnekte https://www.example.com/ ile https://code.example.com/ ayrı siteler olarak değerlendiriliyor ve ayrı tarama bütçelerine sahip oluyor. Belgenin kendisi bir sınır da koyuyor: kılavuz çok büyük ve sık güncellenen siteler için yazılmış; sayfaları yayınlandığı gün taranan bir site için bu kılavuzu okumak gerekmiyor. Yani küçük bir işletme sitesi için anlamı "bütçe sorunu" değil, alt alan adının taramada ayrı bir birim olduğu bilgisidir.

Site adı: alt alan adı düzeyinde var, klasör düzeyinde yok. Site adları belgesi, Google Arama'nın site başına yalnız bir site adını desteklediğini ve sitenin alan adıyla veya alt alan adıyla tanımlandığını yazıyor. Belgeye göre site adları alt dizin düzeyinde desteklenmiyor: https://example.com/news "desteklenmez" örneği olarak geçiyor. Alt alan adının ana sayfasında yapılandırılmış veri yoksa alan adı düzeyindeki site adı, belgedeki ifadeyle, alt alan adı için yedek olarak kullanılabilir.

Search Console: mülk türü kapsamı belirler. Bu ayrıntı bir sonraki bölümde.

Politikalar: alt alan adı bir kaçış yolu değil. Google'ın spam politikaları belgesi, Site İtibarı Politikası'nın boşluklarından yararlanmaya yönelik davranışlar arasında politikaları ihlal etmeye devam etmek için mevcut alt alan adlarını, alt dizinleri veya siteleri kullanmayı ya da yenilerini oluşturmayı sayıyor. Bir bölümü alt alan adına taşımak, o bölümdeki içeriğin politika değerlendirmesini değiştirmez.

Okunan belgelerde bulunmayan şey de yazılmalı: bu belgelerin hiçbiri alt alan adının sıralamada klasörden daha iyi ya da daha kötü olduğunu söylemiyor. "Subdomain SEO'ya zarar verir" ya da "klasör her zaman kazanır" diye kesin konuşan bir cümlenin dayanağı bu belgeler değildir.

Search Console'da alt alan adı nasıl takip edilir?

Search Console'un mülk türleri yardım sayfası iki mülk türü tanımlıyor ve alt alan adı açısından aralarındaki fark belirleyicidir.

Alan mülküURL öneki mülkü
Örnek tanımornek.comhttps://blog.ornek.com/
Alt alan adlarını kapsar mı?Evet; www, m, blog ve daha derin katmanlar dahilHayır; yalnız yazılan tam önek
Protokolhttp ve https birlikteYalnız yazılan protokol
DoğrulamaDNS kaydıylaBirden çok yöntem

Sayfanın verdiği bir örnek, alt alan adı açısından özellikle öğreticidir: fish.example.com olarak tanımlanan bir alan mülkü fish.example.com'u ve onun altındaki adları kapsar, ama üstündeki example.com'u kapsamaz. Yani alt alan adı için açılan mülk aşağıya doğru kapsar, yukarıya doğru kapsamaz.

İşletme için pratik düzen şudur: kök alan adı için bir alan mülkü açılır ve bu mülk bütün alt alan adlarının verisini toplar; ayrıca ayrı izlenmesi gereken bir alt alan adı varsa, örneğin mağaza, onun için ek bir URL öneki mülkü açılır. Böylece hem toplam tablo hem bölüm tablosu görülür.

Mülk türünü seçmek, Google Search Console kullanımına başlarken verilen ilk karardır; alt alan adı açılacaksa bu karar o gün yeniden gözden geçirilir.

Klasör mü subdomain mi? Karar tablosu

Google'ın çok bölgeli siteler belgesi, ülke ya da dil sürümleri için kullanılabilecek adres yapılarını artı ve eksileriyle sıralıyor. Belgenin bağlamı çok bölgeli sitelerdir, ama alt alan adı ile alt dizin arasındaki farkı tarif eden satırlar başka kullanımlar için de yol gösterir:

YapıBelgedeki artılarBelgedeki eksiler
Alt alan adı (de.example.com)Kurulumu kolay; farklı sunucu konumlarına olanak tanır; siteler kolayca ayrılabilirKullanıcılar coğrafi hedeflemeyi yalnız URL'den tanıyamayabilir
Alt dizin (example.com/de/)Kurulumu kolay; düşük bakım maliyeti (aynı ana makine)Kullanıcılar coğrafi hedeflemeyi URL'den tanıyamayabilir; tek sunucu konumu; sitelerin ayrılması daha zor

Belgenin "siteler kolayca ayrılabilir" ve "aynı ana makine" ifadeleri kararın özünü veriyor. Alt alan adı ayrılmayı kolaylaştırır: farklı sunucu, farklı yazılım, ileride farklı bir sahibe devretmek. Klasör birlikteliği kolaylaştırır: tek sunucu, tek yönetim paneli, tek sertifika, tek robots.txt dosyası.

Bu çerçeveyle işletme sitesi için karar şöyle verilebilir:

  • Klasör seçin: blog, hizmet sayfaları, sık sorulan sorular, kampanya sayfaları kurumsal siteyle aynı sistemde yönetiliyorsa.
  • Alt alan adı seçin: bölüm başka bir sağlayıcının altyapısında çalışıyorsa (hazır mağaza, destek aracı, rezervasyon motoru), giriş gerektiren bir uygulamaysa ya da ileride ayrı bir siteye dönüşmesi bekleniyorsa.
  • Ayrı alan adı düşünün: bölüm ayrı bir marka ya da ayrı bir tüzel kişiye aitse.

Klasörü seçtiyseniz sıradaki soru adlandırmadır: /hizmetler/ mi /servisler/ mi, kaç seviye derinlik? Bu kararlarda SEO uyumlu URL yapısı için geçerli ölçütler klasör adlarında da işler. Dil sürümlerinde ise adres seçimi hreflang etiketinden ayrı düşünülemez: çok dilli sitede hreflang kurulmadan seçilen bir yapı, hangi sürümün hangi okura gideceğini arama motoruna söylemez.

Her alt alan adı kendi dosyalarını ister: robots.txt, sertifika, analitik

Alt alan adı ayrı bir ana makine olduğu için, ana alan adında bir kez yapılan bazı ayarlar ona kendiliğinden geçmez. Açılış gününde dört kalem ayrıca ele alınır:

  1. robots.txt. Tarayıcı her ana makine adı için ayrı bir robots.txt dosyası arar; ornek.com/robots.txt içindeki kurallar blog.ornek.com için geçerli değildir.
  2. Sertifika. Ana alan adının sertifikası alt alan adını ancak ona yazılmışsa ya da joker sertifikaysa kapsar.
  3. Analitik ve etiketler. Ölçüm etiketi alt alan adındaki sayfalarda da bulunmalıdır; bölüm başka bir sağlayıcının altyapısında çalışıyorsa etiketin oraya eklenip eklenemediği açılıştan önce sorulur, yoksa o bölümdeki ziyaretler raporda hiç görünmez.
  4. Site haritası. Alt alan adındaki sayfalar kendi site haritasında listelenir ve bu harita o alt alan adının robots.txt dosyasında bildirilir ya da Search Console'a gönderilir.

Test kopyası için yazılan bir engelin yanlışlıkla canlı sitenin dosyasına taşınması da bu ayrılıktan doğan bir hatadır; robots.txt dosyasının kuralları her alt alan adında ayrı ayrı sınanmalıdır.

Alt alan adından klasöre taşımak: yönlendirme ve adres değişikliği

Bir bölümü alt alan adından klasöre (ya da tersine) taşımak, adresleri değiştiren bir site taşımasıdır. Google'ın taşıma belgesinin genel ilkeleri burada da geçerlidir: eski adreslerin listesi çıkarılır, her biri yeni karşılığına eşlenir, değişiklikler aynı anda değil sırayla yapılır.

Taşımayı, her eski adresin yeni karşılığına tek adımda giden 301 yönlendirme eşlemesi ayakta tutar. blog.ornek.com/yazi-adi adresi ornek.com/blog/yazi-adi adresine kalıcı olarak gitmeli, ara durak ya da ana sayfaya toplu yönlendirme olmamalıdır.

Search Console'daki Adres değişikliği aracı konusunda dikkatli olmak gerekir. Taşıma belgesi bu araca alan adları veya alt alan adları arasında geçerken ihtiyaç duyulduğunu yazıyor ve örnek olarak a.example.com'dan b.example.com'a geçişi veriyor. Bir alt alan adının içeriğini başka bir alan adının klasörüne taşımanın bu araçla bildirilip bildirilemeyeceği, okunan belgede ayrıca ele alınmıyor; aracı kullanmadan önce aracın ekranında gösterilen koşullar kontrol edilmeli, yönlendirmeler ise her durumda kurulmalıdır.

Taşımadan sonra eski alt alan adının DNS kaydı hemen silinmemelidir. Kayıt silinirse yönlendirmeler de çalışmaz; eski adrese gelen ziyaretçi ve tarayıcı hiçbir yere ulaşamaz.

Unutulan alt alan adları: kimse bakmayan adres

Açılan her alt alan adı, kapatılana kadar sorumluluk taşıyan bir adrestir. Kampanya bitince, deneme süresi dolan bir hizmet bırakılınca ya da sağlayıcı değiştirilince alt alan adının DNS kaydı yerinde kalabilir. Bu kayıt artık kullanılmayan bir hizmete işaret etmeye devam ederse adres ya hata verir ya da en kötü durumda başka birinin o hizmette açtığı hesaba bağlanabilecek bir boşluk bırakır.

Bunu önlemenin yolu basittir: DNS bölgesindeki kayıtların bir listesi tutulur ve her kaydın yanına neden açıldığı, kimin sorumlu olduğu ve ne zaman gözden geçirileceği yazılır. Hizmet bırakıldığında önce DNS kaydı kaldırılır, sonra hizmet kapatılır.

Subdomain açmadan önce cevaplanacak beş soru

Alt alan adı açmak birkaç dakikalık bir DNS işlemidir; geri almak ise yönlendirme, mülk, sertifika ve robots.txt işi demektir. Bu yüzden karar açılıştan önce verilir. Hizmet sayfalarının, blogun ve mağazanın hangi adreste duracağı, kurumsal web sitesi hizmeti açısından "Bilgi mimarisi ve sayfa planı" kaleminin ilk sorularındandır; o kalemin tarifindeki gibi, sonradan bölmek adres değişikliği demektir. Açılıştan önce beş soru cevaplanır:

  1. Bu bölüm kurumsal siteyle aynı içerik yönetim sisteminde mi çalışacak, yoksa başka bir sağlayıcının altyapısında mı?
  2. Bölümün ileride ayrı bir siteye, ayrı bir markaya ya da başka bir sahibe geçmesi ihtimali var mı?
  3. Alt alan adı için sertifika, robots.txt, site haritası ve analitik ayarını kim yapacak?
  4. Search Console'da bölümü ayrı izlemek gerekiyor mu?
  5. Bölüm kapandığında DNS kaydını kim kaldıracak?

İlk iki sorunun cevabı "aynı sistem" ve "hayır" ise klasör, en az biri "başka sistem" ya da "evet" ise alt alan adı daha az iş çıkarır. Kararsız kalınan durumda ölçüt geri dönüşün maliyetidir: klasörden alt alan adına geçmek de, tersi de her eski adres için bir yönlendirme satırı ister, bu yüzden bölümün beş yıl sonra nerede yaşayacağı bugünkü kurulum kolaylığından daha belirleyicidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Subdomain nedir?

Subdomain, yani alt alan adı, sahip olduğunuz bir alan adının soluna nokta ile eklenen ve DNS'te ayrı bir kayıtla yönetilen addır; ornek.com alan adınızsa blog.ornek.com onun bir alt alan adıdır. Alt alan adı için yeni alan adı satın alınmaz ve istenirse ana siteden farklı bir sunucuya ya da hizmete bağlanabilir.

Subdomain ne işe yarar?

Alt alan adı, bir bölümün sitenin geri kalanından teknik olarak ayrı yaşaması gerektiğinde işe yarar: başka bir sağlayıcıda çalışan mağaza, giriş gerektiren müşteri paneli, üçüncü taraf destek merkezi, e-posta gönderimi ya da arama motorlarına kapalı test kopyası gibi. Bölüm kurumsal siteyle aynı sistemde ve aynı ekiple yönetiliyorsa alt alan adı, yönetilecek ikinci bir site yaratır.

Subdomain nasıl açılır?

Alan adının DNS bölgesinin yönetildiği panelde yeni bir kayıt eklenir: alt alan adı bir sunucunun IP adresine gidecekse A kaydı, başka bir hizmetin verdiği ada gidecekse CNAME kaydı kullanılır. Ardından hosting panelinde ya da kullanılacak hizmetin panelinde alt alan adı tanımlanır ve HTTPS için sertifika alınır. DNS değişikliği, önceki kaydın saklanma süresi dolana kadar herkese görünmeyebilir.

Subdomain mi klasör mü daha iyi?

Google'ın okunan belgelerinde alt alan adının sıralamada klasörden daha iyi ya da daha kötü olduğunu söyleyen bir hüküm yok; fark yönetimdedir. Google'ın çok bölgeli siteler belgesi alt alan adı için farklı sunucu konumuna izin vermeyi ve sitelerin kolayca ayrılabilmesini, alt dizin için aynı ana makinede düşük bakım maliyetini artı olarak sayıyor. Bölüm aynı sistemde yönetiliyorsa klasör, başka bir altyapıda çalışıyorsa alt alan adı daha az iş çıkarır.

www bir subdomain midir?

Teknik olarak evet; www.ornek.com, ornek.com alan adının www adlı alt alan adıdır ve DNS'te ayrı bir kayıtla tanımlanır. Google'ın site adları belgesi ise www veya m ile başlayan alt alan adlarının "genellikle eşdeğer" kabul edildiğini yazıyor. Sitede www'lu ve www'suz adreslerden yalnız biri kanonik olmalı, diğeri ona kalıcı olarak yönlendirilmelidir.