Avukat Web Sitesi Nasıl Olmalı? Künye, KVKK, Teknik
Yapay zeka destekli taslak; yayından önce baştan sona okunur ve iddialar birincil kaynaklara karşı kontrol edilir. İçerik üretim sürecimiz

Avukat web sitesi, Türkiye Barolar Birliği Reklam Yasağı Yönetmeliği'nin 7/d maddesinde sayılan künye bilgileriyle sınırlı kalmalı; iletişim formunun yanında aydınlatma metni, çerez kullanılıyorsa çerez politikası bulunmalı; site hızlı, HTTPS üzerinden güvenli ve erişilebilir olmalıdır. Alan adı, barındırma ve yönetim hesapları ajansın değil büronun adına açılır. Bir avukat sitesinin kalitesi tasarımın gösterişiyle değil, her satırın yönetmelikte bir karşılığa dayanıp dayanmadığıyla ölçülür.
Metin, yönetmeliğin 2 Kasım 2026'da mevzuat.gov.tr üzerinden okunan derlenmiş hâline ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'na dayanır. Hukuki mütalaa değildir; yorum gerektiren her konuda son karar sizin ve baronuzundur.
Avukatlar internet sitesi kurabilir mi?
Evet, ama serbest bir vitrin olarak değil. 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 55. maddesi, reklam sayılabilecek girişimlerle iş elde etmeyi yasaklar ve ayrıntıyı Barolar Birliği'nin yönetmeliğine bırakır. Yönetmeliğin 7/d maddesi avukatlara internet sitesi açma imkânı tanır, ama bu imkânı tek bir kayıtla çerçeveler: site, maddede tek tek sayılan bilgilerle "sınırlı olmak üzere" açılabilir.
Bu kayıt listenin kapalı olduğunu gösterir: listede bulunmayan bir öğe, açık bir yasak olmasa da bir izne dayanmaz. Site planlanırken sorulacak soru "bu yasak mı?" değil, "bu 7/d'de sayılıyor mu?" sorusudur.
Maddenin bugünkü hâli 9 Ağustos 2024 tarihli ve 32627 sayılı Resmi Gazete'deki değişiklik yönetmeliği ile yazıldı. Aynı düzenleme internet sitesini ayrıca ele alan eski 9. maddeyi yürürlükten kaldırdı ve önce uyarı yazısı gönderme usulünü bitirdi; 12. maddeye göre aykırılık tespit edildiğinde baro re'sen disiplin soruşturması açıyor. 2 Mayıs 2026'da eklenen 12/A maddesi, çevrimiçi ihlalleri de izleyen beş kişilik bir takip merkezini TBB bünyesinde kurdu. Avukatlık Kanunu md. 135 de reklam yasağı ihlalini kınamayla yaptırıma bağlar.
Hangi metin kaynak alınmalı: eski TBB PDF'i tuzağı
Avukat sitesi hakkında yazılmış rehberlerin bir kısmı hâlâ yönetmeliğin 2024 öncesi metnine dayanıyor. Barolar Birliği'nin dosya sunucusunda Reklam_Yasagi_Yonetmeligi.pdf adıyla duran eski bir kopya, yürürlükten kalkmış 9. maddeyi geçerliymiş gibi taşıyor; 24 Eylül 2026'daki arama ölçümümüzde bu dosya "avukat web sitesi reklam yasağı" sorgusunun ilk sonuçları arasında görünüyordu.
Eski 9. maddede bugün uygulanmayan iki hüküm vardı: mesleki makale yayımlamak için site açmaya açık izin ve arama motorunda kullanılabilecek kelimeleri sayan bir izin listesi. İkisi de 2024'te kalktı. "Yönetmelik makaleye izin veriyor" diyen bir kaynak görürseniz önce hangi metinden alıntı yaptığına bakın.
Güncel hâl, mevzuat.gov.tr'de Reklam Yasağı Yönetmeliği'nin derlenmiş metni olarak yayımlanır; değişen her fıkranın yanında Resmi Gazete tarihi ve sayısı yazılıdır.
Sitede yer alabilecek bilgiler: 7/d'nin kapalı listesi
Maddenin saydığı kalemler ve her birine eklenen kayıt şöyledir:
| Kalem | Maddedeki kayıt |
|---|---|
| Site sahibinin adı ve soyadı | Kayıt yok |
| Akademik unvan | Yalnızca hukuk alanındaki unvan |
| Fotoğraf | Site sahibinin fotoğrafı |
| Büroda çalışan diğer avukatlar | Ad-soyad ve hukuk alanındaki akademik unvan |
| Unvan | Avukatlık ortaklığının tescilli unvanı ya da büro unvanı |
| Sicil numaraları | TBB ve baro sicilleri |
| Mesleğe başlama tarihi, üniversite, yabancı dil | Kayıt yok |
| Büro adresi, telefon ve faks | Mesleki faaliyetin yürütüldüğü büro |
| E-posta ve kayıtlı e-posta (KEP) | Kayıt yok |
| Faaliyet alanları | "Uzmanlık anlamına gelmemek üzere" |
Listede logo, ekip fotoğrafı, makale, ücret bilgisi ve müvekkil yorumu yoktur; bunların bir kısmı için açık yasak da bulunmaz. Aynı maddedeki bir cümle ise açık bir yasak koyar: sitede "referanslar" adıyla ya da başka bir başlık altında müvekkillere veya danışmanlık verilen kişi ve kurumlara dair bilgi paylaşılamaz.
Alan adı da 7/d'de düzenlenir: salt ün kazanmayı, meslektaşların önüne geçmeyi ya da reklamla iş edinmeyi hedefleyen içerikte alan adı kullanılamaz ve alan adı mesleğin saygınlığına aykırı olamaz. Hangi alan adlarının kapsama girdiğine dair örnek ya da karar bulamadık. Site sahibinin adını ya da büro unvanını taşıyan bir alan adı bu belirsizliği baştan dışarıda bırakır.
Çalışma alanları sayfası nasıl yazılır?
Faaliyet alanları yazılabilir, ama "uzmanlık anlamına gelmemek üzere". Sayfadaki karşılığı, alanların bir dizin gibi sıralanmasıdır: "İş hukuku", "Kira hukuku", "Ticari sözleşmeler". Her başlığın altına alanı tarif eden tarafsız bir cümle eklenebilir; üstünlük anlatan cümle eklenmez.
Metinden ayıklanacak ifadeler bellidir: "uzman", "uzman kadro", "alanında öncü", "en deneyimli", "en iyi", "kazandığımız davalar". Yönetmeliğin 6. maddesi ayrıca "hukuk uzmanı" gibi unvan dışı sıfatları sayar. Çizgi yeni de değildir: Danıştay 8. Dairesi 29 Kasım 2004 tarihli kararında (E. 2004/1118, K. 2004/4575), web sayfasında "uzman" ve "ihtisas" ifadeleri bulunan bir dosyada kınama cezasını kaldıran mahkeme kararını bozdu. Karar eski yönetmelik dönemindendir; bugünkü 7/d aynı ölçüyü metne yazmıştır.
Avukat internet sitesi reklam yasağı: 7/e'nin dört cümlesi
Çevrimiçi mecraları düzenleyen 7/e dört cümledir ve cümlelerin koşulları aynı değildir:
| Cümle | Ne yasaklıyor | Koşul |
|---|---|---|
| 1 | Site tasarımında, çevrimiçi mecralarda ya da arama motorlarınca okunan kodlarda mesleki faaliyeti öne çıkarmaya ve üst sıralarda yer almaya yönelik yönlendirici kod, anahtar sözcük, alt alan adı, sayfa adresi ve benzeri yöntemler | İki koşul birlikte: iş elde etme amacı ve meslektaşlarla rekabete yol açması |
| 2 | Bedelli ya da bedelsiz, avukatın hazırladığı, hazırlattığı veya onun hakkında hazırlanan içerikleri öne çıkaran işlemler | Koşul yok |
| 3 | Kullanıcıyı siteye ya da siteden başka bir yere yönlendiren internet kısa yollarını kullanmak veya buna izin vermek | Koşul yok |
| 4 | Çevrimiçi mecralarda reklam vermek veya almak | Koşul yok |
"Birinci cümle iki koşula bağlı, koşullar yoksa gerisi serbest" özeti yanlıştır; ikinci, üçüncü ve dördüncü cümleler hiçbir koşul taşımaz. Öbür uçtaki "avukat sitesinde arama motorunun okuyabileceği hiçbir düzenleme yapılamaz" okuması da lafzı aşar, çünkü birinci cümle belirli bir amaca ve etkiye bağlanmıştır; hangi teknik çalışmanın bu amaçla birleştiğini ise yönetmelik tanımlamaz.
Site yaptırırken somut karşılığı şudur: başlık etiketleri, sayfa adresleri ve alt alan adları büronun adını ve sayfanın konusunu düz bir dille tarif eder, belirli bir aramayı hedeflemez. Konu ve şehir adı taşıyan bir adres önerisi (örneğin /sehir-bosanma-avukati), anahtar kelime listesine göre metin yazımı ya da sıralama raporu bu tür bir sitenin kapsamına girmez.
Avukat web sitesi KVKK: veri sorumlusu büro
İletişim formu ad, telefon ve e-posta topladığı anda sitede kişisel veri işlenmeye başlar. Kanun'un 3. maddesindeki tanıma göre veri sorumlusu, verinin neden ve hangi araçla işleneceğine karar veren kişidir. Formun neyi soracağına ve iletinin ne kadar saklanacağına büro karar verdiği için bu rol büroya düşer; ajans, bakımını üstlendiği sistem bakımından veri işleyen konumunda olabilir.
6698 sayılı Kanun'un 10. maddesi aydınlatmayı, veri elde edilirken yerine getirilecek bir ödev olarak yazar. Bildirimin beş içeriği vardır: büronun kimliği, verinin ne için işleneceği, kime ve hangi gerekçeyle aktarılabileceği, nasıl toplandığı ile dayandığı hukuki sebep ve ziyaretçinin Kanun'dan doğan hakları. Bu metnin yeri formun hemen yanıdır; gönderme düğmesinin üstünde, formu doldurmadan önce görülebilecek bir bağlantı ya da kısa bir özet.
Formdaki "okudum, onaylıyorum" kutusu aydınlatmanın yerine geçmez; aydınlatma bilgi vermektir, açık rıza ise ayrı bir izindir.
Çerez politikası sitede çalışan çerezleri tek tek sayar. Kurumun Temmuz 2025 tarihli çerez uygulamaları rehberi, kesinlikle gerekli olmayan çerezlerde açık rızanın ya da Kanun'daki başka bir işleme şartının bulunması gerektiğini değerlendirir; açık rıza alınırken kabul, ret ve tercih düğmelerinin eşit ağırlıkta sunulduğu bir paneli de iyi uygulama örneği sayar. En sade yol, gereksiz çerezi ve üçüncü taraf takip betiğini hiç eklememektir: analitik aracı, gömülü harita ya da sosyal medya yerleştirme kodu, her biri ayrı bir veri akışı ve aydınlatma metninde ayrı bir satır demektir.
İletişim formu: mesleki sır ve en az veri
Avukatlık Kanunu'nun 36. maddesi, avukatların görevleri dolayısıyla öğrendikleri hususları açığa vurmasını yasaklar. Reklam Yasağı Yönetmeliği'nin 4. maddesi de görüşmede gizliliği şart koşar ve bu hükmü müvekkil adaylarıyla yapılan görüşmelere de uygular. Formda yazılan her ayrıntı ise büronun e-posta kutusuna, form servisinin sunucusuna ve yedeklere dağılır.
Bu yüzden form en az alanla kurulur: ad, telefon ya da e-posta ve kısa bir konu satırı. "Davanızı ayrıntılı anlatın", "karşı tarafın adı", "dosya numarası" ya da belge yükleme alanı formda yer almaz. Ceza mahkûmiyeti ve sağlık bilgisi Kanun'un 6. maddesinde özel nitelikli kişisel veri sayılır; bir iletişim talebini almak için bunlara ihtiyaç yoktur.
Formdan gelen ileti doğrudan büronun e-posta adresine iletilir; ara bir pazarlama panelinde ya da bülten listesinde tutulmaz.
Sitenin bittiği yerde büro içi iş başlar. Talep bir dosyaya dönüştüğünde süre takibi ve taslak hazırlığı için dilekçe ve dava takibi otomasyonu kurulabilir; her taslak yine avukatın kontrolünden geçer. Müvekkilin getirdiği sözleşmelerin ön okumasında belge analizi otomasyonu zaman kazandırabilir, ama aracın belgeleri hangi sunucuya gönderdiği kurulumdan önce sorulmalıdır.
Teknik taban: HTTPS, hız, mobil, erişilebilirlik ve yedek
Künye sitesinin teknik tabanı altı kalemdir:
- HTTPS: site yalnızca şifreli bağlantıyla açılır, eski
httpadresi kalıcı yönlendirmeyle yeni karşılığına gider, sertifikanın bitiş tarihi izlenir. - Hız: sayfa içeriği tarayıcıya hazır gelir, ağır görseller küçültülür, kullanılmayan eklenti kaldırılır. Hız ölçülürken laboratuvar puanı ile gerçek kullanıcı verisi birbirinden ayrı okunur.
- Mobil uyum: büro adresi ve iletişim satırları dar ekranda kaydırma gerektirmeden okunur.
- Erişilebilirlik: başlık sırası, renk kontrastı ve klavyeyle gezinme denetlenir; ekran okuyucu kullanan bir ziyaretçi de adrese engelsiz ulaşır.
- Form güvenliği: bot filtresi, sunucu tarafında doğrulama ve gönderim sayısına sınır.
- Yedek: düzenli kopya tutulur ve geri yükleme gerçekten denenir; yazılım güncellemeleri canlı siteye uygulanmadan önce sınanır.
Alan adı, barındırma ve hesaplar kimin adına açılmalı?
Alan adı, barındırma hesabı, e-posta hizmeti ve varsa form servisi büronun adına ve büronun kendi e-posta adresiyle açılmalıdır. Ajans hesaplara yetkili kullanıcı olarak eklenir. Site metninden doğan disiplin sorumluluğu büroya aittir; sorumluluğu taşıyan tarafın siteye erişimi kaybetme riskini de taşıması kabul edilebilir bir düzen değildir.
Ajans sözleşmesinde dört satır yazılı olmalıdır: hesapların kimin adına açıldığı; ilişki bitince erişim bilgilerinin, kaynak dosyaların ve yedeklerin hangi sürede teslim edileceği; ajansın büronun yazılı onayı olmadan siteye içerik ya da betik ekleyemeyeceği; alan adı ve sertifika yenilemesini kimin izlediği. Devir gününde her hesabın şifresi değişir ve eski yetkililer çıkarılır; bu adımlar için bir dijital varlık devir listesi tutmak, büronun kendi sitesine erişimini güvenceye alır.
Ajans seçerken md. 11: üçüncü kişinin eylemi büronun sorunu olur
Yönetmeliğin 11. maddesi avukata başkalarının eylemleri için de yükümlülük koyar: üçüncü kişilerin kendisi için reklam sayılabilecek davranışlarına izin vermemek ve bunları engelleyecek önlemleri almak. Siteyi kuran ajans bu üçüncü kişilerden biridir. Ajansın eklediği bir referans bölümü ya da açtığı bir reklam kampanyası avukat hakkında disiplin soruşturmasına konu olabilir.
Ücret modeli ayrı bir sorudur. Avukatlık Kanunu'nun 48. maddesi, bir ücret ya da çıkar karşılığında avukata iş getirmeye aracılığı ve aracı kullanmayı hapis cezasıyla yaptırıma bağlar. Gelen talep, form ya da dosya başına ücret isteyen bir model bu maddeyle doğrudan temas eder; sabit kurulum ve bakım ücreti ise yapılan işe bağlıdır.
İlk görüşmede ajansa sorulacaklar:
- Sitedeki her bilgiyi 7/d listesiyle eşleyen yazılı bir künye tablosu verecek misiniz?
- Hazır şablon kullanılacaksa referans, yorum, başarı sayacı ya da "uzman kadro" bölümlerini kaldıracak mısınız?
- Sayfa adreslerini neye göre yazacaksınız; konu ve şehir adı taşıyan adres önerecek misiniz?
- Sitenin yanında reklam, sponsorlu gönderi, sıralama raporu ya da görünürlük paketi teklif ediyor musunuz?
- Ücretiniz neye bağlı: yapılan işe mi, gelen talebe mi?
- Alan adı, barındırma ve e-posta hesapları kimin adına açılacak?
- Form iletileri nerede ve ne kadar saklanacak, kim erişecek?
- Yönetmelik değiştiğinde künye tablosunu yeniden açacak mısınız?
Dördüncü sorunun cevabı evetse, büronun dijital tarafını o ajansa bırakmak md. 11 açısından risk taşır; beşinci sorunun cevabı "gelen talebe" ise mesele 48. maddeyle doğrudan temas eder.
Gri alanlar: blog, WhatsApp, ücret ve yorumlar
Bazı konular yönetmelikte hiç geçmez. Bunlarda karar büronundur ve gerektiğinde baroya danışılarak verilir.
| Konu | Metinde ne var | Durum |
|---|---|---|
| Blog ve makale | Eski açık izin 2024'te kalktı; 7/d'de makale yok; 7/c son cümlesi iş elde etme amacıyla genel bilgi paylaşarak yayını yasaklıyor | Açık izin de açık yasak da yok; amacın tespiti tanımsız |
| WhatsApp ya da tıkla-ara düğmesi | Mevzuatta geçmiyor; telefon numarası 7/d'de var | İletişim bilgisi mi, internet kısa yolu mu sayılacağı belirsiz |
| Canlı sohbet ve chatbot | Mevzuatta geçmiyor; md. 4 gizlilik istiyor | Açık hüküm yok |
| Ücret bilgisi | 7/d'de yok; açık yasak da bulunamadı | Avukatlık Kanunu md. 135/2-n tarife altı ücreti kınamayla yaptırıma bağlıyor |
| "İlk görüşme ücretsiz" | Bu ifade yönetmelikte geçmiyor | Ücret bilgisiyle aynı belirsizlik; tarifeyle ilişkisi baroya sorulmalı |
| Müvekkil yorumu | "Yorum" kelimesi geçmiyor; 7/e ikinci cümle ve md. 11 ilgili | Kapsama girdiği bir çıkarım |
| Logo | Belgelerde amblem sınırlı (md. 6); sitenin elektronik belge sayılıp sayılmadığı tanımsız | Açık hüküm yok |
Referans listesi tabloda yok, çünkü belirsiz değildir: 7/d müvekkil bilgisi paylaşmayı açıkça yasaklar. Blogda da bir ayrım netleştirilebilir: yönetmelik bir yazının amacının nasıl tespit edileceğini söylemez, ama yazıyı "müvekkil getirir" gerekçesiyle planlamak 7/c'nin son cümlesiyle doğrudan çelişir. Bir sohbet asistanı kurulursa konuşma kayıtları aydınlatma, yurt dışı aktarım ve saklama süresi bakımından chatbot için KVKK yükümlülükleri ile aynı soruları doğurur; mesleki sır bunların üstüne eklenir.
Avukat web sitesi yaptırırken dikkat edilmesi gerekenler: kontrol listesi
Önce sitede ne yazılacağı netleşir, tasarım sonra gelir. Metin ve onay kalemleri işletmenin masasından geçtiği için takvimde bekleme yaratabilir; hafta hafta site takvimi kurulurken avukat sitesinde bu kaleme ayrıca pay bırakılmalıdır, çünkü her cümle büronun sorumluluğundadır.
- Künye tablosu: 7/d'deki her kalem için sitede ne yazacağı, bilginin kaynağı ve onaylayan kişi.
- Güncel metin: alıntılar mevzuat.gov.tr'deki derlenmiş metinden, okunma tarihiyle.
- Çalışma alanları: dizin biçiminde, uzmanlık ve üstünlük ifadesi olmadan.
- Çıkarılacaklar: referans, müvekkil logosu, dava sonucu, başarı sayacı, yorum bölümü.
- Adresler: büro adı ve sayfa konusu; aramayı hedefleyen konu ve şehir adresi yok.
- KVKK: formun yanında aydınlatma metni, çerez politikası ve gerekiyorsa tercih ekranı.
- Form: en az alan, dava ayrıntısı istemeyen not, iletinin doğrudan büroya gitmesi.
- Teknik taban: HTTPS, hız, mobil uyum, erişilebilirlik, form güvenliği ve yedek.
- Hesaplar: alan adı, barındırma ve e-posta büro adına; sözleşmede devir maddesi.
- Gri alanlar: blog, mesajlaşma düğmesi ve ücret bilgisi için yazılı karar.
- Bakım: yönetmelik değiştiğinde künye tablosunun yeniden açılması.
Next GEO Agency'nin avukat web sitesi kurulumu aynı sırayı izler: künye envanteri, metin onayı, teknik kontroller ve yayın sonrası bakım; hizmetin içinde reklam, sıralama ya da iş getirme çalışması yer almaz. Avukat dışındaki işletmeler için aynı teknik taban kurumsal web sitesi tasarımı kapsamında kurulur; iki hizmet arasındaki fark içerik sınırındadır. Mevcut sitenizin künye tablosunu birlikte çıkarmak isterseniz ücretsiz ön görüşme için bir talep bırakabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Avukatlar internet sitesi kurabilir mi?
Evet. TBB Reklam Yasağı Yönetmeliği'nin 9 Ağustos 2024'te yeniden yazılan 7/d maddesi avukatlara internet sitesi açma imkânı tanır, ama siteyi maddede sayılan künye bilgileriyle sınırlar: ad-soyad, hukuk alanındaki akademik unvan, fotoğraf, büroda çalışan diğer avukatların adları, büro unvanı ve sicil numaraları, mesleğe başlama tarihi, mezun olunan üniversite, yabancı dil ve iletişim bilgileri. Faaliyet alanları uzmanlık anlamına gelmemek üzere yazılabilir. Liste kapalıdır; listede olmayan bir öğe bir izne dayanmaz, müvekkil ya da referans bilgisi paylaşmak ise açıkça yasaktır.
Avukat web sitesinde KVKK açısından neler bulunmalı?
Sitedeki kişisel verinin veri sorumlusu büronun kendisidir. 6698 sayılı Kanun'un 10. maddesine göre form veri toplarken büronun kimliği, işleme amacı, aktarım, toplama yöntemi, hukuki sebep ve ziyaretçinin hakları bildirilir; bu aydınlatma metni formun yanında görünür olmalıdır. Çerez kullanılıyorsa çerez politikası yazılır; KVKK Kurumu'nun çerez rehberi, açık rıza alınırken kabul ve ret seçeneklerinin eşit sunulmasını iyi uygulama örneği sayar. Mesleki sır nedeniyle form dava ayrıntısı, dosya numarası ya da belge istememelidir.
Avukat internet sitesi reklam yasağı neleri kapsar?
Reklam Yasağı Yönetmeliği'nin 7/e maddesi dört cümledir. Birincisi, iş elde etme amacına yönelik ve meslektaşlarla rekabete yol açacak şekilde arama motorlarında üst sıralar için kod, anahtar sözcük, alt alan adı ve sayfa adresi kullanmayı yasaklar. Diğer üç cümle koşulsuzdur: içerikleri bedelli ya da bedelsiz öne çıkarmak, internet kısa yolu kullanmak ve çevrimiçi mecralarda reklam vermek yasaktır. Bu yüzden "koşullar yoksa serbest" özeti yanlıştır.
Avukat web sitesinde blog veya WhatsApp düğmesi kullanılabilir mi?
Yönetmelikte ikisini de açıkça düzenleyen bir hüküm yok. Makaleye açık izin veren eski 9. madde 2024'te kaldırıldı; 7/c ise iş elde etme amacıyla genel ve soyut bilgi paylaşarak yayın yapmayı yasaklıyor, bu amacın tespiti de tanımlı değil. WhatsApp ve tıkla-ara düğmeleri mevzuatta hiç geçmiyor; telefon numarası izinli, ama düğmenin internet kısa yolu sayılıp sayılmayacağı belirsiz. Karar vermeden önce baronuza danışmanız uygun olur.
Avukat web sitesi yaptırırken ajansla sözleşmeye ne yazılmalı?
Alan adı, barındırma ve e-posta hesaplarının büro adına açıldığı; ilişki bitince erişim bilgileri, kaynak dosyalar ve yedeklerin hangi sürede teslim edileceği; ajansın büronun yazılı onayı olmadan siteye içerik ya da betik ekleyemeyeceği yazılmalıdır. Yönetmeliğin 11. maddesi üçüncü kişilerin reklam niteliğindeki eylemlerini engellemeyi avukata yüklediği için reklam ve öne çıkarma işi kapsam dışında tutulur. Ücret, Avukatlık Kanunu md. 48 nedeniyle gelen talebe değil yapılan işe bağlanır.