Reklam Ajansı Ne İş Yapar? Google ve Meta'da İş Bölümü
Yapay zeka destekli taslak; yayından önce baştan sona okunur ve iddialar birincil kaynaklara karşı kontrol edilir. İçerik üretim sürecimiz

Reklam ajansı, bir işletmenin ücretli reklamlarını planlayan, kuran, yayında yöneten ve sonucunu raporlayan dış ekiptir. Dijital tarafta bu iş Google Ads ve Meta hesaplarında kampanya kurulumu, dönüşüm ölçümü, arama terimi ve kreatif elemesi ile aylık bütçe kararından oluşur. Bütçeyi işletme belirler ve doğrudan platforma öder; ajans, o bütçenin hangi kampanyaya gideceğini önerir ve gerekçesini yazar.
Reklam ajansıyla görüşen bir işletme sahibinin ilk sorusu "hesabı açıp reklamı yayına almak bu kadar zor mu?" olabilir. Hesap açmak gerçekten kısa bir iştir. Zor olan, yayındaki reklamın her hafta hangi aramaya, hangi kitleye ve hangi sayfaya para harcadığını görmek ve çalışmayan kalemi kapatmaktır. Ajansın asıl işi bu ikinci kısımdır.
Reklam ajansı ne iş yapar? İki farklı ajans tipi
"Reklam ajansı" adı iki ayrı meslek grubunu kapsar ve görüşmeye hangisiyle girildiğini bilmek kapsam karışıklığını baştan önler. Birinci grup klasik anlamda yaratıcı ve medya ajansıdır: kampanya fikri, slogan, film, afiş ve bunların televizyon, açık hava ya da basında hangi mecrada yer alacağının planlanması. İkinci grup performans ya da dijital reklam ajansıdır: Google Ads, Meta ve benzeri platformlarda hesap yöneten, ölçüm kuran ve harcamayı tıklama, talep ya da satış üzerinden izleyen ekip.
Yerel hizmet işletmesi, e-ticaret sitesi ya da KOBİ'nin internette talep toplamak için aradığı iş ikinci gruba girer, ama iki tip birbirine karışabilir. Yaratıcı ajans güçlü bir görsel üretip yayın sonrası arama terimlerine hiç bakmayabilir; performans ajansı ise kampanya yapısını iyi kurup kreatifi ikinci planda bırakabilir. Teklifte hangi işin kimde olduğu yazılmadığında bu boşluk ancak birkaç ay sonra, rapor geldiğinde görülür.
İki tipi ayırt etmenin kolay yolu, ajansa ilk ayın sonunda elinizde ne olacağını sormaktır. Yaratıcı ajansın cevabı bir kampanya fikri, görsel seti ya da film olur; performans ajansının cevabı ise kurulmuş dönüşüm olayları, kampanya yapısı, negatif kelime listesi ve ilk eleme turunun sonucudur. İki cevap da değerlidir, ama farklı ihtiyaçlara karşılık gelir. Bir işletme ikisine birden ihtiyaç duyuyorsa iki işin hangi takvimle birbirine bağlanacağı da yazılmalıdır.
Bu yazı ikinci gruba, yani platformlarda hesap yöneten ajansa odaklanır. Reklamın yanında site, SEO ve sosyal medyanın da aynı teklife girmesi düşünülüyorsa teklifteki satırların dijital pazarlama ajansının kanal kalemlerine göre ayrılması, reklam ücretinin hangi işe karşılık geldiğini görünür kılar.
Reklamveren, ajans ve platform: üç tarafın sorumluluğu
Reklamda sorumluluk üç tarafa dağılır ve Türk hukuku bunu açıkça yazar. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 61. maddesi, reklam verenlerin ticari reklamlarında yer alan iddiaların doğruluğunu ispatla yükümlü olduğunu ve reklam verenler, reklam ajansları ile mecra kuruluşlarının madde hükümlerine uymakla yükümlü olduğunu düzenler (6502 sayılı Kanun). Aynı madde ticari reklamların doğru ve dürüst olmasını esas alır ve tüketiciyi aldatıcı reklamı yasaklar.
Bu düzenlemenin pratik karşılığı şudur: reklam metnindeki "en hızlı", "aynı gün teslim", "yüzde elli indirim" gibi iddiaların dayanağı işletmededir. Ajans metni yazabilir, hatta önerebilir; ama işletme iddiayı belgeleyemiyorsa reklam yayına girmemelidir. Ajansın burada yapacağı iş, her iddia için dayanağı sormak ve dayanağı olmayan ifadeyi metinden çıkarmaktır.
| Taraf | Elinde olan | Sorumlu olduğu |
|---|---|---|
| Reklamveren (işletme) | Hizmet, fiyat, kampanya koşulu, bütçe | İddiaların doğruluğu, hesabın sahipliği, ödeme |
| Reklam ajansı | Kampanya yapısı, metin, hedefleme, ölçüm | Metnin mevzuata ve platform kuralına uygunluğu, raporun doğruluğu |
| Platform (Google, Meta) | Açık artırma, gösterim, politika incelemesi | Kendi reklam politikalarını uygulamak |
Tablodaki ayrım, bir reklam reddedildiğinde ya da şikâyet geldiğinde kimin ne yapacağını belirler. Platformun politika kararı ajansın tercihi değildir; ajans yalnızca kampanyayı o kuralların içinde kurar ve ret geldiğinde gerekçeyi okuyup düzeltmeyi hazırlar.
Hesap kurulumu ve erişim: işin başladığı yer
Reklam ajansının ilk işi, kampanyanın yayınlanacağı hesabın doğru kişinin adına açılması ve ajansa doğru düzeyde erişim verilmesidir. Hesap işletmenin adına açıldığında kampanya geçmişi, dönüşüm verisi ve kreatifler ajans değişse de işletmede kalır.
Google Ads'de erişim, hesaptaki "Erişim ve güvenlik" bölümünden verilir: davet edilecek kişinin e-posta adresi girilir, erişim düzeyi seçilir ve davetiye gönderilir. Belge, davet edilen kişinin bir Google Hesabı'na sahip olması gerektiğini ve erişimin istendiği zaman düzenlenip kaldırılabildiğini yazar (Google Ads hesabına erişimi yönetme). Aynı belge, hesapta yalnızca bir yönetici bulunur ve o kullanıcının hesabı kullanılamaz hale gelirse etiketlere erişimin kaybedilebileceği uyarısını da taşır; bu yüzden işletme tarafında en az bir yöneticinin daha tanımlı olması gerekir.
Ajansın hesaba hangi yoldan gireceği ise kullanıcı daveti ile Google Ads yönetici hesabı bağlantısı arasındaki seçime bağlıdır. İki yolun yetki kapsamı farklıdır; özellikle ajansın kendi yönetici hesabı altında açılan bir reklam hesabında sahiplik doğrudan ajansa geçebilir. Erişim düzeyini seçmeden önce bu fark bilinmelidir.
Meta tarafında da ilke aynıdır: reklam hesabı, sayfa ve piksel işletmenin iş portföyünde durur, ajans ortak olarak eklenir. Ajansın kendi portföyünde açılmış bir reklam hesabında çalışmak, ayrılık anında kampanya geçmişinin taşınamaması riskini doğurur.
Ölçüm: reklamın neyi saydığı
Ölçüm, reklam ajansının bütün kararlarını dayandırdığı veridir ve yanlış kurulduğunda hesaptaki bütün optimizasyon yanlış sinyalle çalışır. Ajans, işletmenin gerçekten önemsediği eylemleri dönüşüm olarak tanımlar: form gönderimi, telefon araması, WhatsApp'a tıklama, randevu talebi ya da e-ticarette satın alma. Hangi eylemlerin talep sayılacağı yazılı değilse, ajansın kurduğu hesabın mantıklı bir Google Ads denemesine dönüşüp dönüşmediği ay sonunda okunamaz.
Dönüşüm tanımında karşılaşılan sorun, kolay ölçülen eylemin önemli eylemin yerine geçmesidir. Sayfa görüntüleme ya da sepete ekleme dönüşüm sayıldığında panel kalabalık görünür, ama işletmenin telefonu çalmaz. Ajansın raporunda dönüşüm sütununun neyi saydığı, kimin tanımladığı ve aynı talebin iki kez sayılıp sayılmadığı her ay açık olmalıdır.
Telefonla talep alan işletmelerde ölçümün bir kısmı panelin dışında kalır. Reklamdaki arama düğmesine tıklama sayılabilir, ama o aramanın gerçekten bir müşteri mi yoksa yanlış numara mı olduğunu yalnızca işletme bilir. Bu yüzden ajans, işletmeden ay sonunda kaç aramanın teklife ya da randevuya döndüğünü ister ve bu sayıyı rapora ayrı bir satır olarak ekler. Panel verisi ile işletmenin kendi kaydı arasındaki fark, hangi kampanyanın nitelikli talep getirdiğini gösteren en somut bilgidir.
Reklam platformunun temel işleyişi, yani hesap, kampanya, reklam grubu ve açık artırma ilişkisi, ölçümün neden bu kadar belirleyici olduğunu da açıklar. Ajansla konuşmadan önce Google Ads'in nasıl çalıştığını bilen bir işletme, teklifte geçen kampanya türü ve teklif stratejisi adlarını sorgulayacak zemine sahip olur. Otomatik teklif stratejileri dönüşüm verisiyle öğrendiği için, yanlış sayılan bir dönüşüm doğrudan yanlış hedefe para harcanması demektir.
Arama terimleri ve negatif kelimeler: düzenli bakım işi
Arama terimleri bakımı, reklam ajansının hesapta en düzenli yaptığı ve dışarıdan en az görülen iştir. Google'ın belgesi farkı netleştirir: arama terimi, kullanıcının Google'da yazdığı kelime ya da kelime grubudur; anahtar kelime ise reklamverenin reklam grubuna eklediği kelimedir (arama terimleri raporu). Reklam, eklenen anahtar kelimeyle değil, onunla eşleşen gerçek aramayla tetiklenir.
Bu farkın sonucu şudur: bir oto servisin "fren balatası değişimi" anahtar kelimesi, "fren balatası fiyatı" ya da "fren balatası nasıl değiştirilir" gibi aramalarda da reklam gösterebilir. Bu aramaların bir kısmı müşteri getirir, bir kısmı yalnızca bilgi arayan kişiye tıklama ödetir. Ajans raporu tarar, alakasız sorguları negatif listeye alır ve çalışan sorgular için ayrı anahtar kelime açar.
Belge, raporun Kampanyalar menüsündeki "Analizler ve raporlar" altında bulunduğunu ve veri gizliliği standartları gereği yeterli sorgu etkinliği olmayan bazı terimlerin rapordan çıkarıldığını da yazar. Yani rapordaki liste harcamanın tamamını göstermeyebilir; ajansın rapordaki "görünmeyen" kısmı da hesaba katarak karar vermesi gerekir.
Bu bakımın sıklığı hesabın harcamasına bağlıdır. Günlük bütçesi küçük bir hesapta birkaç haftada bir yeterli olabilir; çok sayıda kampanya yürüten bir hesapta ise daha sık tarama gerekir. Raporda arama terimi incelemesinin tarihleri ve negatif listeye eklenen kelime sayısı görülmüyorsa bu işin yapılıp yapılmadığı sorulmalıdır.
Meta tarafı: kitle ve kreatif döngüsü
Meta reklamlarında ajansın işi, arama yapmayan ama profili tutan kişiye doğru görseli doğru anda göstermektir. Google'da kişi ihtiyacını yazarak gelir; Meta'da ise ihtiyaç henüz dile gelmemiştir ve reklamı fark ettiren şey kreatiftir.
Bu yüzden Meta tarafında iki iş birbirine bağlıdır. Birincisi kitle: ilgi alanı tahminleri yerine işletmenin kendi verisinden başlamak, yani site ziyaretçisi, form dolduran, müşteri listesi ve bunlardan türeyen benzer kitleler. İkincisi kreatif: tek seferlik bir tasarım işi değil, ölçülüp yenilenen bir döngü. Birkaç kreatif aynı anda yayına girer, talep getirmeyen elenir, çalışanın yanına yeni varyasyon eklenir.
Ajans teklifinde kreatifin kimden geleceği ayrıca yazılmalıdır. Görsel ve video ajans tarafından mı üretilecek, işletme mi gönderecek, yoksa her ikisi mi? Fotoğraf çekimi, ürün videosu ya da yerinde çekim reklam yönetimi teklifinde ayrı bir iş olarak yazılmış olabilir; dahil sayıldığı varsayılırsa ilk ay kreatifsiz geçebilir.
Meta reklamlarında ölçüm de ayrı kurulur: piksel ve sunucu tarafı olay gönderimi işletmenin hesabında durur, ajans bu olayların doğru sayıp saymadığını test eder. Google'daki dönüşüm ile Meta'daki dönüşüm aynı talebi iki kez sayabileceği için, iki platformu birlikte yöneten ajansın toplam talebi tek bir yerde tutması gerekir.
Bütçe kararı: kim belirler, ajans neyi önerir?
Reklam bütçesini işletme belirler; ajans, bu bütçenin kampanyalar arasında nasıl dağıtılacağını ve ne zaman artırılıp ne zaman kısılacağını önerir. Bütçe tutarı ile ajans ücreti ayrı faturalardır: bütçe doğrudan Google'a ya da Meta'ya ödenir, ajans ücreti yönetim işinin karşılığıdır.
Bütçe rakamı, "ayda ne kadar harcayabilirim?" sorusundan değil, "ayda kaç talep istiyorum ve bir talep için en fazla ne ödeyebilirim?" sorusundan çıkarılır. Hedef talep sayısından ve kabul edilebilir talep maliyetinden geriye doğru giden bir hesap, Google Ads bütçesini belirlemenin savunulabilir yoludur. Bu hesap ajans teklifinden bağımsız olarak işletmenin kendisi tarafından da yapılabilir.
Ajans ücretinin harcamanın yüzdesi olarak hesaplanıp hesaplanmadığı da teklifte görülmelidir. Yüzde modelinde bütçe büyüdükçe ücret de büyür; bu, bütçe artırma önerisinin tarafsızlığını sorgulatabilir. Bizim tarafımızda reklam yönetimi fiyatları reklam bütçesini içermez ve harcamanın yüzdesi olarak hesaplanmaz. Bütçe kararıyla yönetim ücreti birbirine bağlı değildir.
Ajansın bütçe kararında dürüst olması gereken nokta, ölçüm oturmadan bütçe büyütmemektir. Dönüşümleri doğru saymayan bir hesapta harcamayı artırmak, yalnızca hatayı büyütür.
Aylık rapor: karar listesi mi, ekran görüntüsü mü?
Reklam ajansının aylık raporu, panelden alınmış gösterim ve tıklama tablosu değil, o ay alınan kararların yazılı listesi olmalıdır. Hangi kampanya açık kaldı, hangisi kapatıldı, neden kapatıldı ve gelecek ay neyin deneneceği raporun ana gövdesidir.
İyi bir raporda bulunması gerekenler:
- Talep sayısı ve kaynağı: Hangi kampanya ve hangi platformdan kaç form, arama ya da satış geldiği.
- Talep başına maliyet: Toplam harcamanın gelen talebe bölünmüş hali; tıklama başına maliyet tek başına yetmez.
- Kapatılan ve açılan kalemler: Durdurulan kampanya, reklam grubu ya da kreatif ve gerekçesi.
- Arama terimi ve negatif liste özeti: O ay elenen sorgu grupları.
- Gelecek ayın testi: Hangi değişikliğin, hangi ölçütle değerlendirileceği.
Google Ads raporunu okurken sorulacak ilk soru, bu sayıların hangi kararı doğurduğudur. Rapordaki her sayı bir karara bağlanamıyorsa, rapor bilgi vermekten çok hesabın aktif göründüğünü kanıtlamaya hizmet ediyor olabilir. İki platform birlikte yönetiliyorsa iki sonucun aynı raporda yan yana durması, bütçenin hangi platforma kaydırılacağı önerisini de mümkün kılar.
Reklam ajansının yapamayacağı işler
Reklam ajansı, platformun kurallarını, piyasanın rekabetini ve hizmetin kendisine olan talebi değiştiremez; bu sınırları baştan bilmek, beklentiyle sonuç arasındaki farkı küçültür.
- Tıklama ya da talep maliyeti taahhüdü: Bu rakamlar rekabete, mevsime ve teklife göre değişir. Belirli bir maliyet söz veren ajansa, sözün neye dayandığı sorulmalıdır.
- Platform kararını geri çevirmek: Reklam reddi ya da hesap duraklatması Google veya Meta'nın politika kararıdır. Ajans gerekçeyi okur, düzeltilecek reklamları ve sayfaları hazırlar, itirazı hesap sahibiyle birlikte yürütür.
- Talep görmeyen hizmeti sattırmak: Hizmet ya da ürün aranmıyorsa, fiyatı rakiplerin belirgin biçimde üstündeyse ya da sayfa güven vermiyorsa reklam bunu telafi etmez.
- İddianın dayanağını üretmek: Kanun gereği iddianın ispatı reklamverenin yükümlülüğüdür; ajans dayanağı olmayan iddiayı yayına almamalıdır.
- Sektör kısıtını aşmak: Sağlık, finans ve benzeri alanlarda Google ile Meta'nın kendi politikaları ve sektörün mevzuatı bağlayıcıdır. Ajans kampanyayı bu sınırların içinde kurar; sınırı zorlayan bir hedefleme ya da metin önermesi işletmeyi hem ret hem de hesap riskiyle karşı karşıya bırakır.
Hesap tamamen durdurulduğunda iş reklam yönetiminden çıkıp itiraz sürecine döner. Bir Google Ads hesabı askıya alındığında ihlal envanteri çıkarılır, sitedeki ve hesaptaki sorunlar giderilir, ardından tek ve kapsamlı bir itiraz gönderilir. Bu süreçte yeni hesap açmak çözüm değil, sorunu büyüten bir adımdır.
Reklam mı, SEO mu, ikisi mi? Ajansa gitmeden önceki karar
Reklam ajansıyla görüşmeden önce verilmesi gereken karar, reklamın bu işletme için doğru kanal olup olmadığıdır. Reklam, görünürlüğü hemen satın alır ve bütçe kesildiğinde görünürlük de kesilir; organik çalışma ise aylar içinde birikir ve harcama durduğunda yerinde kalır.
Yerel bir hizmet işletmesi için SEO ile Google Ads arasındaki seçim, bütçeden önce talebin ne kadar acil olduğuna ve işletmenin ilk talebe kadar ne kadar bekleyebileceğine bakar. Acil ihtiyaçla aranan bir hizmette reklam ilk ayın talebini getirebilir; sezonu belli bir ürün ise sezon öncesinde başlayan organik içerikle sezon içi reklamın birlikte kullanılmasından yararlanabilir.
Karar ne olursa olsun reklam ajansından istenecek şey aynıdır: hangi kampanyanın neden açıldığını, neyin ölçüldüğünü ve neyin kapatıldığını her ay yazılı olarak görmek. Bu üç bilgiyi her ay alan bir işletme, ajansla çalışmaya devam edip etmeyeceğine izlenimle değil, raporun kendisindeki sayılarla karar verir.
Sıkça Sorulan Sorular
Reklam ajansı ne iş yapar?
Reklam ajansı, işletmenin ücretli reklamlarını planlar, kurar, yayında yönetir ve raporlar. Dijital tarafta bu iş Google Ads ve Meta hesaplarında kampanya kurulumu, dönüşüm ölçümünün bağlanması, arama terimi ve kreatif elemesi ile aylık bütçe kararından oluşur. Reklam bütçesini işletme belirler ve doğrudan platforma öder; ajans bütçenin hangi kampanyaya gideceğini gerekçesiyle önerir.
Reklam bütçesi ajans ücretine dahil midir?
Dahil değildir; iki ayrı faturadır. Reklam bütçesi tıklama ya da gösterim bedeli olarak doğrudan Google'a veya Meta'ya ödenir ve işletmenin kendi reklam hesabından izlenir. Ajans ücreti ise kampanyaları kurup yöneten işin karşılığıdır. Teklifte bu iki tutar tek satırda yazılmışsa, hangi paranın reklama, hangisinin yönetime gittiği görülemez.
Reklam hesabı ajansın adına mı açılmalı?
Hayır, reklam hesabı işletmenin adına açılmalıdır. Ajans, hesaba kullanıcı olarak davet edilir ya da kendi yönetici hesabıyla bağlanır. Hesap işletmede olduğunda kampanya geçmişi, dönüşüm verisi ve kreatifler ajans değişse de yerinde kalır. Ajansın kendi hesabında yürütülen reklamda ayrılık anında bu geçmiş taşınamayabilir.
Reklamdaki iddialardan kim sorumludur?
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 61. maddesine göre reklam veren, ticari reklamındaki iddiaların doğruluğunu ispatla yükümlüdür. Aynı madde reklam verenler, reklam ajansları ve mecra kuruluşlarının madde hükümlerine uymakla yükümlü olduğunu yazar. Ajans metni yazabilir, ama dayanağı işletmede olmayan bir iddianın reklamda yer almaması gerekir.
Reklam ajansının aylık raporunda neler olmalı?
Rapor, gösterim ve tıklama tablosundan çok o ayın kararlarını içermelidir. Hangi kampanyadan kaç talep geldiği, talep başına maliyet, durdurulan ve açılan kampanyalar ile gerekçeleri, elenen arama terimleri ve gelecek ay test edilecek değişiklik yazılı olmalıdır. Her sayının bir karara bağlanması, raporun bilgi verip vermediğini gösterir.