Yurt Dışı Pazarda Yapay Zeka Görünürlüğü Nasıl Ölçülür?

Yurt dışı pazardaki yapay zeka görünürlüğünüzü ölçmek için Türkiye'deki ekranınızdan soru sormanız yetmez; sorunun dili, sorunun içinde geçen ülke adı ve soran hesabın konumu cevabı ayrı ayrı değiştirir. Doğru ölçüm bu üç değişkeni ayırır, her hedef pazar için o pazarın alıcısının gerçekten soracağı soruları yazar ve her soruyu aynı koşulda birden fazla kez sorar. Bu yazı, ihracat yapan bir üretici, yurt dışına satan bir e-ticaret mağazası ya da yabancı hasta ve misafir ağırlayan bir işletme için ülke bazlı bir ölçüm matrisinin nasıl kurulacağını, maliyetinin nasıl hesaplanacağını ve sonucun nasıl okunacağını adım adım anlatıyor.

Sitenizin çok dilli yapısı (ayrı adresler, hreflang, çeviri ile yerelleştirme farkı) ayrı bir konu ve onu çok dilli GEO ve hreflang yazısında ele aldık. Burada sitenin nasıl kurulacağını değil, kurulduktan sonra yurt dışındaki cevaplarda ne olduğunun nasıl ölçüleceğini konuşuyoruz.

Türkiye'den sorulan soru, Almanya'daki alıcının gördüğü cevap değildir

Yapay zeka cevabı soranın bağlamına göre kurulur ve bu bağlamın bir kısmı sizin kontrolünüzde değildir. Bir Alman satın almacı "Türkiye'den tekstil tedarikçisi" diye sorduğunda gördüğü cevap, sizin İstanbul'daki ofisinizden aynı cümleyi Türkçe yazdığınızda gördüğünüz cevapla aynı olmayabilir. Dil farklıdır, cümlenin kuruluşu farklıdır ve motor, soranın nerede olduğunu bazı durumlarda cevaba katar.

Bunu kendi ölçümümüzde açıkça gördük. Eylül 2026'da GEO Görünürlük Endeksi için sektörel sorular sorduğumuzda, Perplexity altı sorunun beşinde, ChatGPT ise altı sorunun dördünde hesabın bulunduğu şehri cevaba kattı. ChatGPT'de bu soruları geçmişi olmayan geçici sohbette ve kişiselleştirme kapalıyken sormuştuk; konum yine de cevaba girdi. Aynı soruları sorduğumuz Gemini'de ise altı cevabın hiçbirinde şehir adı kullanılmadı. Örneklem küçük, tek hesap ve tek tarih; ama yöntem açısından taşıdığı ders net: soranın konumu, motora göre değişen ölçüde, cevabın bir parçası olabiliyor.

Yurt dışı ölçümünün ilk kuralı buradan çıkıyor. Türkiye'den, Türk hesabıyla, Türkçe sorulan bir soru size Türk alıcının gördüğünü gösterir. Hedef pazarınızın gördüğünü göstermez.

Konum, dil, hesap: üç değişkeni birbirinden ayırmak

Ölçüm koşulunu tanımlayan üç değişken vardır ve her biri ayrı kaydedilmelidir. Konum, soranın bulunduğu yer ya da motorun öyle sandığı yerdir. Dil, sorunun yazıldığı dildir. Hesap ise soranın oturum açıp açmadığı, geçmişinin olup olmadığı ve kişiselleştirmenin açık olup olmadığıdır.

Bu üçü karıştığında sonuç okunamaz. Diyelim ki Almanca sorduğunuz bir soruda markanız anılmadı. Neden anılmadığını bilmek için şunları bilmeniz gerekir: soru Almanya'dan mı soruldu, yoksa Türkiye'den mi? Hesap daha önce sizin markanızla ilgili sohbet etmiş miydi? Soru Almanca mıydı, yoksa Almanca bir soruya İngilizce ifade mi karışmıştı? Bunlardan biri kayıt altında değilse, bir sonraki ay sonuç değiştiğinde değişimin sizin yaptığınız işten mi yoksa ölçüm koşulundan mı kaynaklandığını ayıramazsınız.

Uygulamada şu kayıt alanlarını her hücre için tutmanızı öneriyoruz:

Tablo uzun görünebilir ama doldurması bir dakikayı geçmez. Asıl maliyet, alanları boş bıraktığınızda ortaya çıkar: üç ay sonra elinizde karşılaştırılamayan bir yığın cevap kalır.

Sorudaki ülke adı kaynak havuzunu tamamen değiştirebilir

Konum kadar etkili ikinci değişken, sorunun içinde ülke adının geçip geçmediğidir. Endeks ölçümümüzde İngilizce iki soruyu aynı gün, aynı motorlarda sorduk. Birinde "in Turkey" ifadesi vardı, diğerinde yoktu. Ülke adı geçen soruda ChatGPT'nin arama sonuçlarının yaklaşık yarısı Türkiye odaklı liste ve dizin sayfalarıydı; ülke adı geçmeyen soruda ise sonuçların yarısı ya da biraz fazlası motoru işleten şirketin kendi belgelerinden, kalanı uluslararası sağlayıcılardan geliyordu. Gemini ülke adı geçmeyen soruda hiçbir sağlayıcı adı vermedi, yalnızca işe alınacak uzman tiplerini tarif etti.

Bu gözlem yurt dışı ölçümü için iki şey söylüyor. Birincisi, "Germany" ya da "from Turkey" gibi bir ifadenin soruda bulunup bulunmaması ayrı bir ölçüm koşuludur ve soru setinde iki biçimin de yer alması gerekir. İkincisi, ülke adı geçmeyen genel sorularda Türk bir sağlayıcının görünmesi, ülke adı geçen sorulara göre çok daha zordur; çünkü motor o soruda sizi aramak için bir neden görmez.

Hangi biçimin sizin için önemli olduğu alıcınızın nasıl aradığına bağlıdır. Türkiye'den tedarik etmeye zaten karar vermiş bir satın almacı ülke adını yazar. Henüz tedarikçi ülkesine karar vermemiş biri yazmaz. İkisi farklı satış aşamalarıdır ve ikisini ayrı ölçmek, hangi aşamada görünmediğinizi gösterir.

Ülke bazlı soru seti nasıl kurulur

Ülke bazlı soru seti, hedef pazardaki alıcının kendi dilinde ve kendi ifade biçimiyle sorduğu sorulardan oluşur. Türkçe setinizin çevirisi değildir. Bir setin iyi kurulup kurulmadığını anlamanın en kısa yolu, her sorunun karşısına "bunu kim, hangi aşamada sorar?" cümlesini yazabilmektir.

Setin iskeletini dört soru tipiyle kurabilirsiniz:

1. Tedarikçi arama soruları. "Türkiye'de ... üreticileri hangileri", "... için Avrupa'ya ihracat yapan firmalar" gibi, ülke adı geçen ve geçmeyen iki biçimiyle.
2. Karşılaştırma soruları. "Türkiye mi Portekiz mi, ... tedariki için hangisi" gibi, alıcının ülke ya da tedarikçi kıyasladığı sorular.
3. Uygunluk ve belge soruları. Hedef pazarın kendi sertifika, etiketleme ya da teslimat şartlarını içeren sorular. Bunlar genellikle ülkeye özgüdür ve çeviriyle bulunamaz.
4. Marka soruları. Markanızın adının geçtiği, motorun sizi doğru tanıyıp tanımadığını ölçen sorular.

Soruların kaynağı tahmin olmamalı. Hedef pazardaki satış ekibinizin, distribütörünüzün ya da fuar görüşmelerinin notlarında alıcının gerçekten sorduğu sorular durur. Bu notlar yoksa, o pazarda Search Console'da sitenizin yabancı dil sayfalarına gelen sorgular iyi bir başlangıç verir. Kurumsal alıcının karar sürecinde hangi soruların sorulduğunu B2B markalar için GEO konulu yazıda ayrıca ele aldık.

Set büyüklüğü için sabit bir sayı yoktur. Ama her pazar için setin aylar boyunca sabit kalması gerekir; değişen bir setle alınan iki ölçüm birbirine karşılaştırılamaz.

Hangi pazarda hangi motor: kullanım verisi yoksa nasıl karar verilir

Hangi motorun hangi ülkede ne kadar kullanıldığına dair güvenilir, ülke kırılımlı ve güncel bir veriye ulaşamadık; bu yüzden bu yazıda motor pazar payı rakamı vermiyoruz. Kaynağı belirsiz pazar payı tablolarına dayanarak motor seçmek yerine üç somut ölçüte bakmanızı öneriyoruz.

Birincisi, motorun o pazarda ve o dilde gerçekten kullanılabilir olmasıdır. Google'ın AI Overviews kullanılabilirlik sayfası özelliğin hangi ülke ve bölgelerde ve hangi dillerde açık olduğunu ayrı ayrı listeliyor. 21 Ekim 2026'da baktığımızda Türkiye de Türkçe de listede yer alıyordu. Hedef pazarınız için aynı listeye bakmak, o pazarda AI Overviews ölçümünün anlamlı olup olmadığını gösterir.

İkincisi, alıcınızın kendisinin hangi aracı kullandığını sormaktır. B2B satışta bu soru bir müşteri görüşmesinde doğrudan sorulabilir. Üçüncüsü, sitenize o pazardan gelen yönlendirme trafiğidir. Analitik aracınızda yapay zeka asistanlarından gelen ziyaretleri ülke kırılımıyla görebiliyorsanız, hangi motorun o pazarda size ziyaretçi gönderdiği hakkında ilk kanıtı elde edersiniz.

Bu üçü de yoksa başlangıç için ChatGPT, Gemini ve Perplexity ile, AI Overviews'un açık olduğu pazarlarda Google'ın kendisi makul bir varsayılan settir. Varsayım olduğunu ölçüm raporuna yazmak, ileride veri geldiğinde seti daraltmayı kolaylaştırır.

Yerel kaynaklar: her pazarın kendi listeleri ve dizinleri vardır

Yapay zeka cevapları kaynaklardan kurulur ve kaynaklar pazara göre değişir. Türkiye'de bir sağlayıcı önerisinde Türkçe liste sayfaları ve dizinler kaynak gösterilebilirken, Almanya'da aynı tür soru Almanca sektör yayınlarından, ticaret odası rehberlerinden ve o ülkenin B2B pazar yerlerinden kurulabilir. Endeks ölçümümüzde (17-18 Eylül 2026) ülke adı geçen İngilizce soruda ("Which agencies provide GEO services in Turkey?") tablo motora göre değişti. ChatGPT'nin iki çalıştırmasında gösterilen 5 ve 10 kaynağın ikişeri üçüncü taraf dizin ya da listeydi; Gemini'nin iki çalıştırmasında 7 kaynak çipinin 3'ü Clutch ve Semrush gibi uluslararası dizinlere aitti. Bu dizinler editoryal değil, ajansların başvuru yaparak girdiği sayfalar. Perplexity'nin ikinci çalıştırmasında ise cevabın omurgası Türk yayınlarındaki liste yazılarıydı. Tek soru ve ikişer çalıştırmalık bir gözlemdir, genellenmemeli.

Bu yüzden yurt dışı ölçümünün bir çıktısı da kaynak listesi olmalıdır. Her hücrede motorun gösterdiği kaynakları alan adıyla kaydedin ve ay sonunda pazar bazında sayın. Hangi alan adlarının o pazarda tekrar tekrar çıktığını görmek, görünürlük çalışmasının nereden başlaması gerektiğini söyler: belki bir sektör dizinine kayıt, belki bir ticaret yayınında ürün tanıtımı, belki de hiç yoktan iyi kurulmuş bir yabancı dil ürün sayfası.

Kaynak listesini rakip listesiyle birlikte tutmak da işe yarar. Bir pazarda sizinle birlikte hangi markaların anıldığını izlemek, yapay zeka ses payı hesabı için gereken ham veriyi verir.

Çeviri değil yerel soru: yabancı dilde doğru ölçmek

Soru setini çevirerek kurmak, yurt dışı ölçümünde en sık karşılaşılan hatadır. "Kahramanmaraş'ta tekstil fabrikası" sorusunun Almanca çevirisi, Alman bir alıcının gerçekten yazacağı soru değildir. Alıcı şehir adı yazmaz, ürün grubunu kendi ticari terimiyle yazar ve çoğu zaman tedarik koşulunu (minimum sipariş, teslim süresi, sertifika) soruya ekler.

Cevabı okurken de aynı dikkat gerekir. Türkçe cevapları doğru ölçmek için kurduğumuz kontroller (marka adının doğru yazılıp yazılmadığı, hizmet tanımının doğru olup olmadığı, yanlış bilginin ayıklanması) yabancı dilde de geçerlidir; ama o dili okuyabilen birinin cevaba bakması gerekir. Otomatik bir aracın yabancı dildeki cevapta markanızı yakalayıp yakalamadığını nasıl sınayacağınızı Türkçe cevap ölçümü testi başlıklı yazıda anlattık; aynı protokol Almanca ya da Arapça cevaba da uygulanır.

Ölçülen tarafın, yani sitenizin dilinin de net olması gerekir. Google'ın çok bölgeli ve çok dilli siteler belgesi sayfanın dilini görünür içerikten belirlediğini, lang özniteliği gibi kod düzeyindeki dil bilgisini ya da URL'yi kullanmadığını yazıyor; aynı belge, yalnız kalıp metni çevrilip ana içeriği tek dilde bırakılan sayfaların sorun yarattığını da belirtiyor. Bu Google Arama için yazılmış bir belge; diğer motorların sayfa dilini nasıl belirlediğini kendi belgelerinden doğrulayamadık. Ama tek dilde, eksiksiz yazılmış bir sayfa her motorda ölçümü yorumlamayı kolaylaştırır.

Konumu ölçüm koşuluna dönüştürmek: VPN, yerel hesap, yerel ekip

Konumun cevaba girdiğini bildiğinize göre, ölçümü hedef pazarın konumundan yapmanın yolunu seçmeniz gerekir. Üç yol vardır ve her birinin sınırı farklıdır.

VPN ile o ülkeden bağlanmak. En ucuz yoldur. Sınırı şudur: motor konumu yalnız IP adresinden okumayabilir. Hesabın kayıtlı ülkesi, tarayıcı dili ve hesabın geçmişi de bir sinyal olabilir. OpenAI'ın ChatGPT aramasında konumu nasıl kullandığını anlatan yardım sayfası otomatik istemcimize erişim izni vermediği için bu ayrıntıyı belgeden doğrulayamadık. Bu yüzden VPN ile alınan ölçümü "o ülkeden sorulmuş gibi" değil, "o ülkenin IP adresiyle sorulmuş" diye kaydedin.

O ülkede açılmış yeni bir hesap. Geçmişi olmayan, tarayıcı dili hedef dilde, kişiselleştirmesi kapalı bir hesap. VPN'den daha temiz bir koşul verir ama her pazar için ayrı hesap yönetmeyi gerektirir.

Yerel ekip ya da iş ortağı. Hedef pazardaki distribütörünüz ya da satış temsilciniz soruları kendi cihazından, kendi hesabıyla sorar. Bu, gerçek alıcının gördüğüne en yakın koşuldur ama kontrolü en zor olanıdır. Bu yolu seçerseniz, iş ortağına hangi modu kullanacağını ve neyi kaydedeceğini yazılı bir kısa talimatla verin.

Hangi yolu seçerseniz seçin, aylar boyunca aynı yolu kullanın. Ocak'ta VPN'le, Şubat'ta yerel hesapla alınan iki ölçüm arasındaki fark, sizin yaptığınız işten değil yöntem değişikliğinden gelebilir.

Ölçüm matrisinin maliyeti: soru × pazar × motor × çalıştırma

Yurt dışı ölçümünün maliyeti tek bir formülle önceden hesaplanabilir. Ölçülecek hücre sayısı şudur:

Hücre sayısı = soru sayısı × pazar sayısı × motor sayısı × çalıştırma sayısı

Diyelim ki bir mobilya üreticisi Almanya, Hollanda ve Birleşik Krallık'ı hedefliyor. Her pazar için 20 soru, üç motor ve her soruyu iki kez sorma kararı alıyor. Hesap şöyle olur: 20 × 3 × 3 × 2 = 360 hücre. Aynı işletme yalnızca Almanya'yla başlasaydı 20 × 1 × 3 × 2 = 120 hücre ölçecekti.

Her hücre bir soru göndermek, cevabın tamamlanmasını beklemek, cevap metnini ve kaynakları kaydetmek demektir. Bir hücre için gereken süre motorun cevap verme hızına ve kaynak sayısına göre değişir; kendi zamanınızı ölçmek için ilk pazarda on hücreyi kronometreyle alın, ortalamayı hücre sayısıyla çarpın. Bu hesap, ölçümü içeride mi yapacağınızı yoksa dışarıya mı vereceğinizi belirlemede elinizdeki en somut sayıdır.

Matrisi küçültmenin üç dürüst yolu vardır: pazarları sırayla açmak (önce satışın en çok geldiği pazar), motor sayısını kullanım kanıtı olan motorlarla sınırlamak ve marka sorularını her ay değil üç ayda bir sormak. Çalıştırma sayısını bire indirmek ise maliyeti düşürür ama sonucu güvenilmez kılar; bir soruya tek çalıştırmada anılmak, ikinci çalıştırmada tekrar etmeyebilir.

Bizim aylık GEO paketimizde soru seti sabit bir sayıyla başlıyor ve her ek on soru ayrı bir kalem olarak ekleniyor; yurt dışı pazar eklemek pratikte soru setini büyütmek anlamına geliyor. Güncel kapsam ve kalemler GEO fiyat listesi üzerinde yazılı.

Sonuçları tek panoda okumak

Ölçüm bittiğinde elinizde çok sayıda cevap metni olur. Bunları pazar bazında okunabilir hale getirmek için her hücreden dört bilgi çıkarın: markanız anıldı mı, kaynak olarak sitenizin bir sayfası gösterildi mi, hakkınızda söylenen bilgi doğru mu ve sizinle birlikte hangi markalar anıldı. Bu dört bilgi, AI görünürlüğünün beş metriği içinde tarif ettiğimiz bahsedilme, kaynak gösterilme, doğruluk ve rakiplerle birlikte anılma ölçülerine karşılık gelir.

Panonun satırları pazar, sütunları motor olsun. Her hücreye "anılma sayısı / sorulan soru sayısı" biçiminde bir oran ve yanına kaynak gösterilen sayfaların adresini yazın. Bir pazar satırı boyunca bütün motorlarda düşük oran görüyorsanız sorun büyük olasılıkla o dildeki içerik ya da o pazardaki kaynak eksikliğidir. Tek bir motorda düşük, diğerlerinde makul oran görüyorsanız o motorun başvurduğu kaynak havuzuna bakmak gerekir.

Ülke adı geçen ve geçmeyen soruları panoda ayrı satır olarak gösterin. İkisini tek oranda birleştirmek, alıcının satın alma sürecinin hangi aşamasında kaybolduğunuzu gizler. Ürün sayfalarının yabancı dildeki cevaplarda kaynak olarak gösterilip gösterilmediğine özellikle dikkat edin; e-ticaret tarafında bu sayfaların nasıl kurulması gerektiğini e-ticaret ürün sayfaları ve GEO yazımızda anlattık.

Pano ilk ayda bir başlangıç fotoğrafıdır. Değeri ikinci ve üçüncü ayda, aynı soruların aynı koşulda yeniden sorulmasıyla ortaya çıkar.

Tek pazarda içeride ölçüm, ikinci pazardan sonra iş yükü

Tek bir hedef pazarınız varsa ve o pazarın dilini konuşan biri ekibinizdeyse, ölçümü içeride yürütmek gerçekçidir. İhtiyacınız olan şeyler bu yazıda: kayıt tablosu, dört tip sorudan kurulmuş sabit bir set, sabit bir konum yöntemi ve ayda bir doldurulan pano. İlk ayı kendiniz yapıp kronometreyle ölçtüğünüz süreyi not etmek, sonraki kararı veriyle vermenizi sağlar.

Ölçümü içeride tutmak üç durumda zorlaşır. Pazar sayısı ikiyi geçtiğinde matris hızla büyür ve ölçümün kendisi bir iş yüküne dönüşür. Ölçümün ortaya çıkardığı eksikler (yabancı dilde hizmet ya da ürün sayfası, yerel dizin kaydı, varlık bilgilerinin dillerde tutarlılığı) uygulama gerektirdiğinde ölçüm tek başına yetmez. Ve sonuçları bir yönetim kuruluna ya da yurt dışı ortaklara düzenli raporlamanız gerektiğinde, ölçüm koşullarının aydan aya tutarlı tutulması ayrı bir disiplin ister.

Kurumsal ve ihracatçı markalar için bu işin nasıl kapsandığını kurumsal B2B çözümleri sayfamızda anlattık. Ölçümü bir sağlayıcıya verecekseniz, çalıştığınız tarafa ölçümün hangi konumdan, hangi hesapla, kaç çalıştırmayla yapıldığını ve ham cevap metinlerinin size teslim edilip edilmediğini sorun.

Sıkça Sorulan Sorular

Yurt dışında yapay zekada görünürlüğümü nasıl ölçerim?

Hedef pazarın alıcısının kendi dilinde sorduğu sorulardan sabit bir set kurun, bu soruları o pazarın konumundan ve geçmişi olmayan bir hesapla seçtiğiniz motorlarda sorun ve her soruyu en az iki kez çalıştırın. Her cevap için markanızın anılıp anılmadığını, sitenizin kaynak gösterilip gösterilmediğini, bilginin doğruluğunu ve birlikte anılan markaları kaydedin. Aynı seti her ay aynı koşulda tekrarlamak, değişimi görmenin tek güvenilir yoludur.

VPN ile yapay zeka görünürlük ölçümü güvenilir mi?

Kısmen. VPN, motorun IP adresinden okuduğu konumu değiştirir; ama hesabın kayıtlı ülkesi, tarayıcı dili ve hesap geçmişi de cevabı etkileyebilir. Bu yüzden VPN ile alınan ölçüm "o ülkenin IP adresiyle sorulmuş" diye kaydedilmeli ve aylar boyunca aynı yöntemle tekrarlanmalıdır. Gerçek alıcının gördüğüne en yakın koşul, hedef pazardaki bir iş ortağının kendi cihazı ve hesabıyla yaptığı ölçümdür.

Her ülke için ayrı soru seti gerekir mi?

Evet. Soru seti alıcının kendi dilinde ve kendi ifade biçimiyle sorduğu sorulardan oluşmalıdır; Türkçe setin çevirisi bu işi görmez. Her pazarın kendi sertifika, teslimat ve tedarik soruları vardır ve bunlar çeviriyle bulunamaz. Ayrıca ülke adının soruda geçtiği ve geçmediği iki biçim ayrı ölçülmelidir, çünkü bu fark motorun başvurduğu kaynak havuzunu değiştirebilir.

Çok dilli bir siteniz varsa yapay zeka ölçümü değişir mi?

Ölçüm yöntemi değişmez ama okunacak şey genişler. Her dildeki cevapta kaynak olarak hangi dil sürümünüzün gösterildiğine bakmak gerekir; Almanca bir soruda Türkçe sayfanızın kaynak gösterilmesi, Almanca sürümün eksik ya da zayıf olduğuna işaret edebilir. Sayfaların tek dilde ve eksiksiz yazılmış olması da sonucu yorumlamayı kolaylaştırır.

Uluslararası GEO için ajans seçerken ne sormalısınız?

Ölçümün hangi konumdan ve hangi hesap koşuluyla yapıldığını, her pazar için soru setinin nasıl kurulduğunu ve sabit tutulup tutulmadığını, her sorunun kaç kez çalıştırıldığını ve ham cevap metinlerinin size teslim edilip edilmediğini sorun. Ayrıca hedef dildeki cevapları o dili okuyabilen birinin kontrol edip etmediğini ve yurt dışı pazar eklemenin kapsamı nasıl değiştirdiğini yazılı olarak isteyin.