İçeriğe atla
Blog'a Dön
E-Ticaret

E-Ticarette Stok Takibi: Site, Pazaryeri ve Depo Senkronu

Next GEO Agency

Yapay zeka destekli taslak; yayından önce baştan sona okunur ve iddialar birincil kaynaklara karşı kontrol edilir. İçerik üretim sürecimiz

Askılarda gömlek ve ceketler, raflarda çanta, ayakkabı ve fotoğraf makineleri olan giyim mağazası

E-ticarette stok takibi, her ürünün her varyantı için satılabilir adedin tek bir kayıtta tutulması ve bu adedin satış, iptal, iade, mal kabulü ve sayım gibi her olayda güncellenip site, pazaryeri ve depo arasında aynı anda görünmesidir. Takip aksadığında doğan sorun yalnız iptal edilen sipariş değildir: Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği malın stokta bulunmamasını, siparişi yerine getirmenin imkânsızlaşması olarak kabul etmiyor. Bu yüzden stok sayısı bir depo işi değil, satıcının tüketiciye verdiği teslim sözünün dayanağıdır.

E-ticarette stok takibi neyi takip eder?

Stok takibi denince akla ilk gelen "kaç adet var" sorusudur, ama tek bir sayı yetmez. Bir ürünün stok kaydı, o ürünün nerede, hangi durumda ve kime ayrılmış olduğunu da taşır. Asgari bir stok kartında şu alanlar bulunur:

  • Stok kodu. Her satılabilir birimin işletme içindeki benzersiz kodu. Bir tişörtün mavi ve L bedeni, kırmızı ve M bedeninden ayrı bir koddur.
  • Barkod. Ürün üzerinde ya da ambalajda basılı numara; depoda okutma ve pazaryeri eşleştirmesi için kullanılır.
  • Ana ürün bağlantısı. Varyantın hangi ürünün seçeneği olduğu.
  • Fiziksel adet. Depoda, rafta gerçekten duran sayı.
  • Ayrılmış adet. Siparişi alınmış ama henüz kargoya verilmemiş sayı.
  • Satılabilir adet. Fiziksel adetten ayrılmış adet düşüldükten sonra kalan sayı; sitede ve pazaryerinde gösterilen sayı budur.
  • Yoldaki adet. Tedarikçiden sipariş edilmiş, henüz gelmemiş sayı.
  • Konum. Birden fazla depo ya da mağaza varsa ürünün hangisinde durduğu.

Bu alanların çoğu küçük bir mağazada bir tablonun sütunlarıdır; ürün ve kanal sayısı arttıkça aynı alanlar bir yazılımın içine taşınır. Yazılım değişse de alanların anlamı değişmez. Takip sisteminin seçiminden önce bu alanların hangilerinin gerçekten tutulacağına karar vermek, ileride iki sistemi birbirine bağlarken hangi alanın neye eşleneceğini de belirler.

Fiziksel, ayrılmış ve satılabilir stok: üç ayrı sayı

Stok hatalarının bir kaynağı bu üç sayının birbirine karıştırılmasıdır. Aşağıdaki tablo bir ürün için aynı anı üç sayıyla gösterir:

DurumFizikselAyrılmışSatılabilir
Sabah depoda 10 adet var10010
Sitede 2, pazaryerinde 1 sipariş geldi1037
İki sipariş kargoya verildi817
Bir müşteri siparişini iptal etti808
Tedarikçiden 5 adet geldi, mal kabulü yapıldı13013

Sitede gösterilecek sayı her satırda son sütundur. Satılabilir sayı yerine fiziksel sayı gösterilirse, sipariş alınmış ama henüz paketlenmemiş ürünler ikinci kez satılır. Tersine, kargoya verilen ürün fiziksel sayıdan düşülmezse satılabilir sayı da hatalı kalır.

Ayrılmış stokun ne zaman ayrıldığı da bir karardır. Ürün sepete eklendiğinde mi, ödeme tamamlandığında mı ayrılacak? Sepete eklenince ayırmak, sepeti terk eden ziyaretçinin ürünü kilitlemesine yol açabilir; ödemede ayırmak ise son adedi aynı anda iki kişinin almaya çalıştığı anda bir siparişin iptal edilmesine. Hangi kuralın seçildiği yazılı olmalı ve sepetteki bekleme süresi tanımlanmalıdır.

Stok neden varyant düzeyinde tutulur?

Bir ürünün beden, renk ya da boyut seçenekleri varsa stok o seçenek düzeyinde tutulur. "Tişört: 40 adet" kaydı, hangi bedenden kaç tane kaldığını söylemez; ziyaretçi L bedenini seçip sepete eklediğinde o bedenin tükendiğini ancak sipariş sonrası öğrenir.

Varyant kararının stokla bağı, katalog kurulurken verilen bir başka karara dayanır: aynı ürünün renkleri ayrı ürün mü olacak, tek ürünün seçenekleri mi? Bu karar hem stok sayısının hangi kayıtta duracağını hem de pazaryeri eşleştirmesinin nasıl yapılacağını belirler. E-ticaret sitesi kurulumu içindeki "Ürün kataloğu ve varyant yapısı" kalemi kategori ağacını, filtreleri, varyant kurgusunu ve öznitelik alanlarını bu aşamada planlıyor; hizmet sayfası bu kararın stok yönetimini de doğrudan etkilediğini yazıyor. Stokta olmayan varyantın ürün sayfasında açıkça işaretlenmesi, alışverişçinin durumu sepete eklemeden görmesini sağlar ve e-ticaret sitesi tasarımında varyant seçimi bu yüzden ayrı bir satırdır.

Varyant düzeyinde stok tutmanın bir sonucu da ürün açıklamasıyla ilgilidir. Açıklama metni sabit kalır, stok her gün değişir; bu yüzden "son 3 ürün" ya da "stokta var" gibi bilgiler açıklama metnine elle yazılmaz, stok kaydından otomatik gösterilir. Değişmeyen bilgi açıklamaya, değişen bilgi stok kaydına yazılır; böylece SEO uyumlu ürün açıklaması her stok değişikliğinde yeniden yazılmak zorunda kalmaz.

Stok hangi olaylarda değişir?

Stok sayısı kendiliğinden değişmez; her değişiklik bir olaya bağlıdır. Takip sisteminin doğru çalışıp çalışmadığı, aşağıdaki olayların her birinin stoka nasıl yansıdığına bakılarak anlaşılır:

  1. Sipariş. Satılabilir sayı düşer, ayrılmış sayı artar.
  2. İptal. Kargoya verilmeden iptal edilen siparişte ayrılan adet satılabilir sayıya geri döner.
  3. Kargoya teslim. Fiziksel ve ayrılmış sayı birlikte düşer.
  4. Cayma ile iade. Ürün depoya ulaştığında kontrol edilir; satılabilir durumdaysa stoka döner, değilse ayrı bir kayda alınır.
  5. Ayıplı ürün iadesi. Ürün satılabilir stoka dönmez; tedarikçiye iade ya da imha kaydına girer.
  6. Mal kabulü. Tedarikçiden gelen ürün sayılıp kontrol edildikten sonra fiziksel ve satılabilir sayıya eklenir; irsaliyedeki sayı değil sayılan adet esas alınır.
  7. Sayım farkı. Raf sayımında bulunan sayı kayıttaki sayıdan farklıysa fark nedeni yazılarak düzeltilir.
  8. Hasar ve kayıp. Depoda kırılan ya da kargoda kaybolan ürün kendi nedeniyle stoktan düşer.

İade olayları atlanmaya açık bir adımdır, çünkü ürünün depoya dönmesi ile müşteriye para iadesi farklı günlerde olur. Cayma ile ayıplı ürün iadesi arasındaki fark hem hukuki hem stok açısından ayrıdır; iki hakkın nasıl ayrıldığı iade politikasında cayma ve ayıp ayrımı üzerinden okunabilir. Ürünün depoya dönüş tarihi ise kargo firmasının teslim kaydından gelir; bu kaydın siteye nasıl aktığını kargo entegrasyonunun kurulum sırası belirler.

Site, pazaryeri ve depo arasında stok senkronu nasıl kurulur?

Aynı ürün birden fazla kanalda satılıyorsa stok senkronu üç soruyla tasarlanır.

Ana kayıt nerede? Stok sayısının "doğru" kabul edildiği tek bir yer olmalıdır. Bu yer bir depo yazılımı, bir muhasebe programı, e-ticaret altyapısının kendisi ya da ayrı bir entegrasyon aracı olabilir. Önemli olan hangisi olduğunun yazılı olmasıdır. İki sistemin ikisi de kendini ana kayıt sayarsa, birinde yapılan düzeltme ötekinin bir sonraki güncellemesinde geri alınır.

Bilgi hangi yöne akar? Ana kayıttan kanallara stok sayısı gider; kanallardan ana kayda sipariş gelir. Bir pazaryerinin panelinden stok elle düzeltilirse bu düzeltme ana kayda ulaşmaz ve bir sonraki senkronda silinir. Bu yüzden elle düzeltme yalnız ana kayıtta yapılır.

Ne sıklıkla? Her siparişte anında güncelleme ile belirli aralıklarla toplu güncelleme arasındaki seçim, satış hızına göre yapılır. Günde birkaç sipariş alan bir mağazada saatlik güncelleme yeterli olabilir; aynı ürünün birkaç dakikada bir satıldığı bir kampanya gününde aynı aralık, son adetlerin iki kanalda birden satılmasına yol açabilir. Büyük kampanya günlerinin stok senkronu açısından ne zaman yoğunlaşacağı, Black Friday ve bayram tarihleriyle birlikte bir e-ticaret kampanya takvimi üzerinde işaretlenebilir.

Hangi kanalda satılacağına dair karar ise stok senkronundan önce gelir. Pazaryeri ile kendi sitenin birbirinin yerine geçip geçmediği, iki kanalın birlikte nasıl yürütüleceği pazaryeri mi kendi site mi kararında ayrıca ele alınıyor; burada konu yalnız, karar verildikten sonra stok sayısının kanallar arasında nasıl tutarlı kalacağıdır.

Senkron gecikmesi ve güvenlik stoğu

Hiçbir senkron sıfır gecikmeyle çalışmaz. Bir kanalda satış olduğu an ile öteki kanalın bundan haberdar olduğu an arasında kısa bir aralık kalır. Bu aralıkta son adet iki kanalda birden görünebilir.

Bu riski azaltmanın bir yolu güvenlik stoğudur: bir ürünün son birkaç adedi kanallara gösterilmez ya da yalnız bir kanala gösterilir. Kaç adedin ayrılacağı ürünün satış hızına, tedarik süresine ve iptalin işletmeye maliyetine göre belirlenir; her ürün için aynı sayı uygun olmayabilir. Hızlı satılan ürünlerde güvenlik stoğu daha anlamlıdır, yavaş satılan ve tek adet duran ürünlerde ise güvenlik stoğu ürünü hiç satılamaz hâle getirebilir.

İkinci yol, son adetlerin tek kanala ayrılmasıdır. Örneğin bir üründen tek adet kaldığında yalnız kendi sitede satışa açık bırakılır, pazaryerinde stok sıfır gösterilir. Bu kuralın hangi ürünler için geçerli olduğu ve hangi eşikte devreye girdiği yazılı olmalıdır; aksi hâlde stoğu düzelten kişi kuralı fark etmeden bozabilir.

Güvenlik stoğu bir çözüm değil, bir sigortadır. Senkron sık sık hatalı satışa yol açıyorsa sorun eşikte değil senkronun kendisindedir ve önce o düzeltilir.

Stokta olmayan ürün satılırsa Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği ne diyor?

Stok hatası bir hukuki yükümlülükle karşılaşır. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'nin derlenmiş metninde 16. madde "Sözleşmenin ifası ve teslimat" başlığını taşıyor ve dört fıkradan oluşuyor (11 Kasım 2026 okuması):

  1. Birinci fıkra. Satıcı, tüketicinin siparişinin kendisine ulaştığı tarihten itibaren taahhüt ettiği süre içinde edimini yerine getirmek zorundadır. Tüketicinin isteği veya kişisel ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan mallar hariç, mal satışlarında bu süre her hâlükârda otuz günü geçemez.
  2. İkinci fıkra. Satıcı bu yükümlülüğü yerine getirmezse tüketici sözleşmeyi feshedebilir.
  3. Üçüncü fıkra. Fesih durumunda satıcı, varsa teslimat masrafları dahil tahsil edilen tüm ödemeleri fesih bildiriminin kendisine ulaştığı tarihten itibaren on dört gün içinde, kanuni faiziyle birlikte geri ödemek zorundadır.
  4. Dördüncü fıkra. Sipariş konusu malın ya da hizmetin yerine getirilmesinin imkânsızlaştığı hâllerde satıcı bu durumu öğrendiği tarihten itibaren üç gün içinde tüketiciye yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile bildirmek ve tahsil edilen tüm ödemeleri bildirim tarihinden itibaren en geç on dört gün içinde iade etmek zorundadır. Satıcı adına bedeli aracı hizmet sağlayıcı tahsil ediyorsa, fıkra bildirim ve iade yükümlülüğünü onun için de sayıyor. Fıkranın son cümlesi şudur: "Malın stokta bulunmaması durumu, mal ediminin yerine getirilmesinin imkânsızlaşması olarak kabul edilmez."

Son cümlenin lafzından çıkan sonuç şudur: Stokta olmayan bir ürünün siparişi, "ürün imkânsız hâle geldi" denerek dördüncü fıkranın üç günlük bildirim yoluna sokulamaz. Satıcının teslim yükümlülüğü sürer; teslim edemezse tüketici birinci ve ikinci fıkralar uyarınca sözleşmeyi feshedebilir ve ödemelerin iadesi üçüncü fıkradaki kanuni faizle birlikte gündeme gelir. Somut uyuşmazlıkta hukuki görüş alınmalıdır.

Yönetmelik ayrıca 5. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde, ödeme, ticari reklam ve tanıtımlarda taahhüt edilen süreyle uyumlu teslim veya ifa süresinin ön bilgilendirmede yer almasını istiyor. Yani sitede ürün sayfasında yazan teslim süresi, stok kaydının gerçek durumuyla uyumlu olmalıdır.

Bu bölüm yönetmeliğin lafzını aktarıyor; belirli bir siparişte hangi hakların doğduğu, sözleşmenin ve olayın ayrıntısına bağlıdır. Bir uyuşmazlıkta hukuki görüş alınmalıdır.

Sitede stok durumu nasıl gösterilir?

Stok kaydı doğru olsa bile ziyaretçiye nasıl gösterildiği ayrı bir karardır. Google'ın Merchant Center stok durumu belgesi bu kararlar için kullanışlı bir sözlük veriyor; ürünler Google'a gönderilmese bile ayrım aynıdır.

DurumMerchant Center değeriBelgeye göre anlamıSayfada ne görünmeli
Stoktain_stockSipariş kabul ediliyor ve yerine getirilebilirÇalışan "sepete ekle" düğmesi
Stokta yokout_of_stockSipariş kabul edilmiyor"Tükendi" metni ya da devre dışı düğme
Ön siparişpreorderHenüz satışa sunulmamış yeni ürün için sipariş alınıyorSatın alınabileceği tarih
İleri tarihli siparişbackorderÜrün şu an yok ama sipariş alınıyor, stoka girince gönderilecekBeklenen gönderim tarihi

Belge iki ayrımı özellikle vurguluyor. Ön sipariş yalnız henüz satışa sunulmamış yeni ürünler içindir; şu an stokta olmayıp daha sonra yeniden stoka girecek mevcut bir ürün için sipariş alınıyorsa ileri tarihli sipariş değeri kullanılır. İkisinde de satın alınabileceği tarihin açılış sayfasında görünür olması gerekir. Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği'nin otuz günlük sınırı hatırlandığında, ileri tarihli siparişte yazılan tarihin bu sınırla birlikte düşünülmesi gerekir.

Belgenin ikinci vurgusu tutarlılıktır: stok durumu açılış sayfasında, yapılandırılmış veride, ödeme sayfasında ve ürün verisinde aynı olmalıdır; uyuşmazlık ürünün reddedilmesine yol açar. Belge artık satılmayan ürünler için out_of_stock değerinin kullanılmamasını, bu ürünlerin ürün verisinden kaldırılmasını öneriyor. Beslemenin kendisi Google Merchant Center hesabında kurulur ve stok durumu oradaki zorunlu alanlardan biridir; kalıcı olarak kaldırılan ürün sayfasının adresinin ne olacağı ise e-ticaret SEO kararlarının bir parçasıdır.

Stok sayımı ve fark kaydı

Yazılım ne kadar iyi kurulursa kurulsun, kayıttaki sayı ile raftaki sayı zamanla ayrışır. Yanlış okutulan barkod, karışan iki varyant, kaydı girilmeden rafa konan iade ya da sayılmadan kabul edilen tedarik bu farkı üretir.

Fark iki yolla yakalanır. Birincisi dönemsel tam sayımdır: depodaki her ürün belirli bir günde sayılır ve kayıtla karşılaştırılır. İkincisi döngüsel sayımdır: her gün ya da her hafta ürünlerin bir bölümü sayılır, böylece bütün katalog belirli bir sürede bir kez sayılmış olur. Döngüsel sayım satışı durdurmayı gerektirmediği için çok kanallı mağazalarda daha kolay uygulanabilir.

Sayım sırasında kural, farkın yalnız düzeltilmemesi, nedeninin de yazılmasıdır. "Kayıtta 12, rafta 10" farkı düzeltilip geçilirse aynı fark bir ay sonra tekrar çıkar. Fark kaydında ürün, tarih, kayıttaki sayı, sayılan sayı ve olası neden bulunur. Aynı ürünlerde tekrar eden fark, sorunun belirli bir olayda olduğunu gösterir; örneğin iade kabulünde atlanan bir kayıtta ya da birbirine benzeyen iki varyantın rafta yan yana durmasında.

Stok verisinden hangi sorular cevaplanır?

Doğru tutulan stok kaydı, satış dışındaki sorulara da cevap verir:

  • Hangi ürün kaç gün stoksuz kaldı? Stoksuz kalınan günlerde ürün sayfası ziyaret alıyorsa satış kaçmış olabilir.
  • Kaç sipariş stok hatası yüzünden iptal edildi? Bu sayı senkronun ne kadar iyi çalıştığının en doğrudan ölçüsüdür.
  • Hangi ürün aylardır hiç hareket etmedi? Hareketsiz stok, depoda yer ve sermaye tutar.
  • Tedarik süresi ne kadar? Tedarikçiye verilen sipariş ile mal kabulü arasındaki gün sayısı, güvenlik stoğu kararının dayanağıdır.

Stok verisi bir satış sorununu teşhis ederken de kullanılır. Ürün sayfası ziyaret alıyor ama sepete eklenmiyorsa bakılacak yerlerden biri seçilen varyantın stok durumudur. Stok temiz çıkarsa e-ticaret sitesi satış yapmıyorsa sorusu trafik, ödeme ve mobil katmanlarda sırayla elenerek cevaplanır.

Stok takibi kurulumunda karar listesi

Bir stok takip düzeni kurulurken ya da mevcut düzen gözden geçirilirken aşağıdaki kararların her birinin yazılı bir cevabı olmalıdır:

  • Ana kayıt: Stok sayısının doğru kabul edildiği tek sistem hangisi?
  • Stok birimi: Stok varyant düzeyinde mi tutuluyor; her varyantın kendi kodu ve barkodu var mı?
  • Ayırma anı: Stok sepete eklenince mi, ödeme tamamlanınca mı ayrılıyor?
  • Senkron sıklığı: Kanallar arası güncelleme her siparişte mi, belirli aralıklarla mı?
  • Elle düzeltme: Stok düzeltmesi yalnız ana kayıtta mı yapılıyor?
  • İade akışı: Dönen ürün kontrol edildikten sonra kim, hangi kayıtla stoka geri alıyor?
  • Güvenlik stoğu: Hangi ürünlerde, hangi eşikte devreye giriyor?
  • Stoksuz ürün gösterimi: "Tükendi", ön sipariş ve ileri tarihli sipariş için kural ne; tarih nerede yazıyor?
  • Teslim süresi: Ürün sayfasındaki teslim süresi, stok durumuyla ve yönetmeliğin otuz günlük sınırıyla uyumlu mu?
  • Sayım: Tam sayım mı, döngüsel sayım mı; fark kaydı kim tarafından, hangi alanlarla tutuluyor?

Sıkça Sorulan Sorular

E-ticarette stok takibi nasıl yapılır?

Her ürün varyantı için ayrı bir stok kodu açılır ve fiziksel, ayrılmış ve satılabilir adet ayrı ayrı tutulur. Stok sayısının doğru kabul edildiği tek bir ana kayıt belirlenir; sipariş, iptal, iade, mal kabulü ve sayım gibi her olay bu kayıtta stoku değiştirir. Site ve pazaryerleri satılabilir adedi ana kayıttan alır, elle düzeltme yalnız ana kayıtta yapılır.

Stokta olmayan bir ürün satılırsa satıcının yükümlülüğü nedir?

Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği md. 16'ya göre satıcı taahhüt ettiği süre içinde teslim etmek zorundadır ve mal satışlarında bu süre otuz günü geçemez; yerine getirilmezse tüketici sözleşmeyi feshedebilir ve ödemeler on dört gün içinde kanuni faiziyle iade edilir. Aynı maddenin dördüncü fıkrası, malın stokta bulunmamasını ifanın imkânsızlaşması olarak kabul etmiyor. Somut uyuşmazlıkta hukuki görüş alınmalıdır.

Site ve pazaryerinde stok nasıl eşit tutulur?

Stok sayısı tek bir ana kayıtta tutulur ve kanallara oradan gönderilir; kanallardan ana kayda yalnız sipariş bilgisi gelir. Pazaryeri panelinden yapılan elle düzeltme ana kayda ulaşmadığı için bir sonraki senkronda silinir. Senkron gecikmesinde son adetlerin iki kanalda birden satılmasını önlemek için güvenlik stoğu ya da son adetleri tek kanala ayırma kuralı kullanılabilir.

Ön sipariş ile ileri tarihli sipariş arasındaki fark nedir?

Google'ın Merchant Center stok durumu belgesine göre ön sipariş yalnız henüz satışa sunulmamış yeni ürünler için kullanılır. Şu an stokta olmayan ama yeniden stoka girecek mevcut bir ürün için sipariş alınıyorsa ileri tarihli sipariş değeri kullanılır. İki durumda da ürünün satın alınabileceği ya da gönderileceği tarih ürün sayfasında görünür olmalıdır.

Stok sayımı ne sıklıkla yapılmalı?

Sıklık ürün sayısına ve satış hızına göre belirlenir. Dönemsel tam sayımda bütün depo belirli bir günde sayılır; döngüsel sayımda ürünlerin bir bölümü her gün ya da her hafta sayılır ve satış durdurulmaz. Hangi yöntem seçilirse seçilsin, kayıt ile raf arasındaki her fark düzeltilirken nedeniyle birlikte yazılır; aynı üründe tekrar eden fark, sorunun hangi olayda olduğunu gösterir.