Web Sitesini Mobil Uygulamaya Dönüştürme: PWA ve Mağaza
Yapay zeka destekli taslak; yayından önce baştan sona okunur ve iddialar birincil kaynaklara karşı kontrol edilir. İçerik üretim sürecimiz

Web sitesini mobil uygulamaya dönüştürmenin üç yolu vardır: siteyi telefonun ana ekranına yüklenebilen bir aşamalı web uygulamasına (PWA) çevirmek, siteyi bir uygulama kabuğuna yerleştirip uygulama mağazasında yayımlamak ya da ayrı bir yerel uygulama geliştirmek. İlk yol en az maliyetle başlar ve mağaza onayı gerektirmez. İkincisi Google Play'de belirli bir teknikle mümkündür, ama App Store'da yalnızca yeniden paketlenmiş bir site olarak kalan uygulamalar reddedilebilir.
Hangi yolun seçileceği, "uygulamamız olsun" isteğinin arkasındaki ihtiyaca bağlıdır. Müşterinin siteyi telefonda hızlı açması isteniyorsa PWA ve iyi bir mobil site yeterli olabilir. Bildirim göndermek, çevrimdışı çalışmak ya da telefonun kamerası ve konumu gibi özelliklerini kullanmak isteniyorsa seçenekler değişir. Bu yazı her yolu, mağaza kurallarıyla birlikte ele alır.
Web sitesi ile mobil uygulama arasındaki fark ne?
Web sitesi tarayıcıda açılır ve adresi bilen herkes tarafından kurulum gerektirmeden kullanılır. Mobil uygulama ise telefona yüklenir, ana ekranda simgesiyle durur ve telefonun bildirim, kamera, konum gibi özelliklerine daha geniş erişim alabilir.
| Konu | Mobil uyumlu web sitesi | PWA | Mağaza uygulaması |
|---|---|---|---|
| Kurulum | Gerekmez | İsteğe bağlı, tarayıcıdan | Mağazadan indirme |
| Ana ekran simgesi | Yer imi olarak | Var | Var |
| Mağazada görünme | Yok | Yok (Play Store'a paketlenebilir) | Var |
| Güncelleme | Siteyi güncellemek yeter | Siteyi güncellemek yeter | Mağaza sürümü gerekebilir |
| Arama motorunda bulunma | Var | Var | Uygulama sayfası mağaza içinde |
| Geliştirme maliyeti | Site maliyeti | Siteye ek iş | En yüksek |
Bu tablodaki en önemli satır arama motorunda bulunmadır. Yeni müşterinin işletmeyi bulduğu kanallardan biri arama motorudur ve arama motorunda bulunan şey web sitesidir. Mağaza uygulaması, işletmeyi zaten tanıyan ve tekrar kullanmak isteyen müşteri içindir. Uygulamayı web sitesinin yerine koymak, yeni müşteri kanalını kapatmak anlamına gelebilir.
Mobil uygulamaya gerçekten ihtiyaç var mı?
Mobil uygulamaya ihtiyaç, müşterinin işletmeyle sık ve tekrar eden bir ilişkisi olduğunda doğar. Ayda bir kez ziyaret edilen bir hizmet işletmesi için mobil uyumlu bir site, sık sipariş veren bir müşteri kitlesi olan bir işletme için ise uygulama anlamlı olabilir.
Karar için sorulacak sorular:
- Müşteri ne sıklıkla geliyor? Haftada birden fazla kez kullanılan bir hizmet (sipariş, rezervasyon, sadakat programı) uygulamaya aday olabilir. Yılda birkaç kez ihtiyaç duyulan bir hizmet için müşteri uygulama indirmeyebilir.
- Telefonun hangi özelliği gerekiyor? Bildirim, kamera, konum, çevrimdışı çalışma gerçekten gerekli mi, yoksa güzel bir ek mi?
- Uygulamada sitede olmayan ne olacak? Uygulamanın içeriği sitedekiyle aynıysa müşterinin indirmesi için bir neden yoktur.
- Bakımı kim yapacak? Mağaza uygulamaları işletim sistemi güncellemeleri ve mağaza kuralları değiştikçe güncellenmek zorundadır.
Bu sorulara verilen cevaplar, müşteri ilişkisi seyrek olan bir işletmede "önce mobil siteyi düzelt" sonucuna çıkabilir. Sitenin telefonda nasıl göründüğü, düğmelerin parmakla tıklanıp tıklanamadığı, formun mobil klavyeyle doldurulup doldurulamadığı uygulamadan önce gelen işlerdir. Mobil uyumun nasıl kontrol edildiğini mobil uyumlu web sitesi kontrol listesiyle anlatır.
PWA nedir, web sitesi PWA'ya nasıl çevrilir?
Aşamalı web uygulaması (PWA), bir web sitesinin telefona ve bilgisayara yüklenebilen, kendi penceresinde açılan ve bazı durumlarda çevrimdışı da çalışabilen bir uygulama gibi davranmasını sağlayan bir yöntemdir. Site bir web uygulaması manifesti ve bir hizmet çalışanı (service worker) eklenerek PWA'ya çevrilir.
web.dev'deki PWA kurulum bölümü bu konuyu Progresif Web Uygulamaları öğrenme dizisinin bir parçası olarak anlatır. Dizide web uygulaması manifesti, yükleme istemi, hizmet çalışanları, önbelleğe alma ve çevrimdışı veriler ayrı başlıklar hâlinde yer alır. Bu başlıklar, bir siteyi PWA'ya çevirmenin teknik parçalarıdır:
- Web uygulaması manifesti: Uygulamanın adı, simgeleri, açılış adresi ve ekranda nasıl görüneceği gibi bilgileri içeren bir dosya.
- Hizmet çalışanı: Tarayıcıda arka planda çalışan ve ağ isteklerini yönetebilen bir betik. Önbelleğe alma ve çevrimdışı çalışma bunun üzerine kurulur.
- HTTPS: PWA özellikleri güvenli bağlantı gerektirir.
- Simgeler: Farklı ekranlar için farklı boyutlarda uygulama simgeleri.
PWA'nın avantajı, sitenin kendisinin uygulama olmasıdır. Ayrı bir kod tabanı yoktur, site güncellendiğinde uygulama da güncellenir ve arama motorunda bulunan sayfa ile ana ekrandaki uygulama aynı içeriği gösterir. Sınırı ise telefonun bazı özelliklerine erişimin tarayıcıya ve işletim sistemine bağlı olmasıdır. Bir özelliğin bir tarayıcıda çalışıp diğerinde çalışmaması mümkündür ve PWA'ya hangi özelliğin ekleneceğine karar vermeden önce hedef cihazlarda denenmelidir.
PWA'nın hız ve önbellek tarafı nasıl kurulur?
PWA'nın hız tarafı, hizmet çalışanının sık kullanılan dosyaları önbelleğe alması ve tekrar ziyarette bu dosyaları ağdan beklemeden sunmasıyla kurulur. İlk ziyaretteki hız ise hâlâ sitenin kendi performansına bağlıdır.
Önbelleğe alma stratejisi bir karardır. Logo, stil dosyaları ve yazı tipleri gibi sık değişmeyen dosyalar önbellekten sunulabilir. Fiyat, stok ya da randevu durumu gibi güncel olması gereken bilgiler ise her seferinde ağdan alınmalıdır. Yanlış kurulmuş bir önbellek, müşteriye eski fiyatı gösteren bir uygulama demektir. Bu yüzden hizmet çalışanının hangi dosyayı nasıl önbelleğe aldığı yazılı bir kurala bağlanmalıdır.
PWA, yavaş bir siteyi hızlı yapmaz. İlk yüklemede büyük görseller, ağır betikler ve geç açılan ilk ekran sorunu varsa bu sorunlar PWA'da da devam eder. Önce sitenin kendisinin hız ölçüleri düzeltilmeli, PWA bunun üzerine eklenmelidir. Sayfa hızının hangi ölçülerle okunduğunu Core Web Vitals ayrıntılı olarak açıklar. Görsellerin ekrana geldikçe yüklenmesi gibi teknikler de ilk ziyaretin hızını doğrudan etkiler. Bu tekniğin tarayıcıda nasıl çalıştığını ve hangi görsellerde kullanılmaması gerektiğini lazy load örneklerle anlatır. Hızın satışa etkisini ölçmek için hangi sayıya bakılacağı da ayrı bir sorudur. Sayfa hızındaki iyileşmenin dönüşüme yansıyıp yansımadığını site hızının satışa etkisi ölçüm sırasıyla birlikte inceler.
Web sitesi Google Play'de uygulama olarak yayımlanabilir mi?
Bir web sitesi, Güvenilir Web Etkinliği (Trusted Web Activity) adı verilen yöntemle Android uygulaması olarak paketlenip Google Play'de yayımlanabilir. Bu yöntemde uygulama, sitenin içeriğini tam ekranda kullanıcının tarayıcısıyla gösterir.
Chrome for Developers'daki Güvenilir Web Etkinliği genel bakışı bu yöntemi diğer web içeriği açma yollarından ayıran özellikleri sayar. Belgeye göre Güvenilir Web Etkinliğindeki içerik güvenilirdir, çünkü uygulamanın ve açtığı sitenin aynı geliştiriciden gelmesi beklenir ve bu Digital Asset Links kullanılarak doğrulanır. Oluşturulan içerik web'den gelir ve tam ekran çalıştırılmaları dışında kullanıcının tarayıcısında gördüğü şekilde tarayıcı tarafından oluşturulur. Belge ayrıca web içeriğinin öncelikle tarayıcıda erişilebilir ve kullanışlı olması gerektiğini vurgular.
Bu son cümle önemlidir: Güvenilir Web Etkinliği, iyi çalışan bir web sitesini mağazaya taşımanın yoludur, kötü çalışan bir siteyi uygulamaya çevirmenin yolu değildir. Belgenin yer aldığı bölümde Play Store'a yükleme ve Google Play Faturalandırma'yı kullanma başlıkları da bulunur, yani yöntem mağaza yayınını ve uygulama içi ödemeyi de kapsayacak şekilde belgelenmiştir.
Pratikte bu yol, sitenin önce PWA olarak hazırlanmasını, ardından Android paketinin oluşturulmasını ve Digital Asset Links dosyasının siteye eklenmesini gerektirir. Google Play'in kendi yayın politikaları ve geliştirici hesabı koşulları ayrıca geçerlidir.
App Store web sitesi kabuğunu kabul eder mi?
App Store, yalnızca yeniden paketlenmiş bir web sitesi olarak kalan uygulamaları reddedebilir. Apple'ın inceleme kuralları, uygulamanın bir web sitesinin ötesine geçen özellik, içerik ve arayüz sunmasını ister.
Apple'ın App Store inceleme kuralları 4.2 numaralı "Minimum Functionality" (asgari işlevsellik) maddesinde şöyle der: uygulama, yeniden paketlenmiş bir web sitesinin ötesine geçen özellikler, içerik ve arayüz içermelidir. Kural, özellikle yararlı, benzersiz ya da "uygulama benzeri" olmayan bir uygulamanın App Store'a ait olmadığını ve kalıcı bir eğlence değeri ya da yeterli fayda sunmayan uygulamanın kabul edilmeyebileceğini yazar. Aynı maddenin 4.2.2 alt maddesine göre kataloglar dışında uygulamalar öncelikle pazarlama materyali, reklam, web kesitleri, içerik toplayıcılar ya da bağlantı koleksiyonları olmamalıdır.
Bu kuralın işletme açısından anlamı açıktır: web sitesini bir kabuğa koyup App Store'a göndermek, onay için yeterli olmayabilir. Uygulamanın sitede olmayan bir işlev sunması gerekir. Örneğin sadakat kartı, sipariş takibi, randevu hatırlatması, kamerayla belge yükleme gibi. Bu işlevler eklendiğinde uygulama artık bir site kabuğu değil, kendi geliştirme ve bakım yükü olan bir üründür.
Yerel uygulama ne zaman gerekir?
Yerel uygulama, telefonun özelliklerini yoğun kullanan, çevrimdışı güvenilir çalışması gereken ya da yüksek performans isteyen işler için gerekir. Bu durumda uygulama, iOS ve Android için ayrı ya da çapraz platform bir araçla geliştirilir.
Yerel uygulama gerektirebilecek durumlar:
- Sahada çalışan personelin bağlantı olmadan veri girmesi ve bağlantı gelince eşitlemesi.
- Kamera, barkod okuyucu ya da konumun sürekli kullanılması.
- Bildirimlerin işin merkezinde olması (sipariş durumu, randevu hatırlatması).
- Uygulama içi ödeme ya da abonelik yönetimi.
- Telefonun diğer uygulamalarıyla derin bütünleşme.
Yerel uygulamanın maliyeti yalnızca ilk geliştirme değildir. Her işletim sistemi güncellemesinde uyumluluk kontrol edilir, mağaza kuralları değiştikçe uygulama güncellenir, iki mağazada ayrı ayrı sürüm yayımlanır. Bu bakım yükü, uygulamanın getireceği tekrar satışla birlikte değerlendirilmelidir.
Yerel uygulama da web sitesinin yerini tutmaz. Uygulamayı indirecek müşteri, işletmeyi önce bir aramada, bir haritada ya da bir tavsiyede bulmuştur. Uygulamanın indirme bağlantısı da web sitesinde yer alır. Sitenin kurumsal içeriğinin nasıl kurulacağını kurumsal web sitesi nasıl olmalı sayfa sayfa gösterir.
Uygulamaya geçmeden önce site tarafında ne hazırlanır?
Uygulamaya geçmeden önce sitenin mobilde hızlı, güvenli ve kullanışlı olması, içeriğin ve verilerin düzenli bir yapıda tutulması gerekir. Uygulama, sitenin verisini kullanacaksa bu verinin bir arayüz üzerinden sunulabilmesi de gerekir.
Hazırlık listesi:
- Mobil uyum: Site her ekran boyutunda düzgün görünüyor, düğmeler parmakla rahatça tıklanıyor.
- Hız: Mobilde ilk ekran hızlı açılıyor, görseller uygun boyutta.
- HTTPS: Site güvenli bağlantı üzerinden sunuluyor. PWA ve Güvenilir Web Etkinliği için bu zorunludur.
- İçerik yapısı: Hizmetler, ürünler, fiyatlar düzenli bir yapıda. Uygulama bu veriyi okuyacaksa veri tek kaynaktan gelmelidir.
- Formlar ve iletişim: Telefon bağlantısı tıklanabilir, form mobil klavyeyle kolay dolduruluyor, WhatsApp bağlantısı doğru numaraya gidiyor.
- Ölçüm: Sitedeki dönüşümler ölçülüyor. Uygulamanın etkisi bu ölçülerle karşılaştırılacak.
Beşinci maddedeki WhatsApp bağlantısı, telefonda en kısa iletişim yollarından biridir ve uygulama olmadan da müşteriyle mesajlaşmayı başlatır. Bağlantının doğru biçimde nasıl kurulduğunu web sitesine WhatsApp butonu ekleme wa.me adresiyle birlikte anlatır.
Altıncı madde atlandığında uygulamanın işe yarayıp yaramadığı bilinemez. Uygulama yayımlandıktan sonra siparişler arttı mı, yoksa aynı müşteriler siteden uygulamaya mı geçti? Bu sorunun cevabı, uygulamadan önceki dönemin ölçülmüş olmasına bağlıdır.
Ekran boyutuna göre yerleşim, dokunma hedefleri ve mobil formlar, kurumsal web sitesi kurulumunda tasarımla birlikte ayrı bir iş olarak ele alınıyor.
Hangi yol hangi işletmeye uygun?
Hizmet işletmeleri için mobil uyumlu site ve gerekirse PWA, düzenli siparişi olan perakende ve restoran işletmeleri için PWA ya da Google Play paketi, telefonun özelliklerini yoğun kullanan işler için yerel uygulama uygun bir başlangıç noktasıdır.
| İşletme türü | Önerilen ilk adım | Sonraki adım |
|---|---|---|
| Danışmanlık, klinik, eğitim gibi hizmet işletmeleri | Mobil uyumlu, hızlı site | Randevu ve hatırlatma için PWA |
| Restoran, kafe | Mobil site ve metin menü | Sık sipariş varsa PWA |
| E-ticaret | Mobil satın alma akışı hızlı site | PWA, ardından Play paketi |
| Sadakat programı olan perakende | PWA | Sitede olmayan işlevlerle yerel uygulama |
| Saha ekibi olan işletme | — | Çevrimdışı çalışan yerel uygulama |
Tablodaki ilk sütunun ortak noktası şudur: her işletme önce sitesini telefonda iyi çalışır hâle getirir. Uygulama, bu temel kurulduktan sonra eklenen bir katmandır. Temel kurulmadan yapılan bir uygulama yatırımı, müşterinin ilk temas ettiği yer olan siteyi zayıf bırakır.
Karar verirken bir sıralama da yardımcı olur. Önce mobil site ölçülür ve düzeltilir. Ardından müşterilerin ne sıklıkla geri geldiği ve hangi işlemi tekrar ettiği analitik verisinden okunur. Tekrar eden bir işlem varsa, bu işlem PWA ile denenir ve ana ekrana ekleyen müşteri sayısı izlenir. Bu sayı anlamlı bir seviyeye ulaşırsa ve telefonun özelliklerine daha geniş erişim gerekiyorsa mağaza uygulamasına geçilir. Her adım bir öncekinin ölçülmüş sonucuna dayandığı için, yatırım işletmenin gerçek müşteri davranışına göre büyür. Bu sıra ayrıca her aşamada geri dönüşü kolay tutar: PWA'dan vazgeçmek, sitenin çalışmaya devam etmesi demektir.
Sıkça Sorulan Sorular
Web sitesi mobil uygulamaya nasıl dönüştürülür?
Üç yol vardır. Site, web uygulaması manifesti ve hizmet çalışanı eklenerek telefona yüklenebilen bir aşamalı web uygulamasına (PWA) çevrilebilir. PWA, Güvenilir Web Etkinliği yöntemiyle Android uygulaması olarak paketlenip Google Play'de yayımlanabilir. Telefon özelliklerini yoğun kullanan işler için ise ayrı bir yerel uygulama geliştirilir. App Store, yeniden paketlenmiş site olarak kalan uygulamaları reddedebilir.
PWA nedir?
PWA (aşamalı web uygulaması), bir web sitesinin telefona ve bilgisayara yüklenebilen, kendi penceresinde açılan ve önbellek sayesinde bazı durumlarda çevrimdışı da çalışabilen bir uygulama gibi davranmasını sağlayan yöntemdir. Siteye bir web uygulaması manifesti ve bir hizmet çalışanı eklenerek yapılır, HTTPS gerektirir. Ayrı bir kod tabanı yoktur, site güncellendiğinde uygulama da güncellenir.
Web sitesi App Store'da yayımlanabilir mi?
Apple'ın App Store inceleme kurallarının 4.2 maddesi, uygulamanın yeniden paketlenmiş bir web sitesinin ötesine geçen özellik, içerik ve arayüz sunmasını ister. Kurala göre kataloglar dışında uygulamalar öncelikle pazarlama materyali, reklam, web kesitleri ya da bağlantı koleksiyonu olmamalıdır. Bu yüzden siteyi yalnızca bir kabuğa koyan uygulama onaylanmayabilir, sitede olmayan işlevler eklenmesi gerekir.
Mobil uygulama web sitesinin yerini tutar mı?
Tutmaz. Yeni müşteri işletmeyi bir aramada, haritada ya da bir tavsiyede bulur ve arama motorunda görünen şey web sitesidir. Mobil uygulama, işletmeyi zaten tanıyan ve tekrar kullanmak isteyen müşteri içindir. Uygulamanın indirme bağlantısı da sitede durur. Bu yüzden uygulama, iyi çalışan bir mobil sitenin üzerine eklenen bir katman olarak düşünülmelidir.
Güvenilir Web Etkinliği nedir?
Güvenilir Web Etkinliği (Trusted Web Activity), bir web sitesinin Android uygulaması olarak paketlenip Google Play'de yayımlanmasını sağlayan yöntemdir. Chrome for Developers belgesine göre uygulamanın ve açtığı sitenin aynı geliştiriciden geldiği Digital Asset Links ile doğrulanır ve içerik, tam ekran çalışması dışında kullanıcının tarayıcısında gördüğü şekilde oluşturulur. Site önce tarayıcıda iyi çalışmalıdır.