İçeriğe atla
Blog'a Dön
Web Sitesi

502 Bad Gateway Nedir? Site Sahibi İçin Çözüm Sırası

Next GEO Agency

Yapay zeka destekli taslak; yayından önce baştan sona okunur ve iddialar birincil kaynaklara karşı kontrol edilir. İçerik üretim sürecimiz

Sunucu kabinlerinin camına yaslanmış, elindeki dizüstü bilgisayara bakan bir kadın

502 Bad Gateway, isteği karşılayan sunucunun bir ara katman olarak çalıştığını ve arkasındaki sunucudan geçerli bir yanıt alamadığını söyleyen hata kodudur. Sorun ziyaretçinin cihazında değil, sitenin önündeki katman ile asıl uygulama arasındaki bağlantıdadır. Çözüm sırası üç sorudan oluşur: hata sayfasını hangi katman yazdı, o katmanın arkasında hangi halka yanıt vermedi ve bu hangi koşulda tekrar ediyor. Cloudflare kullanan bir sitede ilk ayrım, 502'nin Cloudflare'den mi kaynak sunucudan mı geldiğidir; kaynak sunucuda ise NGINX ile PHP-FPM arasındaki bağlantı ilk kontrol edilen yerdir.

502 Bad Gateway ne demek?

HTTP'nin anlamını tanımlayan RFC 9110 standardı 502 kodunu şöyle tanımlıyor: sunucu, bir ağ geçidi ya da vekil olarak çalışırken isteği yerine getirmek için eriştiği iç sunucudan (inbound server) geçersiz bir yanıt almıştır. Aynı standart "inbound" yönünü kaynak sunucuya doğru olan yön diye tanımlıyor. Yani 502 yazan katman, isteği bir başkasına iletmiş ve oradan işe yarar bir cevap alamamıştır.

Bu tanım teşhis için önemli bir şey söyler: 502'yi gördüğünüz ekran, hatanın oluştuğu yer değildir. Ekranı yazan katman yalnızca habercidir; bozuk olan, onun arkasındaki halkadır. Bir işletme sitesinde bu halkalar birkaç tane olabilir: içerik dağıtım ağı, barındırma firmasının ters vekil sunucusu, web sunucusu ve PHP kodunu çalıştıran süreç yöneticisi.

Kod ailesinin dört üyesini birbirinden ayırmak için 500, 502, 503 ve 504 arasındaki fark yeterli bir başlangıçtır. Burada yalnız 502'nin halka halka nasıl izleneceğine bakılıyor.

Hata sayfasını kim yazdı?

İlk iş, 502 ekranının görünüşünden onu hangi katmanın ürettiğini çıkarmaktır. Tablonun ilk iki satırı Cloudflare'in belgesine dayanır; son iki satır, sunucuların ve barındırma firmalarının hata sayfasında gösterdiği adlardan yapılan bir okumadır:

Ekranda görünenEkranı yazan katmanArkasında bakılacak halka
Cloudflare adını ve tasarımını taşıyan hata sayfasıCloudflare, ama kaynak sunucu 502 döndürmüşKaynak sunucu ve barındırma
Cloudflare markası olmayan boş sayfa (site Cloudflare arkasındayken)Cloudflare'in kendisiSıkıştırma ayarı, Cloudflare tarafı
Yalnız "502 Bad Gateway" başlığı ve altında "nginx" satırıKaynak sunucudaki ya da önündeki NGINXNGINX'in arkasındaki uygulama, PHP-FPM
Barındırma firmasının logosunu taşıyan sayfaFirmanın ters vekil sunucusuFirmanın altyapısı, sitenin sunucusu

Ekran yanıltıcı olabileceği için yanıt başlıkları da okunur. curl -sI https://alanadiniz.com komutunun çıktısında server satırı yanıtı veren katmanın adını taşıyabilir; Cloudflare arkasındaki sitelerde ayrıca cf-ray satırı görülür. Başlıklar ekrandaki tahmini doğrularsa sıradaki adım o katmanın arkasına geçmektir. Aynı curl -sI komutu 503 dönen bir sitede Retry-After satırının olup olmadığını da gösterir ve bu satırın Google taramasındaki anlamı 503 hatasında Retry-After başlığı bilgisine dayanır.

Bir kontrol daha işe yarar: içerik dağıtım ağını atlayıp doğrudan kaynak sunucuya istek göndermek. curl -sI --resolve alanadiniz.com:443:SUNUCU_IP https://alanadiniz.com komutu adı doğrudan sunucunun IP adresine bağlar. Bu istek 200 dönüyor ama site Cloudflare üzerinden 502 veriyorsa sorun iki halka arasındaki bağlantıdadır; doğrudan istek de 502 dönüyorsa sorun kaynak sunucunun içindedir.

Önde Cloudflare varsa: kaynak mı, Cloudflare mı?

Cloudflare'in 502 ve 504 hata belgesi bu kodları Cloudflare'in kaynak web sunucusuyla iletişim kuramadığının işareti olarak tanımlıyor ve iki olası neden sayıyor: kaynak sunucudan gelen 502/504 ve Cloudflare'den gelen 502/504. Belge birincisini daha yaygın olan diye işaretliyor.

Ayrımın ölçütü sayfanın görünüşüdür. Belgeye göre kaynak sunucu standart bir 502 ya da 504 döndürdüğünde Cloudflare, kendi markasını taşıyan bir hata sayfası gösterir. Cloudflare'in kendisinden kaynaklanan 502 ise Cloudflare markası olmayan boş bir sayfa olarak görünür. Belge bu noktayı ters yönden de yazıyor: hata sayfası Cloudflare markalıysa 502 kaynak sunucudan gelmiştir.

Kaynak sunucu kaynaklı durumda belge barındırma firmasıyla birlikte üç şeyin incelenmesini istiyor:

  • Kaynak sunucunun, hatayı üreten adresteki ana makine adı ve alan adı için gelen isteklere yanıt verdiği.
  • Aşırı sunucu yükü, çökme ya da ağ arızası olup olmadığı.
  • Zaman aşımına uğrayan ya da engellenen uygulama ve servisler.

Markasız 502 için belge iki açıklama veriyor. Birincisi kaynak sunucudaki bir sıkıştırma sorunudur: sunucu gzip ile sıkıştırılmış içerik gönderip content-length başlığını güncellemiyorsa ya da bozuk sıkıştırılmış içerik gönderiyorsa bu hata görülebilir; teşhis için kaynakta sıkıştırmayı geçici olarak kapatmak öneriliyor. İkincisi Cloudflare'in trafik yönetimidir: bir veri merkezinde trafik aniden arttığında otomatik süreçler trafiği başka bir veri merkezine aktarır. Belgeye göre bu geçişler tipik olarak birkaç saniye sürer ve bu sırada bazı istemciler geçici gecikme ya da 502 görebilir.

Bu belgeyi okumak, kaynak sunucu ile kenar sunucu ayrımı netse kolaydır: Cloudflare'in kenar sunucusu ziyaretçiyi karşılar, kaynak sunucu sayfayı üretir ve 502 bu ikisinden hangisinin yanıt veremediğini sorar.

Kaynak sunucuda iki halka: NGINX ve PHP-FPM

WordPress gibi PHP ile çalışan sitelerde kaynak sunucunun içinde de bir ağ geçidi vardır. Bu sitelerde kullanılan kurulum biçimlerinden birinde NGINX ziyaretçinin isteğini karşılar, sabit dosyaları kendisi gönderir, PHP sayfalarını ise FastCGI protokolüyle PHP-FPM süreç yöneticisine iletir. Bu düzende NGINX, RFC'nin tanımındaki ağ geçidinin ta kendisidir: PHP-FPM'den geçerli bir yanıt alamazsa 502 yazan odur.

NGINX'in FastCGI modülü belgesi bu bağlantının adresini fastcgi_pass yönergesiyle tanımlıyor. Adres bir IP adresi ve bağlantı noktası (localhost:9000 gibi) ya da bir UNIX soket yolu (unix:/tmp/fastcgi.socket gibi) olabilir. PHP tarafında aynı adres PHP-FPM'in havuz ayarındaki listen satırında durur; PHP-FPM yapılandırma belgesi bu satırın her havuz için zorunlu olduğunu ve IP:bağlantı noktası, yalnız bağlantı noktası ya da soket yolu biçiminde yazılabildiğini veriyor.

İki satırın birbirini göstermesi gerekir. NGINX bir soket yolunu, PHP-FPM ise başka bir yolu ya da bir TCP bağlantı noktasını dinliyorsa NGINX'in bağlanacak bir yeri yoktur. PHP-FPM servisi durmuşsa da sonuç aynıdır. Her iki durumda NGINX'in elinde iletilecek geçerli bir yanıt kalmaz.

NGINX belgesi, bir isteğin hangi durumlarda başarısız sayılacağını fastcgi_next_upstream yönergesinin seçeneklerinde adlandırıyor. Bunlardan ikisi 502 teşhisinin dilidir: "error" sunucuyla bağlantı kurulurken, isteği iletirken ya da yanıt başlığını okurken bir hata oluşması; "invalid_header" sunucunun boş ya da geçersiz bir yanıt döndürmesi. NGINX'in hata kaydında 502 anına denk gelen satır, bu iki durumdan hangisinin yaşandığını gösterir.

Belgedeki zaman aşımları ise ayrı bir sınıfa aittir. fastcgi_connect_timeout bağlantı kurma süresini, fastcgi_read_timeout ardışık iki okuma arasındaki bekleme süresini tanımlar ve ikisinin varsayılanı 60 saniyedir. Belgeye göre bağlantı zaman aşımı olağan koşullarda 75 saniyeyi aşamaz. Zamanında gelmeyen yanıt RFC'de 504'ün tanımına girer; 502 ise gelen yanıtın geçersizliğiyle ilgilidir.

PHP-FPM belgesinin listen satırının hemen altındaki uyarı, 502'yi aceleyle çözmeye çalışırken gözden kaçabilir: dışarıya açık bir FastCGI ucu, keyfi kod çalıştırılmasına izin verir. Web sunucusu aynı makinedeyse belge UNIX soketini tercih edilecek yol olarak gösteriyor; TCP kullanılıyorsa bağlanmasına izin verilen adreslerin listen.allowed_clients ile listelenmesi gerekiyor. Soket sorunu PHP-FPM'i bütün ağa açarak "çözülmez".

PHP-FPM süreçleri tükendiğinde

PHP-FPM ayakta olduğu hâlde aralıklı 502 görülüyorsa bakılacak yer süreç sayısıdır. PHP-FPM belgesine göre pm.max_children değeri, aynı anda karşılanacak istek sayısının sınırını belirler: static modunda oluşturulacak süreç sayısını, dynamic ve ondemand modlarında oluşturulabilecek en yüksek süreç sayısını verir.

Bütün süreçler meşgulken gelen yeni istekler bekler. Belge bu bekleme kuyruğunun boyunu listen.backlog ile tanımlıyor; Linux'ta varsayılan değer 511'dir. Kuyruk dolduğunda ya da bekleyen istek NGINX'in zaman aşımına takıldığında ziyaretçi bir 5xx hatası görür; hangi kodun görüldüğü kurulumun ayarlarına göre değişir.

Belgedeki iki ayar, süreçlerin neden meşgul kaldığını bulmaya yardım eder:

  • request_terminate_timeout: Tek bir isteğin sunulması için tanınan süredir; aşılınca çalışan süreç sonlandırılır. Belge bunu, max_execution_time ayarının betiği bir nedenle durduramadığı durumlar için öneriyor; varsayılan değer 0, yani kapalı. Yarıda sonlandırılan bir süreç NGINX'e tam bir yanıt gönderemez ve bu durum yanıt başlığı okunurken oluşan bir hata olarak 502'ye dönüşebilir.
  • request_slowlog_timeout: Bir istek bu süreyi aşınca PHP'nin o anki çağrı yığını slowlog dosyasına yazılır. Varsayılan değer 0, yani kapalı. Açıldığında hangi betiğin, hangi işlevde takıldığı adıyla görülür.

Yavaş kayıt dosyasında aynı eklentinin ya da aynı veritabanı sorgusunun tekrar ettiği görülüyorsa sorun kapasite değil o koddur. Yavaş sayfaların sunucuda mı sayfada mı yavaşladığını ayırmak için WordPress sitenin yavaşlık nedenleri ölçüm sırasını veriyor; aynı ölçüm, süreçleri uzun süre meşgul tutan sayfaları da ortaya çıkarır.

Sürekli mi, aralıklı mı, yalnız bazı sayfalarda mı?

502'nin zamana ve sayfaya göre dağılımı, halkalar arasında hangisinin bozuk olduğunu daraltır. Aşağıdaki tablo bu yazının teşhis eşlemesidir ve olası nedenleri sıralar, kesin hüküm vermez:

502 nasıl görülüyorOlası nedenİlk kontrol
Her sayfada, her istekte, belirli bir andan beriArkadaki servis durmuş ya da adres değişmişPHP-FPM servis durumu, fastcgi_pass ve listen eşleşmesi
Aralıklı, trafikle birlikte artıyorSüreç sınırı doluyor ya da sunucu kaynakları yetmiyorSüreç sayısı, bellek, eşzamanlı istek
Yalnız ağır sayfalarda (arama, rapor, ödeme, dışa aktarma)Uzun süren betik sonlandırılıyorYavaş kayıt, hata kaydı, betik süresi
Yalnız CDN üzerinden, doğrudan kaynakta yokKaynak bu ana makine adına yanıt vermiyor ya da sıkıştırma sorunuSunucunun alan adı tanımı, sıkıştırma
Gece belirli saatlerdeZamanlanmış görevler, yedekleme ya da yoğun bot trafiğiZamanlanmış görev listesi, erişim kaydı

Son satır ayrıca bir güvenlik sorusu taşır. Erişim kayıtlarında kısa sürede binlerce istek gönderen tek bir adres ya da aynı sayfayı tekrar tekrar isteyen bir bot görülüyorsa 502 kapasite sorununun değil kötüye kullanımın sonucu olabilir. Böyle bir sitede web sitesi güvenliği kontrol listesi içindeki bot erişimi ve güvenlik duvarı maddeleri kapasite artırmaktan önce gelir.

Bir değişiklikten hemen sonra başlayan 502

Hata belirli bir değişiklikten hemen sonra başladıysa teşhisin büyük kısmı o değişikliğin ne olduğunu bulmaktır. Üç değişiklik bu sınıfta öne çıkar.

Birincisi PHP sürümü değişikliğidir. Barındırma panelinden PHP sürümü değiştirildiğinde her sürümün kendi PHP-FPM havuzu ve kendi soket yolu olabilir. Web sunucusunun ayarı eski sürümün adresini göstermeye devam ederse NGINX artık var olmayan bir adrese bağlanmaya çalışır. Sürüm yükseltmesi ayrıca eski bir eklentinin hata vermesine yol açabilir; PHP sürümünün eklenti güncellemelerinden ayrı bir takvimi olduğu için WordPress güncelleme planı sürüm değişikliğini de kapsamalıdır.

İkincisi sunucu taşımasıdır. Cloudflare belgesinin ilk kontrol maddesi bu duruma denk gelir: kaynak sunucunun, ziyaretçinin adresindeki ana makine adı ve alan adı için gelen isteklere yanıt vermesi gerekir. Yeni sunucuda sitenin alan adı tanımlanmadan DNS ya da CDN kaynak adresi yeni sunucuya çevrilirse sunucu bu adı tanımaz.

Üçüncüsü yapılandırma düzenlemesidir. NGINX ya da PHP-FPM ayar dosyasında yapılan bir değişiklik servisin yeniden başlatılmasıyla devreye girer; dosyada bir hata varsa servis hiç başlamayabilir. Değişiklik sonrası ilk iş servislerin çalışır durumda olduğunu ve ayar dosyalarının sözdizimi denetiminden geçtiğini görmektir.

Tarayıcı 502 yerine bağlantı zaman aşımı ya da bağlantı reddi gösteriyorsa sorun bir alt katmandadır ve teşhis sunucuya bağlantı kurulamıyorsa izlenen kontrollerle yürür.

Barındırma firmasına hangi bilgiyle gidilir?

Paylaşımlı barındırmada NGINX ve PHP-FPM ayarlarına site sahibinin erişimi bulunmayabilir; bu durumda teşhisin son halkası barındırma firmasıdır. Firmanın hızlı sonuç vermesi, kendi kayıtlarında doğru anı bulabilmesine bağlıdır.

Cloudflare belgesi, Cloudflare desteğine gidilirken verilmesi gereken bilgileri sayıyor ve bu liste barındırma firması için de işe yarar:

  1. Zaman damgası ve saat dilimi: Hatanın görüldüğü an, saat dilimiyle birlikte.
  2. Adres: 502'yi üreten tam adres; yalnız ana sayfa değil, hatanın görüldüğü sayfa ya da dosya.
  3. Cloudflare izleme çıktısı: Alan adının sonuna /cdn-cgi/trace eklenerek açılan sayfanın çıktısı.

Bunlara üç bilgi eklenirse firma tahmin yürütmek zorunda kalmaz: hata sayfasının görünüşü (markalı mı, markasız mı, "nginx" satırı var mı), doğrudan kaynak sunucuya gönderilen isteğin sonucu ve hatanın sürekli mi aralıklı mı olduğu. Firmadan da karşılığında o andaki NGINX hata kaydı satırları, PHP-FPM kaydı ve varsa yavaş kayıt dosyası istenir.

502 ziyaretçiyi ve arama motorunu nasıl etkiler?

Ziyaretçi açısından 502 bir çıkmaz sokaktır: sayfa açılmaz ve yapabileceği tek şey birkaç dakika sonra yeniden denemektir. Ödeme ya da form gönderimi sırasında görülen 502 ayrıca bir belirsizlik bırakır; işlemin arka planda tamamlanıp tamamlanmadığı ziyaretçi tarafından bilinemez. Ödeme ve form sayfalarında görülen 502'ler bu yüzden sipariş ve form kayıtlarıyla karşılaştırılır.

Arama motoru tarafında kısa bir 502 ile günlerce süren bir 502 aynı sonucu doğurmaz. Google'ın 5xx yanıtlarına tarama hızında ve dizinde nasıl tepki verdiği, HTTP durum kodlarının anlamları arasında 429 ile birlikte okunduğunda anlam kazanır. Teşhis açısından önemli olan, 502'nin yalnız ziyaretçilere değil arama motorunun tarayıcısına da döndüğünü bilmek ve Search Console'un tarama raporlarında aynı dönemde sunucu hatası artışı olup olmadığına bakmaktır.

Zaman aşımını uzatmak ya da süreç sayısını artırmak ne zaman çözümdür?

502'ye karşı akla ilk gelen iki ayar, zaman aşımı sürelerini uzatmak ve PHP-FPM süreç sınırını yükseltmektir. İkisi de belirli bir darboğaz için doğru karardır, başka bir darboğazı ise gizler. Kararı şu sorular verir:

  • Kayıt bağlantı reddi mi gösteriyor? Servis durmuşsa ya da adres yanlışsa süreç sayısı ve zaman aşımı hiçbir şey değiştirmez; önce servis ve adres düzeltilir.
  • Süreç sınırı gerçekten doluyor mu? Sınır dolmuyorsa yükseltmek boşunadır. Doluyorsa her yeni süreç bellek ister; sunucunun belleği yeni sınıra yetmiyorsa artış sunucuyu daha kötü bir duruma iter.
  • Süreci meşgul tutan bir betik var mı? Yavaş kayıtta aynı betik tekrar ediyorsa süreyi uzatmak ziyaretçiyi yalnız daha uzun bekletir; düzeltilecek olan o betik ya da onu çağıran eklentidir.
  • Trafik meşru mu? Yük bot trafiğinden geliyorsa kapasite artırmak kötüye kullanımı besler; önce erişim kısıtlanır.
  • Ayarı kim değiştirebilir? Paylaşımlı barındırmada bu değerler firmanın elindedir; daha yüksek bir paket ya da ayrı bir sunucu gerekip gerekmediği firmayla birlikte değerlendirilir.

Aralıklı 502'lerde bu soruları cevaplamak için hatanın ne zaman, ne kadar sürdüğünü gösteren bir kayıt gerekir. Bu kayıt tutulmuyorsa ve sitede web sitesi bakım hizmeti alınacaksa, "Kesinti izleme ve alan adı, sertifika takibi" kaleminden ilk beklenen şey sitenin dışarıdan düzenli aralıklarla kontrol edilip erişilemediği anların süresiyle kayda geçmesidir; 502'lerin hangi saatlerde kümelendiği bu kayıttan okunur.

Sınırı yükseltmek, kayıtta nedeni görülmüş bir darboğaz için verilen bir karardır; nedeni görülmemiş bir 502'de aynı ayar yalnız ziyaretçinin bekleme süresini uzatır.

Sıkça Sorulan Sorular

502 Bad Gateway hatası benden mi kaynaklanıyor?

Hayır, ziyaretçinin bir ayarından kaynaklanmaz. 502, sitenin önündeki bir ara katmanın arkadaki sunucudan geçerli bir yanıt alamadığını söyler; sorun ziyaretçinin cihazında değil sitenin altyapısındadır. Ziyaretçinin yapabileceği şey birkaç dakika sonra yeniden denemek ve sorun sürüyorsa site sahibine hatanın saatini ve adresini bildirmektir. Hata yalnız bir kurum ağında ya da bir VPN bağlantısında görülüyorsa o ağın kendi vekil sunucusu da hatayı üreten katman olabilir.

502 ile 504 hatası arasındaki fark nedir?

RFC 9110 standardına göre 502, ağ geçidi ya da vekil olarak çalışan sunucunun arkadaki sunucudan geçersiz bir yanıt aldığı durumdur. 504 ise aynı sunucunun arkadaki sunucudan zamanında bir yanıt alamadığı durumdur. Pratikte 502 çalışmayan, yanlış adreste bekleyen ya da yanıtı yarıda kesilen bir arka uca, 504 ise yavaş yanıt veren bir arka uca işaret edebilir. İkisinde de hatayı yazan katman habercidir; sorun arkasındaki sunucudadır.

Cloudflare 502 hatası kaynak sunucudan mı geliyor?

Cloudflare'in belgesine göre bu, hata sayfasının görünüşünden anlaşılır. Sayfa Cloudflare markasını taşıyorsa kaynak web sunucusu standart bir 502 döndürmüştür ve sorun barındırma firmasıyla birlikte kaynak sunucuda aranır. Sayfa Cloudflare markası olmayan boş bir sayfaysa 502 Cloudflare'den gelmiştir; belge bu durumda kaynakta sıkıştırma sorununu ve Cloudflare'in veri merkezleri arasındaki kısa trafik geçişlerini olası nedenler olarak sayıyor.

NGINX 502 Bad Gateway hatası nasıl çözülür?

Önce NGINX'in arkasındaki servisin çalıştığı kontrol edilir; PHP ile çalışan sitelerde bu PHP-FPM'dir. Ardından NGINX ayarındaki fastcgi_pass adresinin PHP-FPM havuzundaki listen adresiyle aynı olduğuna bakılır; PHP sürümü değiştiyse soket yolu da değişmiş olabilir. Servis çalışıyor ve adres doğruysa NGINX hata kaydındaki satırlar ve PHP-FPM'in yavaş kayıt dosyası incelenir; aralıklı hatalarda süreç sınırının dolup dolmadığı kontrol edilir.

502 hatası ne kadar sürer?

Sabit bir süresi yoktur; süre hatanın nedenine bağlıdır. Cloudflare'in belgesi, veri merkezleri arasındaki otomatik trafik geçişlerinin tipik olarak birkaç saniye sürdüğünü ve bu sırada bazı istemcilerin geçici 502 görebileceğini yazıyor. Durmuş bir servis ya da yanlış bir adres ise biri düzeltene kadar sürer. Birkaç dakikadan uzun süren ya da tekrar eden bir 502, barındırma firmasına zaman damgası ve adresle birlikte bildirilir.