Veteriner Hekim İlanı ve Reklam Yasağı: 6343 md. 9, 41/b

"(Veteriner hekim)ler, çalışma yerlerini ve ihtısaslarını bildirir ilanlar tertip edebilirler, ancak bunların propaganda ve reklam mahiyetinde olmaması şarttır." Veteriner reklam yasağının temeli 6343 sayılı Kanun'un 9. maddesinin son fıkrasındaki bu cümledir. Kanun'un 2026'da yeniden yazılan 41. maddesi, propaganda ve reklam amacıyla ilan düzenlemeyi ve tabela, ilan, reçete, internet, medya ve sosyal medyada reklam ve propaganda mahiyetinde biçim, içerik, ifade ve işaret kullanmayı yazılı ihtar gerektiren fiiller arasında sayar. Veteriner kliniğinin web sitesi bu iki hükmün arasında kurulur: çalışma yeri ve ihtisas ilan edilir, reklam ve propaganda niteliği taşıyan biçim kullanılmaz.

Kanun cümleleri, mevzuat.gov.tr'de yayımlanan güncel metinden 2 Kasım 2026 tarihinde birebir aktarıldı. Metin hukuki görüş değildir; tereddüt edilen satır için bağlı olduğunuz veteriner hekimleri odasına danışmak doğru yoldur.

6343 md. 9: veteriner hekim ilanı neyi kapsar?

6343 sayılı Veteriner Hekimliği Mesleğinin İcrasına, Türk Veteriner Hekimleri Birliği ile Odalarının Teşekkül Tarzına ve Göreceği İşlere Dair Kanun'un 9. maddesi, veteriner hekimin ilan hakkını iki unsurla sınırlar: çalışma yeri ve ihtisas. Cümlenin ikinci yarısı bir şart koyar: ilanın "propaganda ve reklam mahiyetinde olmaması".

Cümlenin yapısı bir izin ve bir sınırdan oluşur. İzin, ilanın konusunu belirler; sınır, ilanın niteliğini. Klinik adresini, telefonunu ve hekimin ihtisas alanını yazan bir sayfa izin tarafındadır. Aynı bilgiyi "şehrin en donanımlı kliniği" sloganıyla, kampanya bandıyla ya da rakip kliniklerle karşılaştırarak sunan bir sayfa, konusu izinli olsa bile niteliği bakımından sınırı zorlar.

Veteriner hekim, insan sağlığındaki tanıtım kurallarının muhatabı değildir. Sağlık meslek mensuplarına uygulanan 12 Kasım 2025 tarihli tanıtım yönetmeliği, meslek tanımını 1219 sayılı Kanun'a bağlar; veteriner hekimlik ise ayrı bir kanunla, 6343 ile düzenlenir. Hekim, diyetisyen ya da fizyoterapist sitesi için geçerli olan bent listeleri bu yüzden veteriner sitesine taşınmaz. İki çerçevenin farkını görmek isteyen okur için insan hekimliğindeki ifade yasakları ve beslenme tarafında diyetisyenlerdeki reklam yasağı yönetmelik maddeleriyle kurulmuştur; benzer görünen sorular veteriner tarafında başka bir metinle cevaplanır.

Md. 41 neden 2026'da yeniden yazıldı?

Kanun'un 41. maddesi haysiyet divanının görev ve yetkilerini düzenler. Mevzuat.gov.tr metnindeki not, maddenin Anayasa Mahkemesi'nin 22/3/2023 tarihli ve E: 2023/18, K: 2023/57 sayılı kararıyla iptal edildiğini ve "11/6/2026-7584/11 md." ile yeniden düzenlendiğini gösterir. Aynı metnin değişiklik tablosu, 7584 sayılı Kanun'un 41. ve 55. maddeler için yürürlük tarihini 20/6/2026 olarak verir.

Yeni metin disiplin cezalarını dört türde sayar: yazılı ihtar, para cezası, geçici olarak meslekten men ve oda bölgesinde meslek icrasından men. Ardından her cezayı gerektiren fiilleri ayrı listeler hâlinde yazar. Reklam ve ilanla ilgili hüküm, yazılı ihtar listesinin (b) bendindedir; para cezası listesinde de site ve sosyal medya içeriğiyle temas eden birkaç bent bulunur.

Tazelik açısından not edilmesi gereken bir nokta vardır: 2 Kasım 2026'da yaptığımız aramalarda, yeni 41. maddenin lafzını veteriner sitesi bağlamında işleyen bir Türkçe kaynak görmedik; açılan bir mevzuat aktarım sayfası da maddeyi göstermeden kesiliyordu. Maddeyi bir ikincil kaynaktan okuyorsanız, metnin 2026 değişikliğini içerip içermediğine bakın.

41/b'nin lafzı: yer, unsur ve yaptırım

Yazılı ihtarı gerektiren fiiller arasında (b) bendi şöyledir:

"Propaganda ve reklam amacı ile çalışma yerlerini ve ihtisaslarını bildirir ilanlar düzenlemek, tabela, ilan, reçete, internet, medya, sosyal medya ve bunun gibi yerlerde reklam ve propaganda mahiyetinde biçim, içerik, ifade ve işaretler kullanmak."

Bent iki fiilden oluşur ve parçalara ayrıldığında web sitesi için ne söylediği netleşir:

"İnternet" ve "sosyal medya" kelimelerinin maddede açıkça geçmesi, veteriner sitesinin bu hükmün kapsamında olup olmadığı tartışmasını baştan kapatır. "Biçim" ve "işaretler" kelimeleri de yasağı metinle sınırlamaz: bir kampanya bandı, "1 numara" rozeti ya da bir ödül simgesi, yanındaki cümle tarafsız olsa bile değerlendirmeye girebilir.

Para cezası listesinde site içeriğine dokunan bentler

Aynı maddenin para cezasını gerektiren haller listesinde, doğrudan "reklam" kelimesini taşımasa da veteriner sitesinin içeriğine dokunan bentler vardır. Lafızları şöyledir:

• (f): "Merkez Konseyi ve/veya odalar tarafından belirlenen asgari ücret tarifesinin altında ücret almak."
• (l): "Bireysel olarak veya yöneticisi oldukları dernekler ya da çalıştıkları kurumlar aracılığıyla kurumlara veya meslektaşlara destek sağlamanın dışında, şahsi çıkar sağlamak amacıyla ticari ürün ve/veya hizmetin tanıtımında yer almak ve/veya reklamına aracılık etmek."
• (ö): "Kanunen kazanılmamış mesleki veya akademik unvanları kullanmak, veteriner hekimlikte uzmanlık mevzuatına göre alınmış uzmanlık belgesi olmadan herhangi bir biçimde uzmanmış gibi davranmak veya tanıtım yapmak suretiyle meslek uygulamasında bulunmak."
• (s): "Meslek mensupları arasında haksız rekabete neden olacak davranışlarda bulunmak."
• (z): "Meslektaşlarına karşı küçük düşürücü davranışlarda bulunmak veya meslektaşlarını kötülemek."
• (bb): "Menfaat elde etmek amacıyla bir başka veteriner hekime iş veya hasta tedarikine aracılık etmek, aracı kullanımı yoluyla iş veya hasta tedarik etmek."

Bu bentlerin bir site sayfasıyla ilişkisi, sayfanın içeriğine göre kurulur ve her biri ayrı bir okumadır. İndirimli bir aşı ya da kısırlaştırma kampanyası duyurusu, ilan edilen tutar odanın tarifesinin altındaysa (f) bendiyle temas eder; tarifenin üstündeyse bu bent devreye girmez ama duyurunun kendisi 41/b'deki "reklam ve propaganda mahiyetinde" içerik sorusunu doğurur. Bir mama ya da bakım ürünü markasının tanıtımı (l) bendiyle, rakip kliniği adıyla ya da imayla küçümseyen bir karşılaştırma (s) ve (z) bentleriyle temas eder. Uzmanlık belgesi olmayan bir hekim için "uzman veteriner hekim" ifadesi ya da "alanında uzman kadromuz" gibi bir sıfat, (ö) bendindeki "uzmanmış gibi davranmak veya tanıtım yapmak" ifadesiyle temas eder. Talep başına komisyon alan bir yönlendirme platformuyla kurulan ilişki ise (bb) bendinin "aracı kullanımı" ifadesiyle birlikte okunmalıdır.

Sitede ilan edilebilecek bilgiler

Md. 9 yalnız iki unsur sayar: çalışma yeri ve ihtisas. İhtisas satırı serbest bir tanım değildir: 41/(ö) bendi, uzmanlık mevzuatına göre alınmış belge olmadan uzmanmış gibi tanıtım yapmayı para cezası gerektiren haller arasında saydığı için sitede yazılan ihtisas alanı bu belgeye dayanmalıdır. Bir klinik sitesinin ihtiyaç duyduğu diğer bilgiler ise bu iki unsurun nerede bittiği sorusunu doğurur.

Tablodaki "çıkarım" satırları, md. 9'un lafzında ayrıca yer almayan ama bir hayvan sahibinin acil bir anda aradığı bilgilerdir. Bunları çalışma yeri bilgisinin bir parçası sayıp aynı sınırla, yani sıfatsız ve düz metinle yazmak tutarlı bir okumadır. Bu okumanın kesin olmadığını bilmek, metni yazarken ölçülü kalmayı kolaylaştırır.

Veteriner kliniği tabelası ile web sitesi aynı olmalı mı?

Otomatik tamamlamada "veteriner kliniği tabela" ailesi beş öneriyle görünüyordu; bunlardan biri "veteriner kliniği tabela yönetmeliği". Bu soruya iki katmanlı bir cevap verilebilir.

Kanun katmanı açıktır: 41/b tabelayı ve interneti aynı cümlede, aynı yasakla sayar. Tabelada kullanılamayacak bir biçim, ifade ya da işaret sitede de kullanılamaz; tersi de geçerlidir. Tabela ile sitenin aynı künyeyi aynı sözcüklerle taşıması bu yüzden hem tutarlılık hem güvenlik sağlar.

Yönetmelik katmanı ise bu metnin dışında kalıyor. Türk Veteriner Hekimleri Birliği'nin propaganda ve reklam yasağına ilişkin bir yönetmeliği bulunduğu kaynak notlarımızda kayıtlı, ama birincil metnine ulaşamadık; tabela ölçüsü, logo ya da yazı biçimi gibi ayrıntılar orada ya da oda kararlarında düzenleniyor olabilir. Bu ayrıntıları ikincil kaynaklardan aktarmıyoruz. Tabela ve site metnini birlikte hazırlarken bağlı olduğunuz odadan güncel düzenlemeyi istemek doğru yoldur.

Harita kaydı ve platform profilleri tabela ile site arasında üçüncü bir yerdir ve 41/b'deki "bunun gibi yerler" ifadesiyle birlikte okunabilir. Adres, telefon ve saat üç yerde harfi harfine aynı yazılır. Harita kaydındaki yorumların yapay zekâ cevaplarına nasıl yansıyabileceği Google yorumlarının yapay zekâya etkisi başlığı altında ayrıca ele alınıyor; veteriner kliniği için yorumları sitede bir "memnuniyet" bölümüne taşımak 41/b açısından ayrıca düşünülmesi gereken bir adımdır.

"En iyi" kliniği, kampanya ve karşılaştırma

6343 sayılı Kanun'un hiçbir maddesinde "en iyi" kelimesi geçmez. Md. 9 ve 41/b yalnızca "propaganda ve reklam mahiyetinde" der; üstünlük ifadelerinin bu kavrama girdiği bir çıkarımdır. Yine de çıkarımın yönü tutarlıdır: "bölgenin en iyi veteriner kliniği", "en deneyimli kadro", "şehrin tek 7/24 kliniği" gibi kalıplar, kliniği diğerlerine göre öne çıkarmaktan başka bir bilgi taşımaz.

Bir kalıbın sorunlu olup olmadığını anlamak için şu soru işe yarar: cümle bir bilgiyi mi bildiriyor, yoksa bir tercih mi yaratmaya çalışıyor? "Pazar günleri 10.00-16.00 arası açığız" bir bilgidir. "Pazar günü açık tek klinik" bir karşılaştırmadır ve doğru olsa bile (s) bendindeki haksız rekabet sorusunu doğurabilir.

Kampanya duyuruları ayrı bir dikkat ister. "Aşı ayı", "kısırlaştırma kampanyası", "ilk muayene ücretsiz" gibi başlıklar, hem 41/b'deki reklam mahiyeti hem de (f) bendindeki tarife sorusuyla birlikte değerlendirilir. Halk sağlığı bakımından bir duyuru yapılacaksa, örneğin kuduz aşısının takvimi hakkında, bu duyuru fiyat ve klinik vurgusu olmadan, bilgilendirme diliyle yazılabilir.

Hayvan fotoğrafı, hasta sahibi ve sosyal medya

6343 sayılı Kanun hayvan fotoğrafı paylaşımını ayrıca düzenlemez. İnsan sağlığındaki tanıtım yönetmeliğinde bulunan rıza formu, önce-sonra kuralı ya da ameliyat görüntüsü yasağı veteriner hekim için yazılmamıştır ve oradan buraya taşınmaz. Bu, paylaşımın serbest olduğu anlamına gelmez; üç başka hüküm devreye girer.

Birincisi 41/b'dir: sosyal medya maddede açıkça sayılır. Bir ameliyat görüntüsü ya da tedavi sonrası fotoğraf, kliniği öne çıkaran bir biçimde ("başarılı operasyonlarımız" serisi gibi) sunulduğunda reklam mahiyeti sorusu doğar.

İkincisi para cezası listesinin (h) bendidir: "Mesleki çalışmaları sırasında öğrendiği sırları kanuni zorunluluk olmadıkça açıklamak." Hayvanın hastalığıyla birlikte sahibinin adı, adresi ya da kimliğini belli eden bir ayrıntı paylaşılırsa bu bentle temas edebilir.

Üçüncüsü kişisel veri kurallarıdır. Hayvanın kendisi kişisel veri değildir, ama fotoğrafta görünen sahibi, paylaşılan adı ya da etiketlenen hesabı kişisel veridir; 6698 sayılı Kanun bu noktada devreye girer. Sitedeki iletişim formu için de aynı Kanun'un 10. maddesindeki aydınlatma yükümlülüğü geçerlidir: klinik, formun yanında kimliğini, işleme amacını, aktarım yapılan alıcıları, toplama yöntemi ile hukuki sebebi ve ziyaretçinin haklarını bildirir.

Bu üç hüküm birlikte okunduğunda ihtiyatlı bir paylaşım düzeni çıkar: hayvan sahibinin yazılı izni alınır, sahibin kimliğini belli eden ayrıntılar paylaşılmaz, fotoğraf bir başarı vitrini olarak değil, örneğin bir bakım bilgisinin görseli olarak kullanılır.

Mama, ilaç ve ürün tanıtımı

Klinik sitelerinde bir mağaza bölümü ya da önerilen ürünler listesi bulunabilir. 41. maddenin para cezası listesi bu alanda üç bent içerir. (l) bendi, şahsi çıkar sağlamak amacıyla ticari ürün veya hizmetin tanıtımında yer almayı ya da reklamına aracılık etmeyi sayar. (aa) bendi veteriner tıbbi ürünlerin "mevzuatta izin verilen yerler dışında doğrudan veya dolaylı olarak" satışını ya da bu faaliyete aracılığı sayar. (ı) bendi de hayvan sağlığında kullanılan ilaç ve veteriner tıbbi ürünlerin etiket fiyatı dışında satılmasını sayar.

Bu bentlerin bir klinik sitesindeki çevrim içi satışa nasıl uygulanacağı, veteriner tıbbi ürünlerin satış yerlerini düzenleyen ayrı mevzuata bağlıdır ve o metni bu çalışmada okumadık. Hüküm kurmadan söylenebilecek olan şudur: ürün adı, marka bağlantısı ya da indirim kodu taşıyan her sayfa yayına girmeden (l) bendi bakımından, ilaç ve tıbbi ürün içeren her satış sayfası da (aa) ve (ı) bentleri bakımından ayrıca gözden geçirilmelidir.

Randevu, nöbet ve iletişim sayfası

Adres, telefon, saatler ve randevu yolu, bir hayvan sahibinin sitede ilk aradığı bilgilerdir ve md. 9'un izin verdiği alanın tam ortasında dururlar. Bu bölüm sıfatsız yazıldığında hem kanuna hem ziyaretçinin ihtiyacına uyar.

Nöbet ya da acil düzeni varsa ayrı bir blokta görünür; acil durumda gidilecek başka bir adres yoksa bu da açıkça yazılır. Telefon numarası her sayfada tek dokunuşla aranabilir. Planlı ziyaretler için hazır bir takvim aracı bağlanabilir; randevu sistemini seçerken bakılacak ölçütler salon ve klinikler için derlendi ve veteriner kliniğine de uyar. Aşı ya da kontrol hatırlatması gönderilecekse, hatırlatma mesajının tanıtım içermemesi ve gönderim için hayvan sahibinin iznine dikkat edilmesi gerekir; randevu iptalini azaltma yolları hatırlatma akışının kurulumunu klinik örnekleriyle anlatıyor.

Örnek: bir klinik tanıtım metninin 41/b'ye göre yeniden yazımı

Kuralların sayfada ne değiştirdiğini görmenin en kısa yolu, tipik bir tanıtım paragrafını satır satır yeniden yazmaktır. Kullanılan metin bir örnektir, belirli bir klinikten alınmadı.

Önce:

"Şehrin en donanımlı veteriner kliniği! Alanında uzman kadromuz ve son teknoloji cihazlarımızla dostlarınıza en iyi hizmeti sunuyoruz. Bu ay tüm aşılarda indirim. Binlerce mutlu dostumuzun hikâyelerini Instagram'da izleyin. 7/24 yanınızdayız."

Sonra:

"Örnek Veteriner Kliniği, Örnek Mahallesi, Örnek Caddesi No: 1. Kedi ve köpeklerin muayene, aşı, kısırlaştırma ve diş bakımı işlemleri yapılır. Klinikte veteriner hekim Ad Soyad (ihtisas alanı) ve veteriner hekim Ad Soyad çalışır. Hafta içi 09.00-19.00, cumartesi 10.00-16.00 açıktır; bu saatler dışında nöbet telefonu: 0000 000 00 00."

Dönüşümde kaldırılan her parçanın bir gerekçesi vardır. "En donanımlı" ve "en iyi hizmet" üstünlük ifadesidir ve 41/b'deki reklam mahiyeti sorusunu doğurur. "Alanında uzman kadromuz" ihtisası adıyla bildirmek yerine bir sıfat kullanır; md. 9'un izin verdiği şey ihtisasın kendisidir. "Son teknoloji cihazlar" cihaz markası taşımasa da bir tercih yaratma cümlesidir. "Aşılarda indirim" hem kampanya hem tarife sorusudur. "Mutlu dostlarımızın hikâyeleri" memnuniyet üzerinden tanıtımdır. "7/24 yanınızdayız" ise klinik gerçekten kesintisiz açıksa bile, saatleri yazmak yerine bir slogan kullanır.

Sonraki metin daha kısadır ve bir hayvan sahibinin ihtiyaç duyduğu her şeyi taşır: nerede, kim, hangi türler için, ne zaman, acil durumda nasıl. Bütün site bu paragrafın genişletilmiş hâlidir.

Mevcut bir site bu biçimde yeniden yazılırken sayfa adresleri de değişebilir; eski adreslerin yeni karşılıklarına yönlendirilmesi için eski adreslerin 301 haritası hazırlanır. Next GEO Agency'nin veteriner kliniği sitesi kurulumu aynı dönüşümle başlar: tabela, profil ve site metinlerinin dökümü, 6343 md. 9 ve 41'e göre metin taraması, ardından kurulum ve bakım; hizmette kampanya duyurusu, üstünlük iddiası ya da sıralama vaadi yer almaz. Kendi metninizin bu biçimde okunmasını isterseniz kısa bir talep bırakmanız yeterli.

Sıkça Sorulan Sorular

Veteriner hekim web sitesinde hangi bilgiler ilan edilebilir?

6343 sayılı Kanun'un 9. maddesi veteriner hekimlerin çalışma yerlerini ve ihtisaslarını bildiren ilanlar düzenleyebileceğini, ama bunların propaganda ve reklam mahiyetinde olmaması gerektiğini söyler. Klinik adı, adres, hekimlerin adları ve ihtisas alanları bu lafzın içindedir. Telefon, çalışma ve nöbet saatleri, bakılan hayvan türleri ve hizmetlerin tarafsız listesi maddede ayrıca sayılmaz; bunları çalışma yeri bilgisinin parçası sayıp sıfatsız ve düz metinle yazmak tutarlı bir okumadır, ama bir çıkarımdır.

Veteriner reklam yasağına aykırılığın yaptırımı nedir?

6343 sayılı Kanun'un 11/6/2026 tarihli ve 7584 sayılı Kanunla yeniden düzenlenen 41. maddesi, propaganda ve reklam amacıyla ilan düzenlemeyi ve tabela, ilan, reçete, internet, medya ve sosyal medyada reklam ve propaganda mahiyetinde biçim, içerik, ifade ve işaret kullanmayı yazılı ihtar gerektiren fiiller arasında sayar. Aynı maddenin para cezası listesinde ayrıca tarife altı ücret, şahsi çıkar için ticari ürün tanıtımı, haksız rekabet ve meslektaşı kötüleme gibi bentler bulunur. Cezayı haysiyet divanı verir.

Veteriner kliniği tabelası ile web sitesi aynı olmalı mı?

Kanun bakımından ikisi aynı kurala bağlıdır: 41/b maddesi tabelayı ve interneti aynı cümlede sayar ve ikisinde de reklam ve propaganda mahiyetinde biçim, içerik, ifade ve işaret kullanılmasını yazılı ihtar gerektiren fiil olarak tanımlar. Bu yüzden tabela, site ve harita kaydının aynı künyeyi aynı sözcüklerle taşıması önerilir. Tabela ölçüsü ve biçimi gibi ayrıntıları düzenleyen Türk Veteriner Hekimleri Birliği düzenlemesinin birincil metnine ulaşamadık; güncel hâlini bağlı olduğunuz odadan istemek gerekir.

Veteriner sosyal medyada hayvan fotoğrafı paylaşabilir mi?

6343 sayılı Kanun hayvan fotoğrafını ayrıca düzenlemez ve insan sağlığındaki rıza formu kuralları veteriner hekime uygulanmaz. Ama 41/b sosyal medyayı açıkça sayar; bir fotoğraf kliniği öne çıkaran bir başarı vitrini gibi sunulursa reklam mahiyeti sorusu doğar. Para cezası listesindeki (h) bendi mesleki sırların açıklanmasını yasaklar; fotoğrafta görünen ya da etiketlenen hayvan sahibi ise 6698 sayılı Kanun kapsamında kişisel veridir. Sahibin yazılı izni alınarak ve kimliğini belli eden ayrıntı paylaşılmadan, bilgilendirme amaçlı kullanım ihtiyatlı yoldur.

Veteriner kliniği "en iyi" ifadesini kullanabilir mi?

6343 sayılı Kanun'da "en iyi" kelimesi geçmez; 9. madde ve 41/b yalnızca propaganda ve reklam mahiyetini yasaklar. Üstünlük ifadelerinin bu kavrama girdiği bir çıkarımdır, ama "en iyi", "en donanımlı" ya da "şehrin tek" gibi kalıplar kliniği diğerlerine göre öne çıkarmaktan başka bilgi taşımadığı için riskli bölgededir. Rakiple karşılaştırma ayrıca para cezası listesindeki haksız rekabet ve meslektaşı kötüleme bentleriyle temas edebilir. Yerine adres, ihtisas ve saat gibi düz bilgi yazılır.