Yayın günü çoğu projede bir kutlama anıdır: bağlantı paylaşılır, ekip tebrikleşir, dosya kapatılır. Üç hafta sonra ise aynı ekipte başka bir cümle dolaşmaya başlar — "site yayında ama Google'da çıkmıyoruz." Cümle genellikle bir hatanın değil, bir boşluğun sonucudur: yayın sonrası için yazılmış bir plan yoktur.
Türkçe kaynaklarda yayın öncesi kontrol listesi bolca bulunuyor. Yayından sonraki döneme dair yazılanlar ise çoğunlukla aynı kalıbı tekrarlıyor: "sitenizin görünmemesinin 7 nedeni" biçiminde, sırasız ve takvimsiz listeler. Sıralı bir ölçüm planı — birinci gün neye bakılır, birinci hafta hangi soru cevaplanır, dördüncü hafta sonunda hangi karar verilir — bu içeriklerin dışında kalıyor.
Aşağıdaki metin yayın sonrası ilk otuz günü bir takvim olarak kuruyor. Amaç sorunları listelemek değil; hangi sorunun hangi hafta anlaşılabileceğini ve hangi bulgunun hangi düzeltmeyi tetiklediğini yazmak.
Yayın bir bitiş değil, ölçümün başlangıcıdır
Yeni bir site yayına girdiğinde iki şey aynı anda doğru olur: teknik iş bitmiştir ve hiçbir şey henüz kanıtlanmamıştır. Sayfaların açılması, formların çalışması ve arama motorunun sayfaları görmesi birbirinden bağımsız üç durumdur; birincisi ikinciyi, ikincisi üçüncüyü garanti etmez.
Bu yüzden ilk otuz gün bir bakım dönemi değil, bir doğrulama dönemidir. Doğrulanacak sorular sırayla şunlardır: sayfa gerçekten erişilebilir mi, arama motoru içeri girebiliyor mu, girdiği sayfayı dizine alıyor mu, dizine aldığı sayfa hangi sorgularda gösteriliyor, gösterim tıklamaya dönüyor mu, tıklama talebe dönüyor mu.
Sıralama önemli, çünkü listenin üstündeki bir sorun altındaki her şeyi anlamsız kılar. Dizine girmemiş bir sayfanın tıklama oranını tartışmanın anlamı yoktur. İlk otuz günün planı da bu sıraya göre kurulur.
Bir beklenti düzeltmesi burada yapılmalı: bu otuz gün sonunda elde edilecek şey performans değil, teşhis kapasitesidir. Yeni bir sitenin arama sonuçlarındaki konumu zaman içinde oturur ve bu sürenin uzunluğu sitenin büyüklüğüne, konunun rekabetine ve içeriğin derinliğine bağlıdır — baştan bilinemez. Otuz günün sonunda söylenebilecek dürüst cümle şudur: teknik tarafta bir engel kaldı mı, kalmadı mı.
İlk 24 saat: neyin çalıştığını kanıtlayan altı kontrol
İlk gün yapılacak kontroller, sonraki bütün ölçümlerin dayanağını kurar. Altı tanesi zorunludur ve hepsi birkaç saat içinde tamamlanabilir.
Sayfalar doğru adresten açılıyor mu. Sayfa planındaki her adres tek tek istenir. Yenileme yapıldıysa eski adreslerin de kontrol edilmesi gerekir; bu işin nasıl yürütüldüğünü site yenilemede sıralama koruma yazımızda ayrıntılı yazdık.
Tek bir adres tercihi var mı. www ile alan adı arasında ve güvenli bağlantı ile eski protokol arasında tek bir tercih olmalı; her iki yol da aynı içeriği veriyorsa tek bir sayfa çift adresle yayında kalır.
Dizinleme engeli kaldırıldı mı. Test ortamından kalan engelleyici satırlar en sık gözden kaçan kalemdir ve etkisi en büyük olandır. Hem robots.txt hem sayfa düzeyindeki etiketler kontrol edilir.
Sayfa kaynağında içerik var mı. Ekranda okunan metnin sayfanın ham kaynağında da yer alması gerekir. Metin tamamen istemci tarafında üretiliyorsa, sayfayı betik çalıştırmadan okuyan taraflar içeriğin bir bölümünü hiç görmez. Bu kontrolün nasıl yapıldığını ve neden altyapı düzeyinde bir karar olduğunu KOBİ web sitesi altyapı rehberimizde anlattık.
Ölçüm kodu çalışıyor mu. Analitik kurulumu gerçek zamanlı raporda kendi ziyaretinizi gösteriyor mu.
Site haritası gönderildi mi. Arama konsoluna yeni site haritası bildirilir. Sıranın sonunda olmasının nedeni şu: hatalı hâliyle taratılan bir site, düzeltmelerin yeniden işlenmesini bekletir.
İlk hafta: indeksleme nasıl okunur
İlk haftanın tek konusu dizinlemedir. Arama konsolunun dizinleme raporu bu haftanın ana ekranıdır ve okunması gereken üç durum vardır.
"Taranmadı." Arama motoru adresi biliyor ama henüz ziyaret etmemiş. Yeni sitelerde beklenen bir durumdur ve genellikle zamanla çözülür. Haftalarca aynı durumda kalan çok sayıda adres varsa, iç bağlantı yapısına bakmak gerekir: hiçbir sayfadan bağlantı almayan bir sayfa, site haritasında olsa bile geri planda kalır.
"Keşfedildi, henüz dizine eklenmedi." Adres biliniyor, ziyaret sırası bekliyor. Bu durum bir hata bildirimi değildir ve tek başına düzeltilecek bir şey göstermez. Çok sayıda sayfada uzun süre devam ediyorsa iki olasılık öne çıkar: sitenin tarama önceliği düşüktür ya da benzer içerikli çok sayıda sayfa üretilmiştir.
"Taradı, dizine eklemedi." Arama motoru sayfayı görmüş ve dizine almamayı seçmiş. Bu, içerik tarafına bakmayı gerektiren tek durumdur. Sayfa çok kısa olabilir, başka bir sayfayla neredeyse aynı olabilir ya da kendi başına bir soruyu karşılamıyor olabilir.
Bu haftada yapılmaması gereken şey de var: her gün rapora bakıp sayıların dalgalanmasından sonuç çıkarmaya çalışmak. Dizinleme raporu gecikmeli çalışır; anlamlı okuma birkaç günlük eğilim üzerinden yapılır.
Formlar gerçekten geliyor mu: uçtan uca gönderim testi
Yeni sitelerde en sessiz ve en pahalı arıza budur. Site çalışır, ziyaretçi gelir, form doldurulur, ekranda teşekkür mesajı görünür — ve e-posta hiçbir yere ulaşmaz. Kimse şikâyet etmez çünkü ziyaretçi mesajın gittiğini sanır.
Test uçtan uca yapılmalı. Formu ekipten biri değil, dışarıdan bir adresle doldurmalı; gelen kutusunun yanı sıra istenmeyen posta klasörü de kontrol edilmeli. Yanıt adresinin doğru geldiği, ekli dosyaların ulaştığı ve otomatik teşekkür e-postası varsa onun da gittiği ayrı ayrı doğrulanmalı.
İkinci kontrol iletim tarafındadır. Form e-postaları çoğu kurulumda bir gönderim hizmeti üzerinden çıkar ve alan adının kimlik doğrulama kayıtları eksikse mesajlar istenmeyen kutusuna düşebilir. Bu kayıtların yayın günü doğrulanması, üç hafta sonra "hiç talep gelmiyor" tartışması yaşamaktan iyidir.
Üçüncü kontrol ölçüm tarafındadır: form gönderimi bir dönüşüm olarak kayıt ediliyor mu. Kaydedilmiyorsa sonraki haftalarda hangi sayfanın talep ürettiği sorusu cevapsız kalır.
Telefon ve mesajlaşma bağlantıları da aynı testin parçasıdır: numara doğru mu, mobilde arama başlatıyor mu, mesajlaşma bağlantısı doğru hesaba gidiyor mu.
404 ve yumuşak 404: hangi hata gerçekten hata
Yayından sonra hata raporunda adres birikmesi normaldir; hepsi düzeltilmesi gereken hata değildir. Ayrımı yapmak, gereksiz iş yükünü ortadan kaldırır.
Gerçek hata: eski sitede var olan, ziyaret ya da dış bağlantı alan bir adresin karşılıksız kalması. Bunlar eşleme tablosuna geri döner ve yönlendirilir.
Hata değil: hiç var olmamış adreslerin denenmesi. Otomatik tarayıcılar sürekli olmayan yolları dener; bunların hata raporunda görünmesi bir sorun göstermez.
Ayrı bir kategori — yumuşak 404: sayfa "bulunamadı" mesajı gösterdiği hâlde sunucunun başarılı yanıt döndürmesi. Bu, arama motoruna sayfanın var olduğunu söyler ve boş sayfaların dizine girmesine yol açar. Kontrolü basit: olmayan bir adres istendiğinde dönen durum kodu gerçekten hata kodu olmalı.
Bu haftada kurulacak alışkanlık, hata raporunu iki sütuna ayırmaktır: yönlendirilecekler ve görmezden gelinecekler. Ayrım yazılı yapıldığında, sonraki aylarda aynı adresler için aynı tartışma tekrar edilmez.
İkinci hafta: hız ölçümünde lab verisi ile alan verisi farkı
Hız konusu ikinci haftaya bırakılır, çünkü dizinleme sorunları varken hız optimizasyonu yapmak sırayı bozar.
Burada bilinmesi gereken tek kavramsal ayrım şu: lab verisi kontrollü bir ortamda, tek bir simüle edilmiş cihaz ve bağlantıyla yapılan ölçümdür. Anında sonuç verir ve neyin yavaşlattığını gösterir. Alan verisi ise sitenizi gerçekten ziyaret eden kullanıcıların cihazlarından toplanan ölçümdür; gerçek durumu yansıtır ama birikmesi zaman alır.
Yeni bir sitede alan verisi başlangıçta yoktur ve ziyaret hacmi düşükse uzun süre oluşmayabilir. Bu bir arıza değildir. İkinci haftada yapılacak şey, lab ölçümüyle bariz sorunları — büyük görseller, geç yüklenen yazı tipleri, gereksiz betikler — kapatmak ve alan verisinin birikmesini beklemektir.
İkinci haftanın ikinci konusu, tarayıcıların siteye gerçekten girip giremediğidir. Sunucu ya da güvenlik katmanı bazı tarayıcıları engelleyebilir ve bu engel dizinleme raporunda her zaman açıkça görünmez. Doğrudan test etmenin yöntemini ve sonuçların nasıl okunacağını AI botları sitenize girebiliyor mu yazımızda adım adım yazdık.
Üçüncü hafta: hangi sayfa hangi sorguyla gösterim alıyor
Üçüncü haftada arama konsolunun performans raporu anlamlı veri taşımaya başlar. Buradaki asıl iş sıralamaya bakmak değil, eşleşmeyi okumaktır.
Yöntem şu: en çok gösterim alan sayfalar listelenir, her sayfanın hangi sorgularla gösterildiğine bakılır ve sayfa planındaki "bu sayfa şu soruyu karşılar" cümlesiyle karşılaştırılır. Üç bulgu tipi çıkar.
Eşleşme doğru. Sayfa, karşılamak için yazıldığı soru ailesinde gösteriliyor. Yapılacak bir şey yok; sayfa zamana bırakılır.
Eşleşme kaymış. Sayfa, hiç hedeflenmemiş sorgularda gösteriliyor. Bu bazen bir fırsattır — içerikte fark edilmemiş bir talep vardır — bazen de sayfanın konusunun bulanık olduğunun işaretidir.
Yanlış sayfa gösteriliyor. Bir soru için ana sayfa ya da alakasız bir sayfa öne çıkıyorsa, o soruyu karşılaması gereken sayfa ya yeterince belirgin değildir ya da site içinde yeterince bağlantı almamıştır.
Aynı hafta gösterim–tıklama ilişkisine de ilk kez bakılabilir. Gösterim alıp hiç tıklama almayan sayfalarda ilk bakılacak yer sayfa başlığı ve açıklamasıdır: arama sonucunda görünen metin, sayfanın gerçekten ne cevapladığını söylüyor mu.
Dördüncü hafta: ilk düzeltme turu neyi kapsar
Dördüncü hafta, üç haftalık gözlemin biriktirdiği listenin işlendiği haftadır. Düzeltme turunun kapsamı bilerek dar tutulur; her şeyi aynı anda değiştirmek, neyin işe yaradığını ölçülemez hâle getirir.
Tura girmesi gereken kalemler genellikle şunlardır: dizine girmemiş sayfaların nedenlerine göre gruplanması ve içeriği zayıf olanların genişletilmesi, hiç iç bağlantı almayan sayfalara bağlantı verilmesi, eşleşmesi kaymış sayfaların başlık ve giriş bölümlerinin netleştirilmesi, gerçek hata veren adreslerin yönlendirilmesi, ve lab ölçümünde çıkan bariz hız sorunlarının kapatılması.
Tura girmemesi gereken kalem de var: sayfa yapısında ve adreslerde köklü değişiklikler. Yayından bir ay sonra adres değiştirmek, henüz oturmamış bir dizin kaydını yeniden sıfırlar. Adres değişikliği gerekiyorsa gerekçesi güçlü olmalı ve tek seferde yapılmalıdır.
Bu haftanın sonunda yapılacak son iş, yapılan değişikliklerin tarihiyle birlikte kaydedilmesidir. Bu kayıt olmadan ikinci ayda bir değişimin nedenini bulmak tahmine kalır.
30 gün sonunda hangi soruya cevabınız olmalı
Otuzuncu günün sonunda beklenmemesi gereken şey bir performans tablosudur. Beklenmesi gereken şey şu beş sorunun net cevabıdır:
- Sayfalarımın kaçı dizine girdi, girmeyenlerin nedeni ne?
- Talep kanallarım — form, telefon, mesajlaşma — uçtan uca çalışıyor mu?
- Hangi sayfa hangi soru ailesinde gösteriliyor, bu sayfa planımla uyuşuyor mu?
- Teknik tarafta kapanmamış bir engel kaldı mı?
- Bir sonraki ayın içerik ve düzeltme önceliği ne?
Bu beş sorunun cevabı varsa ilk ay amacına ulaşmıştır. Cevapların işaret ettiği yön genellikle ikinci ayın konusunu da belirler: teknik taraf temizse iş içerik derinliğine kayar, temizsizse önce o kapatılır.
Yapay zeka asistanlarından gelen ziyaretlerin ayrı bir kanal olarak ölçülmesi de bu noktada gündeme gelir; kurulumun nasıl yapıldığını ve ölçümün sınırlarını AI trafiğini ölçme yazımızda ayrıca ele aldık. Yayın sonrası ilk ayın hizmet kapsamımızda nasıl yürütüldüğünü kurumsal web sitesi hizmet sayfamızda bulabilirsiniz; sitenizin yayın sonrası durumunu birlikte gözden geçirmek isterseniz bize yazın.
Sıkça Sorulan Sorular
Yeni site ne kadar sürede indekslenir?
Bunun için güvenilir bir süre vermek mümkün değil ve süre veren her ifade tahminden ibarettir. Dizinleme, arama motorunun tarama önceliğine, sitenin büyüklüğüne, sayfaların birbirine nasıl bağlandığına ve içeriğin kendi başına bir soruyu karşılayıp karşılamadığına bağlı olarak değişir; aynı sitedeki iki sayfa bile farklı zamanlarda dizine girebilir. Yapılabilecek şey süreyi tahmin etmek değil, süreci izlemektir: dizinleme raporundaki durumların sayfa sayfa hangi kategoriye düştüğünü takip etmek, hem gerçek engelleri hem de sadece beklemek gereken durumları ayırt etmeyi sağlar.
Sitemap göndermek indekslemeyi hızlandırır mı?
Site haritası bir hızlandırıcı değil, bir bildirim aracıdır: sitenin hangi adreslerden oluştuğunu ve bunların ne zaman güncellendiğini arama motoruna düzenli biçimde iletir. Faydası özellikle iç bağlantıyla zor ulaşılan ya da yeni eklenmiş sayfalarda görülür. Ama harita göndermek bir sayfanın dizine gireceğini garanti etmez; sayfa taranıp değerlendirildikten sonra dizine alınıp alınmayacağına arama motoru karar verir. Haritanın doğru üretilmesi de önemli: içinde yönlendirilen, hata veren ya da dizine kapatılmış adresler bulunmamalıdır.
Trafik yoksa sorun sitede mi, içerikte mi?
Ayrım sırayla yapılır. Önce erişim: sayfalar dizine girmiş mi? Girmemişse sorun teknik taraftadır ve içeriği değiştirmenin bir etkisi olmaz. Dizine girmişse ikinci soru gösterim: sayfa herhangi bir sorguda gösteriliyor mu? Hiç gösterim yoksa sayfanın karşıladığı soru ya çok dar ya da sayfa o soruyu yeterince belirgin biçimde cevaplamıyordur. Gösterim var ama tıklama yoksa sorun büyük olasılıkla arama sonucunda görünen başlık ve açıklamadadır. Bu üç adım sırayla kontrol edilmeden verilen "içerik yetersiz" kararı çoğu zaman erken bir karardır.
Yayından hemen sonra içerik eklemeye devam etmeli miyiz?
Evet, ama önceliği doğru kurarak. İlk ayda yeni sayfa üretmek yerine mevcut sayfaların dizine girmesini ve eşleşmesini izlemek daha çok bilgi verir; bu gözlem hangi konuların eksik olduğunu da gösterir. Bir istisna var: sayfa planında yeri olan ama yayına yetişmemiş sayfalar varsa, onları tamamlamak beklemeye değmez. Kaçınılması gereken şey, ölçüm başlamadan çok sayıda benzer sayfa üretmektir — hangi yaklaşımın işe yaradığını göremeden envanteri büyütmek, sonraki temizliği pahalı hâle getirir.
Hangi ölçüm aracını kurmak zorunlu, hangisi tercih?
Zorunlu sayılabilecek iki kalem var: arama konsolu mülkü ve bir web analitiği kurulumu. Birincisi sitenin arama motoru tarafından nasıl görüldüğünü — dizinleme, gösterim, sorgu eşleşmesi — gösteren tek kaynaktır ve başka bir araçla ikame edilemez. İkincisi ziyaretçinin sitede ne yaptığını ve talebin hangi sayfadan geldiğini gösterir. Bunların ötesindekiler tercihtir: etiket yöneticisi, ölçüm kurulumunu koda dokunmadan yönetmek isteyenler için kolaylık sağlar; sunucu erişim kayıtlarının incelenmesi ise tarayıcı davranışını doğrulamak gerektiğinde devreye girer. Hangi araç kurulursa kurulsun, mülklerin işletmenin kendi hesabı altında oluşturulması ayrı ve önemli bir konudur.