İçeriğe atla
Blog'a Dön
E-Ticaret

E-Ticaret Sitesi Yaptırmak İstiyorum: Hazırlık Dosyası

Next GEO Agency

Yapay zeka destekli taslak; yayından önce baştan sona okunur ve iddialar birincil kaynaklara karşı kontrol edilir. İçerik üretim sürecimiz

Askılarda gömlek ve ceketler, raflarda çanta, ayakkabı ve fotoğraf makineleri olan giyim mağazası

E-ticaret sitesi yaptırmak istiyorsanız ilk iş bir firma aramak değil, elinizdeki ürün verisini, satış kanallarını ve bütçe sınırını yazıya dökmektir. Ürün listesi, varyantlar, görseller, ödeme ve kargo tercihleri netleşmeden alınan teklifler birbiriyle karşılaştırılamaz. Hazırlığı yapılmış bir dosya hem süreyi kısaltır hem de sonradan çıkan ek iş kalemlerini azaltır.

Bir e-ticaret sitesinin yapımı kurumsal bir tanıtım sitesine benzemez. Tanıtım sitesinde içerik birkaç sayfadır; e-ticarette ise yüzlerce ürün kaydı, her birinin fiyatı, stoğu, görseli ve varyantı vardır. Bu verinin büyük kısmı ajansta ya da yazılımcıda değil, işletmenin kendisindedir. Yaptırma süreci bu yüzden iki taraflı yürür: teknik kurulum karşı taraftan, ürün ve operasyon bilgisi sizden gelir.

E-ticaret sitesi yaptırmak istiyorum: nereden başlanır?

Başlangıç noktası, sitenin neyi satacağını ve satışın arkasında hangi operasyonun döneceğini tek bir dosyada toplamaktır. Bu dosya teklif isteyeceğiniz her firmaya aynı şekilde gider; böylece gelen cevaplar aynı soruya verilmiş olur.

Dosyada en az şu beş başlık bulunmalıdır:

  1. Ürün kapsamı: Kaç ürün satılacak, kaç kategori var, varyantlı ürün (beden, renk, ölçü) oranı ne?
  2. Satış kanalları: Yalnızca kendi site mi, yoksa pazaryerleri ve sosyal medya mağazalarıyla birlikte mi?
  3. Operasyon: Siparişi kim hazırlayacak, hangi kargo firmasıyla çalışılıyor, fatura nasıl kesiliyor?
  4. Ödeme: Sanal POS başvurusu yapıldı mı, hangi ödeme kuruluşu düşünülüyor?
  5. Takvim ve sınır: Sitenin hangi tarihte satışa açılması gerekiyor, aylık sabit gider için üst sınır ne?

Yasal hazırlık bu dosyanın parçası değildir ama aynı takvimde yürür. ETBIS kaydı, mesafeli satış metinleri ve ön bilgilendirme formu gibi e-ticaret sitesi açmak için gerekenler sitenin yapımından bağımsız yürür ve yapım takviminin ilk haftasına yazılması gerekir.

Ürün verisini hazırlamak: işin büyük kısmı sizde

Ürün verisi, sitede satılacak her ürünün adı, açıklaması, fiyatı, stoğu, görseli ve tanımlayıcısından oluşan kayıtlar bütünüdür. Bu kayıtları sizin yerinize kimse bilemez; firma ancak sizin verdiğiniz veriyi siteye aktarır.

Verinin hangi alanlarda toplanacağını belirlemek için Google'ın Merchant Center ürün verisi spesifikasyonu iyi bir çerçeve sunar. Belge, ürünün benzersiz kimliğini (en fazla 50 karakter), başlığını (en fazla 150 karakter), açıklamasını (en fazla 5.000 karakter), ürün sayfasının bağlantısını ve ana görselin bağlantısını zorunlu alan olarak sayar. Marka alanı ise film, kitap ve müzik kaydı dışındaki tüm yeni ürünler için zorunludur. Siteniz Google'da ücretsiz listelemeye ya da alışveriş reklamına hiç girmeyecek olsa bile bu alanlar bir ürün kaydının asgari iskeletini verir.

Pratikte işletmenin hazırlaması gereken tablo şu sütunları taşır:

SütunNeden gerekliKim hazırlar
Ürün koduStok, sipariş ve iade kaydını tek ürüne bağlarİşletme
Ürün adıKategori sayfası ve arama sonucu bu adla görünürİşletme, firma düzenler
AçıklamaMüşterinin sorusunu sayfada cevaplarİşletme ya da metin yazarı
Fiyat ve KDV durumuSepet ve fatura doğru hesaplansınİşletme
Stok adediTükenmiş ürün satılmasınİşletme
Görsel dosyalarıÜrün sayfasının ana içeriğiİşletme ya da fotoğrafçı
Barkod / GTINPazaryeri ve Google eşleşmesiİşletme (tedarikçiden)
Ağırlık ve ölçüKargo ücreti hesaplansınİşletme

Bu tablo ne kadar erken hazırlanırsa yapım o kadar az bekler. Ürün açıklamalarını sıfırdan yazacaksanız bunun ayrı bir iş olduğunu ve sitenin yayına çıkış tarihini belirlediğini baştan kabul etmek gerekir. Yüzlerce ürün varsa önce en çok satan ürünlerin açıklamasını tamamlamak takvimi rahatlatır. Bir SEO uyumlu ürün açıklamasının taşıması gereken kullanım, ölçü, malzeme ve bakım bilgisi de aynı tabloda ayrı sütun olarak açılabilir.

Varyant, kategori ve görsel kararları

Varyant, aynı ürünün beden, renk ya da ölçü gibi farklı seçenekleridir; bu seçeneklerin tek ürün sayfasında mı yoksa ayrı sayfalarda mı duracağı yapım başlamadan verilmesi gereken bir karardır. Karar sonradan değişirse ürün adresleri, stok kayıtları ve filtreler yeniden kurulur.

Merchant Center belgesi de varyant tarafındaki hatayı ayrıca anar: eksik ya da yanlış varyant özellikleri (öğe grubu kodu, renk, beden gibi) ve veri kaynağı ile web sitesi arasında çelişen bilgiler, reklamların ve ücretsiz listelemelerin gösterilmemesine yol açabilir. Varyant kurgusunu baştan doğru kurmak bu yüzden yalnızca kullanıcı deneyimi değil, ürün verisinin tutarlılığı meselesidir. Hangi durumda ayrı ürün açılacağı, hangi durumda tek sayfada seçenek sunulacağı kararını varyant ve kategori mimarisi açısından baştan vermek, ürün adreslerinin sonradan değişmesini önler.

Kategori ağacı için Google'ın e-ticaret site yapısı rehberi net bir yön verir: menülerden kategori sayfalarına, kategori sayfalarından alt kategorilere ve oradan tüm ürün sayfalarına bağlantı kurulmasını önerir. Belge ayrıca kategori sayfaları bir kategorideki tüm ürünlere doğrudan bağlantı içermiyorsa Googlebot'un yalnızca tarayarak bütün ürünleri bulamayabileceğini yazar. Yaptıracağınız firmaya kategori ağacını siz önermeli, firma da bu ağacın her ürüne bağlantıyla ulaşıp ulaşmadığını göstermelidir.

Görsellerde karar verilecek üç şey vardır: ürün başına kaç görsel, arka plan standardı ve dosyaların kimde duracağı. Fotoğraf çekimi yapım teklifine dahil değilse ayrı bir bütçe ve takvim kalemi olarak plana girmesi gerekir.

Entegrasyon listesi: ödeme, kargo, fatura, pazaryeri

Entegrasyon, sitenin başka bir sistemle otomatik veri alışverişi yapmasıdır; ödeme kuruluşu, kargo firması, e-fatura sağlayıcısı ve pazaryerleri dört ana başlıktır. Bu liste teklif dosyasına ad ad yazılmazsa "entegrasyon dahil" ifadesi her firma için başka bir şey anlamına gelir. Bayilere satış yapan işletmelerde bu listeye muhasebe ya da ERP bağlantısı da girer, çünkü bayiye özel fiyat ve cari limit ancak ana kayıt sistemiyle eşitlendiğinde güvenilir kalır.

Her entegrasyon için dosyaya üç bilgi yazın:

  • Hangi firma: Çalıştığınız ya da çalışmayı düşündüğünüz kuruluşun adı.
  • Hangi yön: Veri siteden dışarı mı gidiyor (sipariş bilgisinin kargoya gitmesi), dışarıdan siteye mi geliyor (kargo takip numarasının siparişe düşmesi), yoksa iki yönlü mü?
  • Kim kuracak: Hesap açma ve sözleşme işletmede, teknik bağlantı firmada mı?

Ödeme tarafında sanal POS başvurusu siteden bağımsız yürür ve onay süreci zaman alabilir. Banka ile ödeme kuruluşu arasındaki seçim ve istenen belgeler işletmeden işletmeye değiştiği için sanal POS başvurusu yapım sözleşmesiyle aynı hafta başlatılırsa takvim korunur.

Kargo tarafında asıl soru, gönderi oluşturmanın elle mi yoksa sipariş düştüğü anda otomatik mi yapılacağıdır. Test gönderisi ve iade akışı da hesaba katıldığında kargo entegrasyonu yalnızca bir eklenti olmaktan çıkar, sipariş ekranının parçası haline gelir.

Pazaryeri entegrasyonu ayrı dikkat isteyen kalemdir, çünkü stok iki yerde birden düşer. Kendi site ve pazaryeri aynı stoktan satıyorsa stoğun tek merkezden yönetilmesi ve her siparişte iki tarafın da güncellenmesi gerekir; bu bağlantının hangi araçla kurulacağı teklifte açıkça yazmalıdır. Hangi akışların kapsamda olduğu teklif aşamasında sorulmalıdır, çünkü pazaryeri entegrasyonu bazı yazılımlarda yalnızca stok ve fiyatı eşitler, siparişi pazaryerinin kendi panelinde bırakır.

Hazır platform mı, açık kaynak mı: karar kimde olmalı?

Altyapı kararı, sitenin aylık abonelikli hazır bir e-ticaret platformunda mı, yoksa kendi sunucunuzda çalışan açık kaynak bir yazılımda mı kurulacağı seçimidir. Bu kararın son sözü işletmede olmalıdır, çünkü sonuçlarını yıllarca işletme taşır.

Firma bu kararda danışman rolündedir: hangi seçeneğin sizin ürün sayınıza, entegrasyon listenize ve ekibinizin teknik bilgisine uyduğunu gerekçesiyle anlatmalıdır. "Biz yalnızca şu altyapıyla çalışırız" diyen bir firma da meşru bir seçenektir; ama o durumda önerinin sizin ihtiyacınızdan mı yoksa firmanın alışkanlığından mı geldiğini sormanız gerekir.

Kararı verirken bakılacak ölçütler; aylık sabit gider, işlem başına kesinti, istediğiniz entegrasyonların hazır olup olmadığı, ileride platform değiştirmek istediğinizde ürün ve müşteri verisini dışa aktarma imkânı ve teknik bakımı kimin yapacağıdır. Puanlanmış ölçütlerle yapılan bir e-ticaret altyapısı seçimi, firmalarla konuşmayı "hangisi iyi" sorusundan "bizim listemizi hangisi karşılıyor" sorusuna taşır.

Abonelik, komisyon ve tek seferlik iş: kim neyi öder?

Bir e-ticaret sitesinin maliyeti üç ayrı kalemden oluşur: yapımın tek seferlik bedeli, platform ya da sunucunun süren gideri ve satış başına kesintiler. Bir teklif yalnızca ilk kalemi gösteriyorsa diğer ikisini dosyada siz sormadıkça ilk faturalarda öğrenirsiniz. Yabancı bir hazır platformda satış başına kesinti iki katmanlı olabilir ve Shopify ile Türkiye'den satış bunun bir örneğidir.

Dosyaya şu soruları yazın:

  • Platform aboneliği kimin adına açılacak ve faturası kime kesilecek?
  • Ödeme kuruluşunun işlem başına kesintisi teklifin dışında mı, ayrıca mı hesaplanacak?
  • Tema ya da eklenti lisansları tek seferlik mi, yıllık mı yenileniyor; yenilemeyi kim takip edecek?
  • Alan adı ve sertifika yenilemeleri kimin sorumluluğunda?
  • Yayından sonraki ilk aylarda yapılacak küçük düzeltmeler yapım bedeline dahil mi?

Bu sorulara gelen cevapları ilk on iki ayı kapsayan basit bir gider tablosuna yazmak işin gerçek bütçesini gösterir. Tabloda yapım bedeli tek satır, platform ya da sunucu aylık satır, ödeme kesintisi tahmini satış hacmine göre yüzde satırı, lisans ve alan adı yenilemeleri yıllık satır olarak durur. Satış hacmi henüz bilinmiyorsa iki senaryo (düşük ve beklenen) yazmak yeterlidir; amaç kesin tutar bulmak değil, hangi kalemin satışla birlikte büyüdüğünü baştan görmektir.

Bu sitenin e-ticaret sitesi fiyatları, yapım bedelini ürün sayısına göre kademelendirir ve platform aboneliği ile hosting'i ayrı gider olarak sayar. Hangi firmadan teklif alırsanız alın, bu ayrımın yazılı olması aylık giderin sürpriz yaratmasını önler.

Teklifte aranacak kalemler

İyi bir e-ticaret teklifi, ne yapılacağını sayfa ve iş kalemi düzeyinde yazan, neyin dahil olmadığını da ayrıca belirten bir belgedir. "Profesyonel e-ticaret sitesi" gibi genel bir başlık altında tek tutar veren teklif, karşılaştırma yapmanıza izin vermez.

Bir teklifte bulunması gereken kalemler:

  1. Altyapı ve tema seçimi, gerekçesiyle.
  2. Kategori ağacı ve filtre yapısı.
  3. Ürün aktarımı: kaç ürün, hangi dosya biçiminden, görsellerle birlikte mi?
  4. Ödeme, kargo ve fatura entegrasyonları, firma adlarıyla.
  5. Mobil satın alma akışı ve hız ölçümü.
  6. Ürün yapılandırılmış verisi ve gerekiyorsa Merchant Center beslemesi.
  7. Yasal metinlerin yerleşimi (metnin hukuki içeriği değil, sayfalardaki yeri ve onay kutuları).
  8. Teslim, eğitim ve yayından sonraki destek süresi.

Birden fazla teklif yan yana konduğunda aynı kalemin bir teklifte var, diğerinde yok olması fiyat farkının asıl nedenidir. Bu fark, entegrasyon ve ürün aktarımının da ayrı satır olarak açıldığı bir web sitesi teklifi karşılaştırmasında tek bakışta görülür.

Sahiplik: alan adı, panel ve ödeme hesabı kimin adına?

Sahiplik kuralı basittir: alan adı, platform hesabı, ödeme kuruluşu hesabı, kargo sözleşmesi ve analiz araçları işletmenin adına açılmalı, firmaya yalnızca yetki verilmelidir. Bu kural bir gün firmayla yollarınız ayrıldığında sitenin ve satış geçmişinin sizde kalmasını sağlar.

Sahipliği teslimde değil, yapımın ilk haftasında kontrol edin. Her hesap için yönetici kim, giriş bilgisi kimde, iki adımlı doğrulama hangi telefona bağlı gibi soruların cevabını bir tabloda tutun. Ödeme hesabına bağlı banka hesabının işletmenin kendi hesabı olduğundan emin olun; bu konuda aracı bir hesap kullanılması hem muhasebe hem de iade süreçlerinde sorun çıkarır.

Analiz ve arama araçları da aynı kurala girer. Search Console mülkü, analiz hesabı ve Merchant Center hesabı işletmenin Google hesabında açılmalı, firma kullanıcı olarak eklenmelidir. Bu hesaplar sitenin ilk gününden itibaren veri biriktirir; sonradan başka bir hesapta yeniden açılırlarsa geçmiş veri taşınmaz ve karşılaştırma yapılacak taban kaybolur.

Ürün görselleri, metinler ve tasarım dosyalarının kullanım hakkı da sahiplik konusudur. Firmanın hazırladığı tasarım dosyalarının teslimde size verilip verilmeyeceğini sözleşmede yazdırmak, ileride başka bir ekiple çalışmak istediğinizde işi kolaylaştırır.

Kabul testi: siteyi teslim almadan önce

Kabul testi, sitenin sözleşmede yazan her işi yapıp yapmadığını yayına çıkmadan önce sizin kontrol ettiğiniz son adımdır. Test listesi ne kadar somut olursa teslim sonrası tartışma o kadar az olur.

Asgari test listesi:

  • Bir ürünü mobil telefondan sepete atıp gerçek kartla ödeme yapın, ardından iade edin.
  • Siparişin kargo sistemine düştüğünü ve takip numarasının müşteriye gittiğini görün.
  • Faturanın doğru tutar ve KDV ile kesildiğini kontrol edin.
  • Stoğu sıfır olan bir ürünün satın alınamadığını deneyin.
  • Varyantlı bir üründe her seçeneğin doğru fiyatı ve stoğu gösterdiğini kontrol edin.
  • Sipariş onay e-postasının geldiğini ve istenmeyen klasöre düşmediğini görün.
  • Kategori sayfalarından tüm ürünlere bağlantıyla ulaşılabildiğini örneklem alarak kontrol edin.

Testleri tek bir cihazda değil, en az bir eski model telefonda ve bir masaüstü tarayıcıda yapmak gerekir; ödeme adımı bazı cihazlarda farklı davranabilir. Her testin sonucunu tarih ve ekran görüntüsüyle bir dosyaya kaydedin. Teslimden sonra bir sorun çıktığında bu kayıt, sorunun yapımdan mı yoksa sonradan yapılan bir değişiklikten mi kaynaklandığını ayırmayı kolaylaştırır. Kabul testinden geçmeyen madde varsa yayın tarihini o maddenin düzeltilmesine bağlamak, eksik bir siteyle satışa açılmaktan daha az maliyetlidir.

Ürün, kategori, sepet ve ödeme sayfalarının taşıması gereken bölümler de bu listeye eklenebilir; e-ticaret sitesi tasarımının sayfa sayfa kontrolü, eksik bölümü teslim gününde yakalatır.

Brief dosyası: tek sayfada ne yazılır?

Brief, firmaya gönderilen ve projenin ne olduğunu tek sayfada anlatan özet belgedir. Uzun olması gerekmez; ama yukarıdaki kararların her birine en az bir cümleyle cevap vermelidir.

Örnek bir brief iskeleti:

  • İşletme: [İşletme adı], [sektör], [şehir]. Fiziksel mağaza var mı, yok mu?
  • Ürün: Yaklaşık ürün sayısı, kategori sayısı, varyantlı ürün oranı.
  • Kanallar: Kendi site, hangi pazaryerleri, sosyal medya mağazası.
  • Operasyon: Kargo firması, fatura sağlayıcısı, ödeme kuruluşu başvurusunun durumu.
  • Altyapı tercihi: Varsa tercih ve gerekçesi; yoksa "öneri bekliyoruz".
  • Takvim: Satışa açılış için hedef tarih ve bu tarihin neden önemli olduğu.
  • Sınırlar: Aylık sabit gider üst sınırı, ekipte siteyi yönetecek kişinin teknik düzeyi.
  • Ekler: Ürün tablosu örneği, beğenilen ve beğenilmeyen site örnekleri.

Bu dosyayı hazırlamak birkaç gün sürebilir. Ama aynı dosyayı alan iki firmanın teklifi aynı soruya verilmiş cevap olur ve aradaki fark ilk kez gerçekten okunabilir hale gelir. Firmanın soracağı sorular baştan cevaplanmış olduğu için teklif aşamasındaki bekleme de kısalır.

Sıkça Sorulan Sorular

E-ticaret sitesi yaptırmak için önce ne hazırlanmalı?

Önce ürün tablosu, satış kanalları, ödeme ve kargo tercihleri, hedef açılış tarihi ve aylık gider sınırı tek bir dosyada toplanmalıdır. Bu dosya teklif istenen her firmaya aynı şekilde gönderilirse gelen teklifler aynı kapsama göre hazırlanır ve aralarındaki fark kalem kalem karşılaştırılabilir hale gelir.

Ürün açıklamalarını ve fotoğrafları kim hazırlar?

Ürün bilgisi işletmede olduğu için açıklamaların ham hali ve fotoğraflar işletmeden gelir. Metin yazımı ya da fotoğraf çekimi teklife dahilse kaç ürün için yapılacağı teklifte sayıyla yazmalıdır. Dahil değilse ayrı bütçe ve takvim kalemi olarak planlanmalı, sitenin açılış tarihi buna göre belirlenmelidir.

Hazır e-ticaret platformu mu yoksa açık kaynak yazılım mı seçilmeli?

Seçim ürün sayısına, gereken entegrasyonlara, ekibin teknik bilgisine ve aylık gider sınırına bağlıdır. Hazır platform bakım yükünü azaltır ama abonelik ve işlem kesintisi getirir; açık kaynak yazılım esneklik verir ama sunucu ve güncelleme sorumluluğu ister. Kararı firma önermeli, son sözü işletme vermelidir.

Alan adı ve e-ticaret paneli kimin adına açılmalı?

Alan adı, platform hesabı, ödeme kuruluşu hesabı ve analiz araçları işletmenin adına açılmalı, yapımı üstlenen firmaya yalnızca yetki verilmelidir. Böylece firmayla çalışma sona erdiğinde site, ürün verisi ve satış geçmişi işletmede kalır. Hesapların yöneticisi ve iki adımlı doğrulama bilgisi yapımın ilk haftasında kontrol edilmelidir.

Teslim alırken site nasıl test edilir?

Mobil telefondan gerçek kartla bir sipariş verilip iade edilmeli, siparişin kargoya düştüğü, faturanın doğru kesildiği, stoksuz ürünün satılamadığı ve onay e-postasının geldiği kontrol edilmelidir. Varyantlı ürünlerde her seçeneğin fiyatı ve stoğu ayrı ayrı denenmelidir. Bu liste sözleşmeye eklenirse teslim tartışması azalır.